കൃതാസ്താഭിശ്ച പുണ്യാഭിര്നഭസ്യസ്യാസിതേതരേ
അവിടെ ആ ധർമ്മവതികൾ നവഭസ്യ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു.
ഉപോഷ്യ ചൈകരാത്രം തു ജാഗരം ചൈവ യോഗതഃ
ഒരു രാത്രി ഉപവാസം പാലിച്ച്, യോഗപൂർവ്വം ജാഗരണമുണ്ടാക്കി.
ഭര്തൃകോപപരിഭ്രഷ്ടാഃ സദ്യഃ പ്രാപ്താ ഗൃഹാശ്രമമ്
ഭർത്താവിന്റെ കോപത്തിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവർ ഉടൻ തന്നെ ഗൃഹസ്ഥജീവിതം വീണ്ടെടുത്തു.
തദാപ്രഭൃതി ലോകേസ്മിന്പംചമീ ഋഷിസംജ്ഞിതാ
അന്നുമുതൽ ഈ ലോകത്ത് അഞ്ചാം ദിവസം ഋഷിപഞ്ചമിയായി അറിയപ്പെടുന്നു.
നീവാരാഹാരകം കൃത്വാ ശുചീഭൂയ സമാഹിതാഃ ദുര്ഭഗത്വം ച നാരീണാം ന വിയോഗശ്ച മാതൃഭിഃ
നീവാര അരി മാത്രം ഭക്ഷിച്ച്, ശുദ്ധിയും ഏകാഗ്രതയും പുലർത്തിയാൽ, സ്ത്രീകൾക്ക് ദുർഭാഗ്യവും അമ്മമാരിൽ നിന്ന് വേർപാടും ഉണ്ടാകില്ല.
പുത്രതോ ധനതോ വാപി കദാചിത്സംഭവിഷ്യതി
മക്കളിൽ നിന്നോ, ധനത്തിൽ നിന്നോ, ഒരിക്കലും വേർപാട് സംഭവിക്കില്ല.
അവംത്യാമീദൃശം തീര്ഥം വര്തതേ ഭുവി സത്തമ 5.1.59.
അവന്തിയിൽ ഭൂമിയിൽ ഇങ്ങനെ ഒരു വിശുദ്ധമായ തീർത്ഥം ഉണ്ട്, മഹാനേ.
അസ്മിംസ്തീര്ഥേ നരഃ കശ്ചിന്മഹാ ദാനാനി ചേച്ചരേത്
ഈ തീർത്ഥത്തിൽ ആരെങ്കിലും വലിയ ദാനങ്ങൾ ചെയ്താൽ,
യോ വൈ നിയമവാന്ഭൂത്വാ കഥാമേതാം ശൃണോതി വാ
അല്ലെങ്കിൽ, നിയന്ത്രണത്തോടെ ഈ കഥ കേൾക്കുന്നവൻ,
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പംചമ ആവംത്യഖണ്ഡേഽവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേ ഗയാതീര്ഥമാഹാത്മ്യ വര്ണനംനാമൈകോനഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, അശീതിസാഹസ്ര്യമായ മഹാപുരാണമായ ശ്രീസ്കാന്ദത്തിൽ അഞ്ചാമത്തെ അവന്ത്യഖണ്ഡത്തിലെ അവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ഗയാതീർത്ഥമാഹാത്മ്യവിവരണം എന്ന അമ്പത്തൊമ്പതാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
പുരുഷോത്തമം പരം തീര്ഥം ത്വയാ പ്രോക്തം പുരാനഘ ഏതത്തു ശ്രോതുമിച്ഛാമി ത്വത്തോ ബ്രഹ്മവിദാം വര
പാപരഹിതനായവനേ, നീ മുമ്പ് പുരുഷോത്തമം എന്ന പരമമായ തീർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരുന്നു. അതിന്റെ കഥ നീയാണു പറയേണ്ടതെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
ശൃണുഷ്വ ഭോ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ കഥാം പാപഹരാം പരാമ്
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, പാപങ്ങൾ നീക്കംചെയ്യുന്ന പരമമായ ഈ കഥ നീ കേൾക്കൂ.
യസ്യാഃ ശ്രവണമാത്രേണ മഹാപാപക്ഷയോ ഭവേത്
ഇത് കേൾക്കുന്നതു കൊണ്ടു തന്നെ വലിയ പാപങ്ങൾ നശിക്കും.
സമാസീനോ രമാനാഥഃ പാര്ഷദൈഃ സനകാദിഭിഃ
സനകാദിമാരും മറ്റ് പാർഷദന്മാരും കൂടെ ഇരുന്ന് രമാനാഥൻ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
ഋദിസിദ്ധിഗുണോപേതൈസ്തത്ത്വൈസ്തൈര്മഹദാദിഭിഃ
അവരുടെ കൂട്ടത്തിൽ മഹത്ത്വവും ഋദ്ധിയും ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവരും, മഹത്താദി തത്വങ്ങളാൽ സമ്പന്നരായവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കിന്നരോദ്ഗാനസന്മാനൈര്നൃത്യദ്ഭിരപ്സരോഗണൈഃ
കിന്നരന്മാരുടെ പാട്ടും അപ്സരസുകളുടെ നൃത്തവും കൊണ്ട് ആദരിക്കപ്പെട്ട്,
കല്പദ്രുമകൃതച്ഛായ ആസീനോ ഹി മുരുദ്വിഷഃ
കൽപവൃക്ഷം തണൽ നൽകിയിരുന്ന സ്ഥലത്ത്, മുരന്റെ ശത്രുവായവൻ ഇരുന്നു.
തേഷാം മധ്യേ പരാ ഭാഷാ ഹ്യപൃച്ഛത്കമലാപതിമ്
അവരുടെ ഇടയിൽ, പരമമായ വാക്ക് കമലാപതിയോട് ചോദിച്ചു.
സര്വജ്ഞോസി മഹാപ്രാജ്ഞ വാച്യതാം യദി രോചതേ
നീ എല്ലാം അറിയുന്നവനും മഹാപണ്ഡിതനും ആണല്ലോ; പറയാൻ മനസ്സുണ്ടെങ്കിൽ പറയുക.
തഥാപി വിധിനാ പ്രാപ്തം തത്സര്വം ചാക്ഷയം ഭവേത് ।। 5.1.60.
എങ്കിലും, വിധിപ്രകാരം ലഭിക്കുന്നതെല്ലാം ശാശ്വതമായിരിക്കും.
ദേശേ കാലേ പര്വണി ച തീര്ഥേ ചായതനേ പദേ
സ്ഥലത്തോ, സമയത്തോ, ഉത്സവത്തോ, തീർത്ഥത്തോ, ക്ഷേത്രത്തോ, വാസസ്ഥലത്തോ,
പൂര്ണമാസ്യാമമാവാസ്യാം സംക്രാംതൌ ഗ്രഹണേ തഥാ
പൗർണമി, അമാവാസ്യ, സംക്രാന്തി, ഗ്രഹണം എന്നിവയിൽ,
ഗംഗായാം ഭാസ്കരക്ഷേത്രേ കുരുക്ഷേത്രേ ച പുഷ്കരേ
ഗംഗയിൽ, ഭാസ്കരക്ഷേത്രത്തിൽ, കുറുക്ഷേത്രത്തിൽ, പുഷ്കരത്തിൽ,
അവംത്യാം ച ഹുതം ദത്തം തത്സര്വം ചാക്ഷയം ഭവേത്
അവന്തിയിലും സമർപ്പിക്കുന്നതോ ദാനം ചെയ്യുന്നതോ എല്ലാം ശാശ്വതമായിരിക്കും.
കുചൈലോ ദുര്ഭഗോ മൂര്ഖോ ജഡോ രോഗസമന്വിതഃ
പഴുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചും, ദാരിദ്ര്യവും, മണ്ടത്തനവും, മന്ദബുദ്ധിയും, രോഗബാധയും ഉള്ളവനാണ്.
കേ യോഗാഃ സുകൃതാനാം ച കര്തവ്യാശ്ച വിശേഷതഃ
നന്മയുള്ളവർക്ക് എന്തൊക്കെ ആചരണങ്ങൾ ഉണ്ട്? പ്രത്യേകിച്ച് ചെയ്യേണ്ടത് എന്താണ്?
മലമാസേ സമായാതേ യേ നരാ വ്രതവര്ജിതാഃ
മലിനമായ മാസം വന്നപ്പോൾ, വ്രതങ്ങൾ പാലിക്കാതെ ഇരിക്കുന്ന പുരുഷന്മാർ—
കദാ കാലേ സമായാതി ഏതന്നോ വദ വിസ്തരാത്
ആ സമയം എപ്പോഴാണ് വരുന്നത്? അതെല്ലാം വിശദമായി പറയൂ.
ദേവതാപിതൃകാര്യാണി വിധിനാ ഹി മലിമ്ലുചേ
ദേവന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള കർമ്മങ്ങൾ, മലിനമാസത്തിൽ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ചെയ്യേണ്ടതാണ്.
ക്ഷൌരം മൌംജീ വിവാഹശ്ച വ്രതോപവാസകം തഥാ 5.1.60.
മുടി വെട്ടൽ, മൂഞ്ചി ധാരണം, വിവാഹം, വ്രതവും ഉപവാസവും—