ജന്മാംതരസഹസ്രാണി ഭ്രമംതി സ്വേന കര്മണാ
അവരവരുടെ കർമ്മം അനുസരിച്ച്, ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങൾ അവർ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു.
യേഽന്യജന്മന്യബാംധവാ യേഽന്യജന്മനി ബാംധവാഃ തേഷാമുദ്ധരണാര്ഥായ അത്ര ശ്രാദ്ധം വിധീയതേ
മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ ബന്ധുക്കൾ ഇല്ലാതിരുന്നവരും, മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ ബന്ധുക്കളുണ്ടായിരുന്നവരും— ഇവരുടെ മോചനത്തിനായി, ഇവിടെയാണു ഈ ശ്രാദ്ധം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
പിതൃവംശേ മൃതാ യേ ച മാതൃവംശേ തഥൈവ ച തേഷാമുദ്ധരണാര്ഥായ അത്ര ശ്രാദ്ധം വിധീയതേ
പിതൃവംശത്തിൽ മരിച്ചവരും, മാതൃവംശത്തിൽ മരിച്ചവരും— ഇവരുടെ മോചനത്തിനായി, ഇവിടെയാണു ഈ ശ്രാദ്ധം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
യേ മേ കുലേ ലുപ്തര്പിഡാഃ പുത്രദാരാദിവര്ജിതാഃ
എന്റെ കുടുംബത്തിൽ പിണ്ഡം ലഭിക്കാതെ, മക്കളോ ഭാര്യമാരോ ഇല്ലാതെ ഇരിക്കുന്നവരും—
പംഗുകുബ്ജാ വിരൂപാശ്ച ആമഗര്ഭാശ്ച യേ മൃതാഃ
കൈകാലുകൾ തകരാറായവരും, കുമ്പരന്മാരും, രൂപഭംഗം നഷ്ടമായവരും, ഗർഭത്തിൽ മരിച്ചവരും—
ആബ്രഹ്മഭുവനാദ്യേ ച അന്യൈര്ദുര്മരണൈര്മൃതാഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ലോകം മുതൽ താഴെയുള്ള ലോകങ്ങളിൽ, മറ്റു ദുർമരണങ്ങൾകൊണ്ട് മരിച്ചവരും—
തൃഷാര്താഃ ക്ഷുധിതാശ്ചൈവ ഹാപിതാശ്ചൈവ യേ മൃതാഃ തേഷാമുദ്ധരണാര്ഥായ അത്ര ശ്രാദ്ധം വിധീയതേ
ദാഹംകൊണ്ടും വിശപ്പുകൊണ്ടും ഇല്ലായ്മകൊണ്ടും മരിച്ചവരുടെ മോചനത്തിനായി, ഇവിടെയാണു ഈ ശ്രാദ്ധം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഏവം ശ്രാദ്ധവിധിം വ്യാസ തസ്മിംസ്തീര്ഥേ സമാചരേത് ഗയായാം ച സമാസാദ്യ സുരാ ഇംദ്രപുരോഗമാഃ
ഇങ്ങനെ, വ്യാസാ, ആ തീർത്ഥത്തിൽ ശ്രാദ്ധവിധി ആചരിക്കണം; ഗയയിൽ എത്തിയപ്പോൾ ഇന്ദ്രനും മറ്റ് ദേവന്മാരും അങ്ങനെ ചെയ്തതാണു.
പുനര്യോഗബലം പ്രാപ്യ സ്വാധികാരം യയുഃ പുരാ
വീണ്ടും യോഗശക്തി പ്രാപിച്ചവർ, മുമ്പുപോലെ തങ്ങളുടെ അധികാരം കൈവശമാക്കി.
ഏവം വ്യാസ ഗയാതീര്ഥം കുമുദ്വത്യാം സുനിശ്ചിത മ്
ഇങ്ങനെ, വ്യാസാ, കുമുദ്വതിയിൽ ഗയാതീർഥം ഉറപ്പോടെ നിലനിൽക്കുന്നു.
തത്തീര്ഥേഷു നരഃ സ്നാത്വാ തത്തത്തീര്ഥഫലം ഭവേത്
ആ തിര്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ആ തിര്ഥങ്ങളിലെ ഫലങ്ങൾ മനുഷ്യൻക്ക് ലഭിക്കും.
ഫല്ഗുശ്ച സരിതാം ശ്രേഷ്ഠാ തഥൈവ ഫലദായിനീ
നദികളിൽ ഫൽഗു ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്; അതുപോലെ തന്നെ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവളുമാണ്.
ഗയാകോഷ്ഠസ്തഥാ പ്രോക്തോ ഗദാധരപദാനി ച
ഗയാകോശ്ഠവും ഗദാധരന്റെ പാദചിഹ്നങ്ങളും അവിടെ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പ്രേതമുക്തികരീ നിത്യം ശിലാ ചോക്താ തഥൈവ ച
അവിടെ പറയുന്ന ശില, departed-മാരെ എപ്പോഴും മോചനം നൽകുന്നവളാണ്.
ദേവാനാം ദാനവാനാം ച യക്ഷകിന്നരരക്ഷസാമ്
ദേവന്മാർക്കും, ദാനവന്മാർക്കും, യക്ഷന്മാർക്കും, കിന്നരന്മാർക്കും, രാക്ഷസന്മാർക്കും,
ഏതത്സ്ഥാനേഷു സര്വേഷു സ്നാനദാനാദികാഃ ക്രിയാഃ
ഈ സ്ഥലങ്ങളിലൊക്കെയും സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയ കർമ്മങ്ങൾ നടത്തപ്പെടുന്നു.
ഗയായാം പിതൃരൂപേണ സ്വയമേവ ജനാര്ദനഃ
ഗയയിൽ, ജനാർദ്ദനൻ തന്നെ പിതാക്കളിന്റെ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഏവം വ്യാസ ഗയാതീര്ഥം പുരാവന്ത്യാം പ്രതിഷ്ഠിതമ് 5.1.59.
ഇങ്ങനെ, വ്യാസാ, പുരാതന അവന്തി നഗരത്തിൽ ഗയാതീർത്ഥം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
തദാരഭ്യ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ഗയാ തത്ര പ്രതിഷ്ഠിതാ
അന്ന് മുതൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഗയ അവിടെ സ്ഥിരമായി നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
തത്പദേ ച മഹിമാനം ജനാര്ദനസമര്പിതമ്
അവിടത്തെ പദത്തിൽ, ജനാർദ്ദനനു സമർപ്പിച്ച മഹത്വം നിലനിൽക്കുന്നു.
പംചക്രോശം ഗയാക്ഷേത്രം ക്രോശമേകം ഗയാശിരഃ സര്വദാ സര്വകാലേഷു ഗയാശ്രാദ്ധം വിധീയതേ
ഗയാക്ഷേത്രം അഞ്ചു ക്രോഷം വിസ്തൃതമാണ്; ഗയാശിര ഒരു ക്രോഷം മാത്രം. എല്ലായ്പ്പോഴും, എല്ലാ കാലത്തും ഗയാശ്രാദ്ധം നടത്തപ്പെടുന്നു.
സംവത്സരേ പരം വ്യാസ ദിനമേകം പ്രതിഷ്ഠിതമ് മഹാലയേതി തത്പ്രോക്തം പിതൄണാം ദത്തമക്ഷയമ്
ഓരോ വർഷവും, വ്യാസാ, ഒരു ദിവസം പ്രത്യേകമായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അതാണ് മഹാലയം എന്ന് പറയുന്നത്. അന്ന് പിതാക്കൾക്ക് നൽകിയ ദാനം അക്ഷയമാണ്.
സര്വദാ സര്വകാലേഷു ഗയാശ്രാദ്ധം വിധീയതേ
എല്ലായ്പ്പോഴും, എല്ലാ കാലത്തും ഗയാശ്രാദ്ധം നടത്തപ്പെടുന്നു.
സംവത്സരേ പരം വ്യാസ ദിനമേകം പ്രതിഷ്ഠിതമ്
ഓരോ വർഷവും, വ്യാസാ, ഒരു ദിവസം പ്രത്യേകമായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
അക്ഷയ്യാ ജായതേ തൃപ്തിഃ പിതൄണാം കല്പസംഖ്യയാ
അങ്ങനെ ലഭിക്കുന്ന പിതാക്കളുടെ തൃപ്തി അക്ഷയമാണ്; ഒരു കല്പം മുഴുവൻ നിലനിൽക്കും.
ഭൂയസ്തു സംപ്രവക്ഷ്യാമി മാഹാത്മ്യം പരമാദ്ഭുതമ്
ഇനി ഞാൻ അത്ഭുതകരമായ മഹത്വം വീണ്ടും വിശദീകരിക്കാം.
സപ്തര്ഷീണാം ച യാ ഭാര്യാ ഋഷിപത്ന്യഃ പതിവ്രതാഃ
സപ്തർഷിമാരുടെ ഭാര്യമാർ, ഭർത്താവിനോട് ഭക്തിയുള്ളവരായിരുന്നു.
ഋഷിഭിശ്ച പരിത്യക്താ ബഭ്രമുശ്ച വനാദ്വനമ് 5.1.59.
ആ ഋഷിമാർ അവരെ ഉപേക്ഷിച്ചു; അവർ കാടിൽ നിന്ന് കാടിലേക്ക് അലയുകയായിരുന്നു.
താസാം ച പ്രിയമന്വിച്ഛന്സമായാതോ വനാംതരേ
അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനായി, അവൻ മറ്റൊരു കാട്ടിലേക്ക് എത്തി.
ഉവാച ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ ദേശകാലോചിതം വചഃ
അവൻ സുഖമായ വാക്കുകളിൽ, സമയത്തിനും സ്ഥലത്തിനും അനുയോജ്യമായതു പറഞ്ഞു.