തേന സര്വം വശം നീതം ചരാ ചരമിദംജഗത്
അവൻ മൂലം ഈ ലോകത്തിലെ ചലിച്ചും അചലിച്ചും ഉള്ളവയെല്ലാം അവന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി.
നൈവ ദേവാ ന യജ്ഞാശ്ച വേദമാര്ഗവിവര്ജിതാഃ
വേദമാർഗ്ഗം ഇല്ലാതെ ദേവന്മാരും യാഗങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നില്ല.
ഉത്സന്നോ ധര്മമാര്ഗോഽയം ശാശ്വതോ വൈ ദുരാത്മനാ 5.1.57.
ഈ ശാശ്വതമായ ധർമ്മമാർഗ്ഗം ദുഷ്ടന്മാർ നശിപ്പിച്ചു.
ബ്രഹ്മാണം ശരണം ജഗ്മുഃ പിതൃഭിഃ സഹ സാധുഭിഃ
പിതാക്കളോടും സദുപുരുഷന്മാരോടും കൂടെ അവർ ബ്രഹ്മാവിനെ ആശ്രയിച്ചു.
ഇതി ശ്രുത്വാ വചസ്തേഷാം ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവു്
തത്ര ഗത്വാ സമാരാധ്യ വിഷ്ണും ദേവഗണൈഃ സഹ
അവിടെ ചെന്നു ദേവഗണങ്ങളോടൊപ്പം വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചു.
പ്രചക്രുഃ സര്വ ഏവൈതേ ഹ്യാത്മനോഭ്യുദയായ ച
അവരൊക്കെയും തങ്ങളുടെ ഉന്നതിക്കായി പ്രവർത്തിച്ചു.
ശ്രൂയതാം ഭോഃ സുരശ്രേഷ്ഠാ ഭവതാം ശ്രേയ ഉത്തമമ്
ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, നിങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തമമായ ശുഭം കേൾക്കുവിൻ.
ഗുഹ്യാദ്ഗുഹ്യതരം പുണ്യം പവിത്രം പാപനാശനമ്
ഇത് ഏറ്റവും രഹസ്യമായതിലും മഹത്തായതുമായ പുണ്യമാണ്, അത്യന്തം വിശുദ്ധവും പാപങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
സര്വതീര്ഥമയം തീര്ഥം കോടിതീര്ഥവരപ്രദമ്
ഇത് എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മഹാതീർത്ഥമാണ്, കോടിയോളം തീർത്ഥഫലങ്ങൾ നൽകുന്നതുമാണ്.
ദൈത്യാംതകാരിണീ ദിവ്യാ മഹാകാലീ കുലേശ്വരീ
അവിടെ ദൈവികമായ മഹാകാളി, ദാനവന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവളും വംശങ്ങളുടെ അധിപതിയുമാണ്, വാസം ചെയ്യുന്നു.
യത്ര ഗയാ മഹാപുണ്യാ ഫല്ഗുശ്ചൈവ മഹാനദീ
അവിടെ അത്യന്തം പുണ്യമായ ഗയയും മഹാനദിയായ ഫൽഗു നദിയും ഉണ്ട്.
തഥൈവാദ്യഗയാ ഖ്യാതാ ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതാ 5.1.57.
അതു പോലെ തന്നെ, ഈ ഇന്നത്തെ ഗയയും മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധിയാണ്.
സര്വപാപഹരാ പുണ്യാ യത്ര പ്രാചീ സരസ്വതീ
അവിടെ, പൂർവ്വഭാഗത്തുള്ള സർസ്വതി, പുണ്യമുള്ളതും എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നതുമായ നദിയാണ്.
ന്യഗ്രോധശ്ചാക്ഷയോ നിത്യഃ പുരാ പ്രോക്തോ മഹര്ഷിണാ
അവിടെയും ശാശ്വതമായ അക്ഷയവടവൃക്ഷം, പുരാതനകാലത്ത് മഹർഷികൾ പറഞ്ഞതുപോലെ, നിലകൊള്ളുന്നു.
തത്രൈവ സംതി താഃ സര്വാ ദേവതാഃ പിതൃകല്പജാഃ
അവിടെയാണ് പിതൃകുലത്തിൽ ജനിച്ച എല്ലാ ദേവതകളും വസിക്കുന്നത്.
സര്വതീര്ഥമയാ ദേവാ ഗയാതീര്ഥമനുത്തമമ്
എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ദേവതകൾ ഗയാതീർത്ഥത്തിൽ, അതുല്യമായ പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ, സന്നിഹിതരാണ്.
യത്ര പ്രവിഷ്ടമാത്രേണ പിതരോ നിരയസ്ഥിതാഃ
അവിടേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നവരെ കണ്ടാൽ പോലും നരകത്തിൽ കഴിയുന്ന പിതാക്കന്മാർ മോചിതരാവുന്നു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പഞ്ചമ ആവംത്യഖണ്ഡേഽവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേ ഗയാതീര്ഥമാഹാത്മ്യേ ഗയാതീര്ഥപ്രശംസാവര്ണനം നാമ സപ്തപഞ്ചാ ശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീസ്കാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിലെ എൺപതിനായിരത്തി ഒന്നായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സംഹിതയിൽ, അഞ്ചാമത്തെ അവന്ത്യഖണ്ഡത്തിലെ അവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ഗയാതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന എഴുപത്തഞ്ചാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഭഗവന്ഭവതാ സര്വം വിദിതം വിശ്വമൂര്തിനാ
പ്രഭോ, സകലവും അറിയുന്നവനും സർവ്വവിശ്വത്തിന്റെ രൂപമായവനും നീയല്ലേ.
തത്സര്വം ശ്രോതുമിച്ഛാമി ശ്രാദ്ധസ്യ ഫലമുത്തമമ്
ആ ശ്രാദ്ധത്തിന്റെ ഉത്തമഫലത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കിയംതഃ പിതരോ നിത്യം തൃപ്താ യാംതി സുരാലയമ്
എത്രകാലം പിതാക്കന്മാർ തൃപ്തരായി ദേവലോകം പ്രാപിക്കുന്നു എന്ന് അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തഥാപി ശൃണു വൈ വത്സ ശ്രാദ്ധസ്യ വിധിമുത്തമമ്
എങ്കിലും, പ്രിയപുത്രാ, ശ്രാദ്ധത്തിന്റെ ഉത്തമവിധിയെ നീ കേൾക്കുക.
ശ്രാദ്ധേ പ്രകല്പിതാ ലോകാഃ ശ്രാദ്ധേ ധര്മഃ പ്രതിഷ്ഠിതഃ
ശ്രാദ്ധത്തിലൂടെ ലോകങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു; ശ്രാദ്ധത്തിൽ തന്നെയാണ് ധർമ്മം ഉറപ്പുള്ളത്.
ശ്രദ്ധയാ ദീയതേ കിംചിദ്ദൈവം ബ്രഹ്മാഗ്നിതര്പണമ്
ശ്രദ്ധയോടെ ദേവന്മാർക്കും ബ്രഹ്മാവിനും അഗ്നിക്കുമുള്ള അർപ്പണങ്ങൾ എന്തെങ്കിലും നൽകുമ്പോൾ,
മനുഷ്യാ ഋഷയഃ സര്വേ സുരസിദ്ധാശ്ച രാക്ഷസാഃ
മനുഷ്യരും ഋഷികളും ദേവതകളും സിദ്ധന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും എല്ലാവരും—
ത്രീന്പിതൄംശ്ച സമുദ്ദിശ്യ ശ്രാദ്ധം ദദ്യുഃ സമാഹിതാഃ
മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, മൂന്നു തലമുറ പിതാക്കന്മാരെ ഉദ്ദേശിച്ച് ശ്രാദ്ധം അർപ്പിക്കണം.
ഏവം പരംപരാമാര്ഗം പ്രവര്തംതേ സനാതനമ്
ഇങ്ങനെ ഈ ശാശ്വതമായ പാരമ്പര്യ മാർഗം തുടർച്ചയായി നടന്നു പോവുന്നു.
തത്സര്വം സംപ്രവക്ഷ്യാമി യഥാ ശ്രുതം തഥാ ശൃണു 5.1.58.
എല്ലാം ഞാൻ കേട്ടതുപോലെ വിശദമായി പറയും; നീ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു.
അന്യോന്യം പിതരോ ഹ്യേതേ ദേവാഃ പിതൃഗണൈഃ സഹ
ഈ പിതാക്കന്മാർ ദേവന്മാരാണ്, പിതൃഗണങ്ങളോടൊപ്പം ചേർന്ന്.