ഉഭയോഃ സംഗമോ യത്ര തത്ര മുക്തിര്ന സംശയഃ
രണ്ടുപേരുടെയും ഐക്യം ഉണ്ടാകുന്നിടത്ത് മോക്ഷം ഉറപ്പാണ്.
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ സവിതാ സര്വതാപനഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സർവതാപനനായ സവിറ്റാവ്
ക്ഷാതാസംഗമസംയുക്താ യത്ര ശിപ്രാ പയസ്വിനീ
ക്ഷാതാസംഗമം ചേർന്നിടത്ത്, വെള്ളം നിറഞ്ഞ ശിപ്രാനദി ഒഴുകുന്നു.
തത്രാഗത്യ പ്രിയാം ഭാര്യാം വഡവാരൂപധാരിണീമ്
അവിടെ എത്തിയപ്പോൾ, അവൻ തന്റെ പ്രിയഭാര്യയെ കുതിരയുടെ രൂപത്തിൽ കണ്ടു.
നാസികാഘ്രാണമാത്രേണ യത്ര ജാതൌ സുതാവുഭൌ
നാസികയാൽ വാസനം ചെയ്തതോടെ തന്നെ, ഇരുവരും പുത്രന്മാർ ആയി ജനിച്ചു.
ഛായാ ച സുഷുവേ തത്ര മിഥുനം ദ്വിജസത്തമ 5.1.56.
അവിടെ, ഛായാ ഇരട്ടക്കുട്ടികളെ പ്രസവിച്ചു, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
ശനി യോഗേ യദാമാ വൈ ജായതേ സര്വകാമദാ
ശനിദോഷം കൂടുമ്പോൾ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറും.
തസ്യ ഹസ്തഗതാ ലക്ഷ്മീര്ജായതേ സര്വദാ ഭുവി
അവന്റെ കൈവശം ഭാഗ്യം എല്ലായ്പ്പോഴും ഭൂമിയിൽ ഉണ്ടാകും.
സ്ഥാവരേശം സമഭ്യര്ച്യ തസ്യ പാപക്ഷയോ ഭവേത്
സ്ഥാവരനാഥനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ അവന്റെ പാപങ്ങൾ നശിക്കും.
പിംഗശ്ഛായാസുതോ ബഭ്രുഃ സ്ഥാവരഃ പിപ്പലായനഃ
പിംഗൻ, ഛായയുടെ മകൻ, ബഭ്രു, സ്ഥാവരൻ, പിപ്പലായനൻ.
തസ്യ ശാനൈശ്ചരീ പീഡാ ന ഭവേത്തു കദാചന
അവനു ശനിയുടെ ദോഷം ഒരിക്കലും ബാധിക്കില്ല.
യജ്ഞകുണ്ഡോത്തരേ ഭാഗേ യത്ര തിഷ്ഠതി മാരുതിഃ
യജ്ഞകുണ്ഡത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് മാരുതി നില്ക്കുന്നു.
യത്ര സിദ്ധിം പരാം പ്രാപ്തസ്തപസാ പവനാത്മജഃ
അവിടെ വായുവിന്റെ പുത്രൻ തന്റെ കഠിനതപസ്സിലൂടെ പരമമായ സിദ്ധി നേടി.
സവാസോ മണിമു ക്താഭിഃ കാംചനാലംകൃതം വരമ്
അവന്റെ വാസസ്ഥലം രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും പൊന്നാൽ ഭംഗിയായി അലങ്കൃതമായതുമായിരുന്നു.
മാതൃലോകം സമുത്തീര്ണോ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ
അവൻ മാതാക്കളുടെ ലോകം കടന്ന് ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
ധര്മതീര്ഥേ സദാചാരീ സ്നാനദാനാദികാഃ ക്രിയാഃ 5.1.56.
ധർമ്മതീർത്ഥത്തിൽ സദാചാരമുള്ളവർ സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയ പുണ്യകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു.
ച്യവനാശ്രമേ നരഃ സ്നാത്വാ ച്യവനേശ്വരം വിലോകയേത്
ച്യവനാശ്രമത്തിൽ ഒരാൾ സ്നാനം ചെയ്ത് ച്യവനേശ്വരനെ ദർശിക്കണം.
ച്യവനസ്യ പ്രസാദേന ദേവപംക്തിമവാപതുഃ
ച്യവനന്റെ കൃപയാൽ അവർ ദേവതകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ചേർക്കപ്പെടുന്നു.
തസ്മിംസ്തീര്ഥേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ദിവ്യദൃഷ്ടിര്ഭവേന്നരഃ
ആ തീർത്ഥത്തിൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ, ഒരാൾക്ക് ദിവ്യദർശനം ലഭിക്കും.
അനു സൂര്യാം മഹാഭാഗാം സാവിത്രീം ലോകവിശ്രുതാമ്
അവിടെ മഹാഭാഗ്യവതിയായ ലോകപ്രസിദ്ധയായ സാവിത്രി സൂര്യനെ അനുഗമിക്കുന്നു.
തസ്മാദ്വ്യാസ പരം തീര്ഥം ക്ഷാതാസംഗമസംജ്ഞിതമ്
അതിനാൽ, വ്യാസാ, പരമമായ ആ തീർത്ഥം ക്ഷാതാസംഗമം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
യ ഏതാം തു കഥാം പുണ്യാം ശൃണോതി ഭുവി ഭക്തിതഃ
ഭൂമിയിൽ ആരെങ്കിലും ഈ പുണ്യകഥ ഭക്തിയോടെ കേൾക്കുകയാണെങ്കിൽ—
കപിലാഗോസഹസ്രേണ ഫലം ഭവതി പര്വണി
—പർവ്വദിനങ്ങളിൽ കപിലാ പശുക്കളുടെ ആയിരം എണ്ണം ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
തീര്ഥാനാമുത്തമം തീര്ഥം ഗയാനാമേതി നാമതഃ
തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായത് ഗയാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
തത്ര സ്നാത്വാ നരോ നിത്യം മുച്യതേ ച ഋണത്രയാത്
അവിടെ ദിവസേന സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ മൂന്നു കടപ്പാടുകളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
ച്യവനസ്യാശ്രമഃ പുണ്യഃ പുണ്യോ രാജഗിരിസ്തഥാ
ച്യവനന്റെ ആശ്രമം പുണ്യമായതും രാജഗിരി എന്നതും അതുപോലെ തന്നെ വിശുദ്ധമാണ്.
സ കഥം വിദിതോ ദേശേ മഹാകാലവനേ ശുഭേ
ആ മഹാകാലവനം എന്ന പുണ്യപ്രദേശത്ത് അത് എങ്ങനെ പ്രസിദ്ധമായതായി?
യസ്യാഃ ശ്രവണമാത്രേണ പിതരോ യാംതി സദ്ഗതിമ്
അത് കേൾക്കുന്നതു കൊണ്ടു തന്നെ പിതാക്കന്മാർക്ക് ഉത്തമഗതി ലഭിക്കും.
പുരാ കൃതയുഗേ പുണ്യേ യുഗാദിദേവനാമതഃ
പണ്ടെ, കൃതയുഗത്തിൽ, യുഗങ്ങളുടെ തുടക്കത്തിൽ, ദേവന്മാരുടെ പേരിൽ—
തസ്യ പാലയതഃ സമ്യക്പ്രജാഃ പുത്രാനിവൌരസാന്
അവൻ തന്റെ ജനങ്ങളെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ സംരക്ഷിച്ചു.