സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ പുഷ്കരസ്യ ഫലം ലഭേത്
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, അവൻ പുഷ്കരത്തിലെ ഫലം പ്രാപിക്കും.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പഞ്ചമ ആവംത്യഖണ്ഡേഽവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേ നീലഗംഗാമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമ ചതുഃപംചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, മഹാപുരാണമായ ശ്രീസ്കാന്ദത്തിൽ, എൺപത്തൊന്ന് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളടങ്ങിയ സംഹിതയിൽ, അഞ്ചാമത്തെ അവന്ത്യഖണ്ഡത്തിൽ, അവന്തിക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹിമയിൽ, നീലഗംഗയുടെ മഹാത്മ്യം വിവരിക്കുന്ന അമ്പത്തിനാലാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
മഹാകാലവനേ രമ്യേ കേന വാ പ്രേഷിതഃ പുരാ
മഹാകാലവനത്തിൽ ആ മനോഹരമായ സ്ഥലത്ത്, ആരാണ് അവനെ മുമ്പ് അയച്ചത്? എന്തിനാണ് അയച്ചത്?
തദാ സര്വസുരൈരേവമഗസ്തിര്മുനിസത്തമഃ
അപ്പോഴാണ്, എല്ലാ ദേവന്മാരോടൊപ്പം മഹർഷിയായ അഗസ്ത്യൻ,
ആരാധിതോ മഹാഭാഗോ ധരണീത്രാണകാരണാത്
ഭൂമിയെ രക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടി മഹത്വമുള്ളവനെയെ ആരാധിച്ചു.
ഏകാഗ്രമാനസോ ഭൂത്വാ ഭവാനീം വിംധ്യവാസിനീമ്
മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി, വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഭവാനിയെ ആരാധിച്ചു.
കംസവിദ്രാവണകരീമസുരാണാം ക്ഷയംകരീമ്
കംസനെ ഭയപ്പിച്ച് ഓടിച്ചയക്കുന്നവളെയും, അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്നവളെയും,
യശോദാഗര്ഭസംഭൂതാം ചാണൂരബലമര്ദിനീമ്
യശോദയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവളെയും, ചാണൂരന്റെ ശക്തിയെ തകർത്തവളെയും,
ജനനീം ദേവസേനസ്യ കവീനാം വാചമീശ്വരീമ്
ദേവസേനയുടെ മാതാവായവളെയും, കവിൾക്കു വാക്കിന്റെ ഇശ്വരിയായവളെയും,
സഹസ്രാക്ഷീം തഥേംദ്രസ്യ ഋഷേശ്ചാരുംധതീം പരാമ്
ഇന്ദ്രനു ആയിരം കണ്ണുകളുള്ളവളെയും, മഹർഷിക്ക് ഉത്തമയായ അരുന്ധതിയെയും,
അദിതിം സര്വമാതൄണാം പാര്വതീം സര്വയോഷിതാമ്
എല്ലാ മാതാക്കളിലും ആദിതിയെയും, എല്ലാ സ്ത്രീകളിലും പാർവതിയെയും,
ശാരദീമൃതുവേലായാം വൃംദാവനചരീം വരാമ് 5.1.55.
ശരത്കാലത്ത് വൃന്ദാവനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠയായവളെയും,
ലക്ഷ്മീം ച ശ്രീമതാമിഷ്ടാം യക്ഷിണീം ധനദാര്ചിതാമ്
സൗഭാഗ്യവതികൾക്ക് പ്രിയയായ ലക്ഷ്മിയെയും, കുബേരൻ ആരാധിച്ച യക്ഷിണിയെയും,
വേദികാം യജ്ഞശാലാനാം ഹവിരാഹവനീം ശുഭാമ് । ദക്ഷിണാം സര്വദീക്ഷാണാം സര്വകാമഫലപ്രദാമ്
യജ്ഞശാലകളുടെ വേദികയായവളെയും, ഹോമത്തിനുള്ള ശുഭമായ അഗ്നിയായവളെയും, എല്ലാ ദീക്ഷകൾക്കും ദക്ഷിണയായവളെയും, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലം നൽകുന്നവളെയും,
ഏവം സ്തുതാ തദാ ദേവീ പ്രത്യക്ഷാ വിംധ്യവാസിനീ
ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആ സമയത്ത്, വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവി നേരിൽ പ്രത്യക്ഷമായി.
വിയതാം ഭോ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ യദസ്മത്തോഽഭിവാംഛിതമ്
"ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, എന്നിൽ നിന്നു നിനക്ക് എന്ത് ആഗ്രഹമുണ്ടോ അതു ചോദിക്കൂ."
രേവേയം വര്ദ്ധിതാ ലോകേ സര്വലോകഭയപ്രദാ
ഈ രേവാനദി ലോകത്തിൽ വളർന്നിരിക്കുന്നു, എല്ലാ ലോകത്തിനും ഭയം നൽകുന്നവളായി.
തയേദം പ്ലാവിതം വിശ്വം തസ്യാസ്തു ഗ്രഹണം കുരു
അവളാൽ ഈ ലോകം മുഴുവൻ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു; അവളെ പിടിച്ചെടുക്കണം.
ആഗാത്സാധ്വീ തദാ വ്യാസ മഹാകാലവനം ശുഭമ്
അപ്പോൾ, വ്യാസാ, ആ സത്വവതിയായ ദേവി മഹാകാലവനത്തിലെ ആ ശുഭപ്രദേശത്ത് എത്തി.
വാരയിഷ്യേ പരാം ദേവീം വര്ധമാനാം ദ്രുതം ഹ്യൃഷേ
"മഹർഷേ, വളരുന്ന ആ പരമദേവിയെ ഞാൻ വേഗത്തിൽ തടഞ്ഞു നിർത്താം."
യാവത്ത്രികൂടേ ദ്വാരേ ത്വം സ്ഥാസ്യ സി ഋഷിസത്തമ
നoble സന്യാസീ, നീത്രികൂടപർവതത്തിന്റെ വാതിലിൽ നിലകൊള്ളുന്നിടത്തോളം,
കുശസ്ഥലീ മഹാപുണ്യാ പവിത്രാ പാപഹാരിണീ തത്രൈവാഹം ചിരം കാലം മാതൃഭിര്നിവസാമി വൈ ।। 5.1.55.
അവിടെ തന്നെയാണ് മഹാപുണ്യമായും പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നതുമായ വിശുദ്ധമായ കുശസ്ഥലിയിൽ ഞാൻ അമ്മമാരോടൊപ്പം ദീർഘകാലം വസിക്കുന്നു.
തത്രാപി ത്വം സദാ സിദ്ധക്ഷേത്രാധിപത്യമാപ്നുയാഃ
അവിടെയും നീ എപ്പോഴും സിദ്ധന്മാരുടെ പ്രദേശത്തിൽ അധിപതിത്വം നേടും.
യത്ര പുണ്യവതാം വാസോ ദേവ്യസ്തിഷ്ഠംതി കോടിശഃ
അവിടെയാണ് പുണ്യവാന്മാരുടെ വാസസ്ഥലം, അവിടെ ദേവികൾ കോടിക്കണക്കിന് വസിക്കുന്നു.
യജംതി ചൈവ മാം ഭക്ത്യാ ധൂപദീപാഗ്നിതര്പണൈഃ
അവർ ഭക്തിയോടെ ധൂപം, ദീപം, അഗ്നിതർപ്പണം എന്നിവകൊണ്ട് എന്നെ പൂജിക്കുന്നു.
ന തേഷാം ദുര്ലഭം കിംചിത്ത്രിഷു ലോകേഷു വിദ്യതേ
അവർക്കു മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ലഭിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളത് ഒന്നുമില്ല.
പ്രാപ്യംതേ വിവിധാ ഭോഗാ ദേവാനാമപി ദുര്ലഭാഃ
ദേവന്മാർക്കു പോലും ദുർലഭമായ പലവിധ അനുഭവങ്ങളും അവർ നേടുന്നു.
ന ശസ്ത്രാനലതോയൌഘാത്കദാ ചിത്സംഭവിഷ്യതി
അവർക്കു ആയുധം, അഗ്നി, വെള്ളപ്പൊക്കം എന്നിവയാൽ ഒരിക്കലും ഹാനി സംഭവിക്കില്ല.
സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ മൃതഃ ശിവപുരം വ്രജേത് ।। ഏവം വ്യാസ പുരീം പ്രാപ്യ രമ്യാം ചോജ്ജയിനീം ശുഭാമ്
എല്ലാ പാപങ്ങളും കഴുകപ്പെട്ട മനസ്സോടെ മരിച്ചാൽ ശിവന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോകും. ഇങ്ങനെ വൈാസൻ ആ മനോഹരവും ശുഭപ്രദവുമായ ഉജ്ജയിനി നഗരത്തിലെത്തുന്നു.
സമാശ്രിതാ തദാ ദേവീ സതതം വിംധ്യവാസിനീ
അവിടെ സദാ വിന്ധ്യവാസിനി ദേവിയെ ആശ്രയിക്കുന്നു.