ഗംധര്വാപ്സരസോ യക്ഷാഃ സിദ്ധാഃ കിംപുരുഷാസ്തഥാ
ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസുകൾ, യക്ഷന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, കിംപുരുഷന്മാർ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ട്.
ബ്രഹ്മാ രുദ്രശ്ച കാലശ്ച ലോകപാലാ മഹൌജസഃ
ബ്രഹ്മാവ്, രുദ്രൻ, കാലൻ, ലോകപാലകർ തുടങ്ങിയ മഹാശക്തികൾ അവിടെ ഉണ്ട്.
തിഷ്ഠംതി ബഹുയുഗ വ്യാസ യാവത്കല്പഃ സമാപ്യതേ
വ്യാസാ, അവർ പല യുഗങ്ങൾക്കാലം അവിടെ തുടരുന്നു, കല്പം തീരുന്നതുവരെ.
ദിവ്യപാദപസംയുക്തം പാരിജാതഗുണാന്വിതമ്
അത് ദൈവിക വൃക്ഷങ്ങൾകൊണ്ടു സമ്പന്നമാണ്, പാർിജാതത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾ അതിൽ ഉണ്ട്.
ക്വചിന്മയൂരാ നൃത്യംതി ക്വചിത്കൂജംതി കോകിലാഃ
ചിലിടങ്ങളിൽ മയിലുകൾ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, മറ്റിടങ്ങളിൽ കുയിൽ പാടുന്നു.
സുന്ദരം സുന്ദരാകാരം സുന്ദരം തേന ചോച്യതേ
അത് മനോഹരവും, മനോഹരമായ രൂപവും ഉള്ളതുമാണ്, അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ 'സുന്ദരം' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
യത്ര സംനിഹിതോ വിഷ്ണുഃ ശിവഃ ശക്ത്യാ യുതോ വശീ 5.1.53.
അവിടെ വിഷ്ണുവും, ശിവനും, ശക്തിയോടൊപ്പം, പരമേശ്വരനായി സന്നിഹിതനാണ്.
പക്ഷാര്ധം പക്ഷമേകം ച സുന്ദരകുണ്ഡേ നരോ വസേത്
പകുതി പക്ഷം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പൂർണ്ണപക്ഷം സുന്ദരകുളത്തിൽ മനുഷ്യൻ താമസിക്കാം.
പക്ഷികീടപതംഗാശ്ച മൃതാ യാംതി ശിവാലയമ്
അവിടെ മരിക്കുന്ന പക്ഷികൾ, കീടങ്ങൾ, പുഴുക്കൾ എന്നിവ ശിവാലയത്തിലെത്തുന്നു.
യേ ദദതി തിലാന്ധേനും ഗജവാ ജിരഥാവനീഃ
തിലം, പശു, ആന, കുതിര, ഭൂമി എന്നിവ ദാനം ചെയ്യുന്നവർ—
ശയ്യാദാനവിമാനാനി ദാനാനി വിവിധാനി ച
പടുക്കിടകളും ദാനങ്ങളും പലവിധമായ ദാനങ്ങളും,
ഭൂയഃ ശൃണു പരം വ്യാസ സുന്ദരകുണ്ഡഫലം സ്മൃതമ്
ഇനി കൂടി കേൾക്കൂ, വ്യാസാ, സുന്ദരകുണ്ടത്തിന്റെ ഉത്തമമായ പ്രശസ്തമായ ഫലത്തെക്കുറിച്ച്.
പിശാചോ മോക്ഷമാപന്നഃ ശിവ രൂപധരോ ഗതഃ
ഒരു പിശാച് മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു, ശിവന്റെ രൂപം ധരിച്ചു യാത്രയായി.
മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യോ യദ്യപി ബ്രഹ്മഹാ ഭവേത്
ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്തവൻ ആയാലും, എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
കോഽസൌ പിശാച ഇതി ഖ്യാതഃ കിം തേന ദുഷ്കൃതം കൃതമ്
ആ പിശാച് ആരാണ് എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്, അവൻ ചെയ്ത ദുഷ്കൃത്യം എന്താണ്?
കഥം തീര്ഥപ്രസംഗോഽസ്യ ജാതോ വൈ ദ്വിജ സത്തമ
അവനു ഈ തീർത്ഥസ്ഥലവുമായി ബന്ധം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി, മഹാനായ ദ്വിജനേ?
യസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ സര്വപാപക്ഷയോ ഭവേത് ।।5.1.53.
അവനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുന്നതു മാത്രം ചെയ്താൽ എല്ലാപാപങ്ങളും നശിക്കും.
ബ്രാഹ്മണോ ദേവലോ നാമ ദാക്ഷിണാത്യോ ദ്വിജാധമഃ
ദക്ഷിണഭാഗത്തിൽ ജനിച്ച ദേവള എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവൻ.
ഗുരുദ്രോഹീ കിതവോ ധൂര്തോ ഗുരുഹാ ഗുരുതല്പഗഃ
അവൻ ഗുരുദ്രോഹിയും ചതിയും കപടിയും ഗുരുഹത്യയും ഗുരുപത്നിവ്യഭിചാരിയും ആയിരുന്നു.
അഭക്ഷ്യഭക്ഷകശ്ചൈവ വേദശാസ്ത്രവിവര്ജിതഃ
അവൻ നിരോധിതമായ ഭക്ഷ്യങ്ങൾ കഴിക്കുകയും വേദശാസ്ത്രങ്ങളിൽ അറിവില്ലാതെയും ആയിരുന്നു.
വിശ്വാസഘാതകോ മാനീ ചോരസംഗരതഃ ഖലഃ
വിശ്വാസഘാതകനും അഹങ്കാരിയും കള്ളന്മാരുടെ കൂട്ടുകാരനും ദുഷ്ടനുമായിരുന്നു.
ബഹവോ നിഹതാ മാര്ഗേ പാപാചാരേണ ജംതവഃ
പാപമായ പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് വഴിയിൽ പല ജീവികളും അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
തത്രൈകോ ബ്രാഹ്മണോ ദാംതോ വേദവേദാംഗപാരഗഃ
അവിടെ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, ആത്മസംയമനം പുലർത്തുന്നവനും വേദങ്ങളും അതിന്റെ അംശങ്ങളും പഠിച്ചവനും.
ശ്വശുരഗൃഹേ സ്ഥിതാ ഭാര്യാ താമാദായ യശസ്വിനീമ്
അവന്റെ ഭാര്യ, പ്രശസ്തയുമായവൾ, അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നവളെ അവൻ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി.
തസ്യ സ്ത്രീ ച വരാരോഹാ രൂപലാവണ്യശാലിനീ
അവന്റെ ഭാര്യ അത്യുത്തമമായ രൂപവും സൗന്ദര്യവും ആകർഷണവും ഉള്ളവളായിരുന്നു.
ഹതേ ഭര്തരി ദുഃഖാര്താ പതിവിരഹകാതരാ
ഭർത്താവ് കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഭർത്താവിന്റെ വേർപാടിൽ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി.
ആരുരോഹ ചിതാം ദീപ്താം പതിനാ ഹൃഷ്ടമാനസാ 5.1.53.
ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ, ഭർത്താവിനൊപ്പം ജ്വലിക്കുന്ന ചിതയിൽ കയറി.
ഗൃഹീത്വാ ചലിതോ മാര്ഗേ ഗൃഹീതോ രാജകിംകരൈഃ നീതോഽസൌ രാജഭവനം നിവേദിതോ രാജസംനിധൌ
വഴിയിൽ പോകുമ്പോൾ അവനെ പിടിച്ചു, രാജാവിന്റെ സേവകർ പിടികൂടി, രാജധാനിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, രാജാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഹാജരാക്കി.
പാതിതോ വൈ ഗലേ ബദ്ധ്വാ രജ്ജുനാ വൃക്ഷകോടരേ
അവനെ കഴുത്തിൽ കയറിട്ട് വൃക്ഷത്തിന്റെ കുഴിയിലായി തൂക്കിക്കളഞ്ഞു.
തേന കര്മവിപാകേന രൌരവം നരകം ഗതഃ
അത് ചെയ്ത പാപഫലമായി അവൻ റൗരവനരകത്തിൽ വീണു.