യസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ ബ്രഹ്മഹത്യാ വ്യപോഹതി
അതിനാമം കേൾക്കുന്നതു മാത്രം ചെയ്താലും ബ്രഹ്മഹത്യപാപം പോലും അകറ്റപ്പെടും.
പുരാ കല്പക്ഷയേ വ്യാസ നഷ്ടകല്പാ ച മേദിനീ
ഒരു കാലത്ത്, ഒരു കല്പാവസാനത്തിൽ, വ്യാസാ, ലോകവും അതിന്റെ കല്പകളും നശിച്ചു.
തദാത്ര പതിതം വ്യാസ വൈകുണ്ഠശിഖരോത്തമമ്
അപ്പോള്, വ്യാസാ, വൈകുണ്ഠത്തിലെ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ ശിഖരം ഇവിടെ വീണു.
തത്ക്ഷണാത്പതിതേ ശൃംഗേ കുണ്ഡം ജാതം സുനിശ്ചിതമ്
ആ ശിഖരം വീണതോടെ അതേ സമയത്ത് ഒരു കുളം അവിടെ ഉണ്ടായി.
ജാംബൂനദകരാരോഹം ഹേമപദ്മവിരാജിതമ്
ആ കുളത്തിന് പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള പടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, പൊന്നുപൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഹംസകാരംഡവാകീര്ണം ചക്രവാകോപശോഭിതമ്
അത് ഹംസം, കറണ്ടവം തുടങ്ങിയ ജലപക്ഷികളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ചക്രവാകപ്പക്ഷികൾ കൊണ്ടും അതിന് ഭംഗിയുണ്ട്.
കല്പക്ഷയേ ന ക്ഷീയംതേ യാനി തത്ത്വാനി സര്വശഃ 5.1.53.
ഒരു കല്പം അവസാനിക്കുമ്പോഴും അവിടെയുള്ള എല്ലാ തത്വങ്ങളും നശിക്കാറില്ല.
വേദശാസ്ത്രപുരാണാനി ഗാഥാഗീതിക്ഷരാക്ഷരാഃ
വേദങ്ങൾ, ശാസ്ത്രങ്ങൾ, പുരാണങ്ങൾ, ഗാഥകൾ, ഗാനങ്ങൾ, അക്ഷരങ്ങൾ—
കലാഃ കാഷ്ഠാ മുഹൂര്താശ്ച ലവത്രുടിപലം ഘടിഃ
കല, കഷ്ട, മുഹൂർത്തം, ലവം, തൃട്ടി, പലം, ഘടി എന്നിങ്ങനെയുള്ള സമയഭാഗങ്ങൾ—
സംവത്സരയുഗാശ്ചൈവ കുണ്ഡേ തിഷ്ഠംതി മൂര്തിതഃ
വർഷങ്ങളും യുഗങ്ങളും ആ കുളത്തിൽ സാക്ഷാത്കാരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ഗംധര്വാപ്സരസോ യക്ഷാഃ സിദ്ധാഃ കിംപുരുഷാസ്തഥാ
ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസുകൾ, യക്ഷന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, കിംപുരുഷന്മാർ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ട്.
ബ്രഹ്മാ രുദ്രശ്ച കാലശ്ച ലോകപാലാ മഹൌജസഃ
ബ്രഹ്മാവ്, രുദ്രൻ, കാലൻ, ലോകപാലകർ തുടങ്ങിയ മഹാശക്തികൾ അവിടെ ഉണ്ട്.
തിഷ്ഠംതി ബഹുയുഗ വ്യാസ യാവത്കല്പഃ സമാപ്യതേ
വ്യാസാ, അവർ പല യുഗങ്ങൾക്കാലം അവിടെ തുടരുന്നു, കല്പം തീരുന്നതുവരെ.
ദിവ്യപാദപസംയുക്തം പാരിജാതഗുണാന്വിതമ്
അത് ദൈവിക വൃക്ഷങ്ങൾകൊണ്ടു സമ്പന്നമാണ്, പാർിജാതത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾ അതിൽ ഉണ്ട്.
ക്വചിന്മയൂരാ നൃത്യംതി ക്വചിത്കൂജംതി കോകിലാഃ
ചിലിടങ്ങളിൽ മയിലുകൾ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, മറ്റിടങ്ങളിൽ കുയിൽ പാടുന്നു.
സുന്ദരം സുന്ദരാകാരം സുന്ദരം തേന ചോച്യതേ
അത് മനോഹരവും, മനോഹരമായ രൂപവും ഉള്ളതുമാണ്, അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ 'സുന്ദരം' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
യത്ര സംനിഹിതോ വിഷ്ണുഃ ശിവഃ ശക്ത്യാ യുതോ വശീ 5.1.53.
അവിടെ വിഷ്ണുവും, ശിവനും, ശക്തിയോടൊപ്പം, പരമേശ്വരനായി സന്നിഹിതനാണ്.
പക്ഷാര്ധം പക്ഷമേകം ച സുന്ദരകുണ്ഡേ നരോ വസേത്
പകുതി പക്ഷം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പൂർണ്ണപക്ഷം സുന്ദരകുളത്തിൽ മനുഷ്യൻ താമസിക്കാം.
പക്ഷികീടപതംഗാശ്ച മൃതാ യാംതി ശിവാലയമ്
അവിടെ മരിക്കുന്ന പക്ഷികൾ, കീടങ്ങൾ, പുഴുക്കൾ എന്നിവ ശിവാലയത്തിലെത്തുന്നു.
യേ ദദതി തിലാന്ധേനും ഗജവാ ജിരഥാവനീഃ
തിലം, പശു, ആന, കുതിര, ഭൂമി എന്നിവ ദാനം ചെയ്യുന്നവർ—
ശയ്യാദാനവിമാനാനി ദാനാനി വിവിധാനി ച
പടുക്കിടകളും ദാനങ്ങളും പലവിധമായ ദാനങ്ങളും,
ഭൂയഃ ശൃണു പരം വ്യാസ സുന്ദരകുണ്ഡഫലം സ്മൃതമ്
ഇനി കൂടി കേൾക്കൂ, വ്യാസാ, സുന്ദരകുണ്ടത്തിന്റെ ഉത്തമമായ പ്രശസ്തമായ ഫലത്തെക്കുറിച്ച്.
പിശാചോ മോക്ഷമാപന്നഃ ശിവ രൂപധരോ ഗതഃ
ഒരു പിശാച് മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു, ശിവന്റെ രൂപം ധരിച്ചു യാത്രയായി.
മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യോ യദ്യപി ബ്രഹ്മഹാ ഭവേത്
ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്തവൻ ആയാലും, എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
കോഽസൌ പിശാച ഇതി ഖ്യാതഃ കിം തേന ദുഷ്കൃതം കൃതമ്
ആ പിശാച് ആരാണ് എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്, അവൻ ചെയ്ത ദുഷ്കൃത്യം എന്താണ്?
കഥം തീര്ഥപ്രസംഗോഽസ്യ ജാതോ വൈ ദ്വിജ സത്തമ
അവനു ഈ തീർത്ഥസ്ഥലവുമായി ബന്ധം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി, മഹാനായ ദ്വിജനേ?
യസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ സര്വപാപക്ഷയോ ഭവേത് ।।5.1.53.
അവനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുന്നതു മാത്രം ചെയ്താൽ എല്ലാപാപങ്ങളും നശിക്കും.
ബ്രാഹ്മണോ ദേവലോ നാമ ദാക്ഷിണാത്യോ ദ്വിജാധമഃ
ദക്ഷിണഭാഗത്തിൽ ജനിച്ച ദേവള എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവൻ.
ഗുരുദ്രോഹീ കിതവോ ധൂര്തോ ഗുരുഹാ ഗുരുതല്പഗഃ
അവൻ ഗുരുദ്രോഹിയും ചതിയും കപടിയും ഗുരുഹത്യയും ഗുരുപത്നിവ്യഭിചാരിയും ആയിരുന്നു.
അഭക്ഷ്യഭക്ഷകശ്ചൈവ വേദശാസ്ത്രവിവര്ജിതഃ
അവൻ നിരോധിതമായ ഭക്ഷ്യങ്ങൾ കഴിക്കുകയും വേദശാസ്ത്രങ്ങളിൽ അറിവില്ലാതെയും ആയിരുന്നു.