ദമനസ്യ ച നിര്മുക്തിഃ ശിപ്രാമാഹാത്മ്യമുത്തമമ്
ദമനസിന്റെ മോക്ഷവും, ശിപ്രയുടെ പരമ മഹത്വവും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പഞ്ചമ ആവന്ത്യഖണ്ഡേഽവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേ ശിപ്രാമാഹാത്മ്യേ പഞ്ചാശത്തമോ ഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ അശീതിസാഹസ്രം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ അഞ്ചാം അവന്ത്യഖണ്ഡത്തിലെ അവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ശിപ്രാമാഹാത്മ്യത്തെ കുറിച്ചുള്ള അമ്പതാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
യഥാഽമൃതഭവാ ഖ്യാതാ പാതാലേ നാഗസംമതേ
പാതാളത്തിൽ, പാമ്പുകൾക്ക് പ്രിയമായ അമൃതഭവ എന്നത് പ്രശസ്തമായതുപോലെ,
ഏകദാ രുദ്രോ ഭിക്ഷാര്ഥം നാഗലോകേ ബുഭുക്ഷിതഃ
ഒരു ദിവസം, രുദ്രൻ ഭിക്ഷയ്ക്കായി പാമ്പുകളുടെ ലോകത്ത് വിശപ്പോടെ എത്തി.
ഭിക്ഷാം ദേഹി വചോ ദീനം വാചയിത്വാ ഗൃഹേഗൃഹേ
'ഭിക്ഷയേകൂ' എന്ന ദയനീയമായ വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ച്, വീടുതോറും പോയി.
തദാ ക്രോധാഭിരക്താക്ഷഃ ശൂലപാണിഃ ക്ഷുധാര്ദിതഃ
അപ്പോൾ, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ചും, ത്രിശൂലം കൈയിൽ പിടിച്ചും, വിശപ്പാൽ വലയുന്നവനായി,
ഏകവിംശതികുണ്ഡാനി പീയൂഷസ്യ ദ്വിജോത്തമ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെ ഇരുപത്തൊന്ന് പാത്രങ്ങളിൽ അമൃതം നിറഞ്ഞിരുന്നു.
തത്ര ഗത്വാ സ ഭഗവാഞ്ഛംഭുഃ സര്വാത്മസംഭവഃ
അവിടേക്ക് എത്തിയശേഷം, സകലജീവന്മാരുടെയും ഉത്ഭവമായ ഭഗവാൻ ശംഭു അവിടെ നില്ക്കുന്നു.
രിക്താനി പീയൂഷകുണ്ഡാനി കൃത്വാ തത്രൈവ സോത്ഥിതഃ
അവൻ അവിടെ അമൃതപാത്രങ്ങൾ എല്ലാം ഒഴിഞ്ഞതാക്കി, പിന്നെ ആ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് ഉയർന്നു പോയി.
കസ്യേദം കര്മ കിം ജാതം സുധാ യസ്മാദിതോ ഗതാ
ഇത് ആരുടെ പ്രവൃത്തി? എന്താണ് സംഭവിച്ചത്, ഇവിടെ നിന്നു അമൃതം എവിടെ പോയി?
മഹദതിക്രമണേ ശംകാഃ പുരാത്തേ നിര്യയുര്ബഹിഃ
മുന്പ് നിങ്ങളിൽ വലിയൊരു തെറ്റായ പ്രവൃത്തി നടന്നുവെന്ന സംശയങ്ങൾ ഉണർന്നിരുന്നു.
യേനാസ്മാകം കോപിതേന ഹൃതം ചാമൃതമുത്തമമ് 5.1.51.
ആരാണു നമ്മോടു കോപിച്ച് നമ്മുടെ അമൃതം എടുത്തുപോയത്?
ഇത്യുക്ത്വാ പന്നഗാഃ സര്വേ സസ്ത്രീബാലപരിഗ്രഹാഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, എല്ലാ പന്നഗന്മാരും ഭാര്യകളും കുട്ടികളും കൂട്ടായ്മയായി അവിടെ നിന്നു.
തേഷാമനുഗ്രഹാര്ഥായ വാഗുവാചാശരീരിണീ
അവർക്കു ദയകാണിക്കാൻ, ശരീരമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം അവിടെ മുഴങ്ങി.
ഭിക്ഷാര്ഥമാഗതഃ ശമ്ഭുഃ ക്ഷുധാര്തശ്ച ഗൃഹേഗൃഹേ
ഭിക്ഷയെടുക്കാൻ, വിശന്ന ശംഭു വീടുതോറും ചെന്നു.
ദത്താ ന ഭിക്ഷാ കേനാപി ഭോഗവത്യാം പിനാകിനഃ
ഭോഗവതിയിൽ ആരും പിനാകിയെ ഭിക്ഷ നൽകി ഇല്ല.
തേന നഷ്ടാ സുധാ സര്വാ കുംഡാംതേ പന്നഗോത്തമാഃ
അതിനാൽ, പന്നഗശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, പാത്രങ്ങളുടെ അവസാനം അമൃതം മുഴുവൻ നഷ്ടമായി.
തത്രൈകാ വൈ സരിച്ഛ്രേഷ്ഠാ ശിപ്രാനാമേതി വിശ്രുതാ
അവിടെ ശിപ്ര എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ ഒരു പ്രധാന നദി ഉണ്ട്.
യസ്യാ ദര്ശനമാത്രേണ സര്വപാപക്ഷയോ ഭവേത്
അവളെ കാണുന്നവർക്കു മാത്രം എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.
ഭജനം ദേവദേവസ്യ തതഃ പൂജാം കരിഷ്യഥ
അവിടെ ദേവദേവനേ ഭജിച്ച്, പിന്നെ പൂജ നടത്തുക.
ഭവിഷ്യതി തതഃ സദ്യഃ സുധാ ലോകേ പുരേവ വഃ
അപ്പോൾ, ഉടനെ തന്നെ, മുമ്പുപോലെ ലോകത്ത് നിങ്ങൾക്കു അമൃതം ലഭിക്കും.
വാണീം വ്യാസ തദാ ദിവ്യാം സഹസാ ലോകസാക്ഷിണീമ് 5.1.51.
അപ്പോൾ, ലോകം സാക്ഷിയായി, വ്യാസൻ ദിവ്യമായ വാക്കുകൾ പ്രസ്താവിച്ചു.
സ്ത്രീബാലവൃദ്ധസഹിതാ മഹാകാലവനം യയുഃ
സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും മൂപ്പന്മാരും കൂടെ, അവർ മഹാകാലവനം ചെന്നു.
സര്വത്ര കുസുമാകീര്ണാം തരുച്ഛായാഭിരാശ്രിതാമ്
എവിടെയും പൂക്കൾ ചിതറിക്കിടന്ന, വൃക്ഷങ്ങളുടെ തണലിൽ അഭയം കിട്ടുന്ന സ്ഥലം ആയിരുന്നു അത്.
മണിസോപാനരചിതാം പദ്മഖംഡൈശ്ച മംഡിതാമ്
മണിക്കല്ലുകൊണ്ടു നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന പടികൾകൊണ്ടും, താമരയുടെ ദളങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിട്ടുമാണ് അവൾ.
ഋഷയശ്ച മഹാഭാഗാ ഭൃഗ്വംഗിരസമു ഖ്യകാഃ
ഭൃഗുവും അങ്കിരസും എന്നിങ്ങനെ പ്രശസ്തരായ മഹാഭാഗ്യശാലികളായ ഋഷിമാരും അവിടെയുണ്ട്.
വസവശ്ച തഥാദിത്യാ ഹ്യശ്വിനൌ മരുതസ്തഥാ
വസുക്കൾ, അതുപോലെ ആദിത്യന്മാർ, അശ്വിനികൾ, മരുതുകൾ ഇവരും അവിടെയുണ്ട്.
ഉപാസതേ ച ശിപ്രാം വൈ സംധ്യാവേലാം സമാഹിതാഃ
അവർ ശിപ്രാനദിയെ സന്ധ്യാകാലത്ത് ധ്യാനത്തിൽ ലീനരായി ആരാധിക്കുന്നു.
പതിവ്രതാ മഹാഭാഗാസ്തത്രൈവ പതിഭിഃ സഹ
അവിടെ ഭർത്താക്കന്മാരോടൊപ്പം വിശുദ്ധിയും ഭാഗ്യവതികളുമായ പതിവ്രതകൾ കൂടെയിരിക്കുന്നു.
രാജര്ഷയഃ സമാസീനാ നിര്വാണപദവീം ഗതാഃ
അവിടെ രാജർഷിമാർ മോക്ഷമാർഗ്ഗം പ്രാപിച്ച് ഇരുന്നു വിശ്രമിക്കുന്നു.