യാവംതഃ പതിതാഃ പൂര്വേ പാപിനഃ സര്വ ഏവ ഹി
മുൻപു വീണ എല്ലാ പാപികളും, ഒരുവൻ പോലും ഒഴിവില്ലാതെ,
തദാപ്രഭൃതി സര്വാണി കുംഡാനി നരകസ്യ വൈ
അന്ന് മുതൽ നരകത്തിലെ എല്ലാ കുഴികളും,
ന ചൈവാര്തരവം കിംചിച്ഛ്രൂയതേ തവ മംദിരേ 5.1.50.
എന്നാൽ, നിന്റെ ആലയത്തിൽ ഒരു വേദനയുടെ നിലവിളിയും കേൾക്കുന്നില്ല.
ഏക ഏവാഗതോ ലോകേ വൃത്തിദോ നോ യമാധിപ
ലോകത്ത് ഒരുവൻ മാത്രം യമന്റെ ആജ്ഞയ്ക്ക് കീഴടങ്ങാതെ വന്നിരിക്കുന്നു.
ധര്മരാജസ്തദാശ്രുത്യ കിംകരാണാം പരം വചഃ
ദൂതന്മാരുടെ ഈ ഉത്തമ വാക്കുകൾ ധർമ്മരാജാവ് അപ്പോൾ കേട്ടു.
യേന പുണ്യപ്രഭാവേന പാപിഷ്ഠഃ ശിവതാം ഗതഃ
ഏത് പുണ്യശക്തിയാൽ ഈ മഹാപാപി ശിവത്വം പ്രാപിച്ചു?
ഭുവി പുണ്യതമേ ദേശേ മഹാകാലവനേ ശുഭേ
ഭൂമിയിൽ ഏറ്റവും പുണ്യമായ സ്ഥലമായ മഹാകാലവനത്തിൽ,
യേഷാം ശിപ്രോദക സ്പര്ശോ ജായതേ ഭുവി കിംകരാഃ
ദൂതന്മാരേ, ഭൂമിയിൽ ശിപ്രാനദിയുടെ ജലം സ്പർശിക്കുന്നവർക്ക്—
മനസാ വപുഷാ വാചാ പാപാനി വിവിധാനി ച
മനസ്സിലൂടെ, ശരീരത്തിലൂടെ, വാക്കിലൂടെ പലവിധ പാപങ്ങൾ മനുഷ്യൻ ചെയ്യുന്നു.
ശിപ്രാശിപ്രേതി യോ ബ്രൂതേ യത്ര കുത്രാപി മാനവഃ
ഏതെങ്കിലും സ്ഥലത്ത് ആരെങ്കിലും 'ശിപ്രാ, ശിപ്രാ' എന്നു വിളിച്ചാൽ,
യത്ര കീടപതംഗാശ്ച ശിപ്രാവാരിചരാശ്ച യേ
ശിപ്രായുടെ വെള്ളത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന കീടങ്ങളും, പുഴുക്കളും, മറ്റുള്ളവരും എവിടെയുണ്ടോ,
കൃത്വാന്യത്ര മഹാപാപം യേഽന്തേ ശിപ്രാതടം ശ്രിതാഃ
മറ്റെവിടെയെങ്കിലും വലിയ പാപം ചെയ്തവരും, അവസാനം ശിപ്രയുടെ തീരത്ത് അഭയം പ്രാപിച്ചവരും,
മാധവേ മാസി സംപ്രാപ്തേ നിമജ്ജംതി നരോത്തമാഃ 5.1.50.
മാധവം എന്ന മാസത്തിൽ മഹാനായ മനുഷ്യർ അവിടെ മുങ്ങുന്നു.
വായസേനാഹൃതം മാംസം തസ്യ രാജ്ഞഃ കൃതാഗസഃ
പാപം ചെയ്ത രാജാവിന്റെ മാംസം കാറ്റ് കൊണ്ടുപോയാൽ,
വാപീകൂപതഡാഗാദി അധികാധികസത്ഫലമ്
കുളം, കിണർ, തടാകം എന്നിവയിൽ കൂടുതൽ കൂടുതൽ നല്ല ഫലം ലഭിക്കും.
തസ്മാദ്ദശഗുണാ താപീ ഗോദാ പുണ്യാ തതോധികാ തസ്മാദ്ദശഗുണാ ശിപ്രാ പവിത്രാ പാപനാശിനീ
അതുകൊണ്ട് താപി പുഴ പത്ത് ഇരട്ടി പുണ്യമുള്ളതും, ഗോദാ അതിലും വലിയതും, ശിപ്രാ പത്ത് ഇരട്ടി കൂടുതൽ ശുദ്ധിയും പാപനാശിനിയുമാണ്.
ദമനസ്യ ശരീരസ്യ മാംസം ശിപ്രാസമാഗതമ്
ദമനസിന്റെ ശരീരത്തിലെ മാംസം ശിപ്രയുമായി ചേർന്നാൽ,
ഈദൃശാ ച നദീ രമ്യാ അവന്ത്യാം ഭുവി വര്തതേ
അവന്തിയിൽ ഭൂമിയിൽ ഇങ്ങനെ മനോഹരമായ ഒരു നദി നിലകൊള്ളുന്നു.
ധര്മരാജവചഃ ശ്രുത്വാ ഗണാ വിസ്മയ മാഗതാഃ
ധർമ്മരാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ദേവതകൾ അത്ഭുതത്തിൽ ആകുന്നു.
ഗീയതേ ച പുരാണേഷു യസ്യാ മാഹാത്മ്യമുത്തമമ്
പുരാണങ്ങളിൽ അവളുടെ മഹത്വം ഉന്നതമായി പാടപ്പെടുന്നു.
ദമനസ്യ ച നിര്മുക്തിഃ ശിപ്രാമാഹാത്മ്യമുത്തമമ്
ദമനസിന്റെ മോക്ഷവും, ശിപ്രയുടെ പരമ മഹത്വവും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പഞ്ചമ ആവന്ത്യഖണ്ഡേഽവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേ ശിപ്രാമാഹാത്മ്യേ പഞ്ചാശത്തമോ ഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ അശീതിസാഹസ്രം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ അഞ്ചാം അവന്ത്യഖണ്ഡത്തിലെ അവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ശിപ്രാമാഹാത്മ്യത്തെ കുറിച്ചുള്ള അമ്പതാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
യഥാഽമൃതഭവാ ഖ്യാതാ പാതാലേ നാഗസംമതേ
പാതാളത്തിൽ, പാമ്പുകൾക്ക് പ്രിയമായ അമൃതഭവ എന്നത് പ്രശസ്തമായതുപോലെ,
ഏകദാ രുദ്രോ ഭിക്ഷാര്ഥം നാഗലോകേ ബുഭുക്ഷിതഃ
ഒരു ദിവസം, രുദ്രൻ ഭിക്ഷയ്ക്കായി പാമ്പുകളുടെ ലോകത്ത് വിശപ്പോടെ എത്തി.
ഭിക്ഷാം ദേഹി വചോ ദീനം വാചയിത്വാ ഗൃഹേഗൃഹേ
'ഭിക്ഷയേകൂ' എന്ന ദയനീയമായ വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ച്, വീടുതോറും പോയി.
തദാ ക്രോധാഭിരക്താക്ഷഃ ശൂലപാണിഃ ക്ഷുധാര്ദിതഃ
അപ്പോൾ, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ചും, ത്രിശൂലം കൈയിൽ പിടിച്ചും, വിശപ്പാൽ വലയുന്നവനായി,
ഏകവിംശതികുണ്ഡാനി പീയൂഷസ്യ ദ്വിജോത്തമ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെ ഇരുപത്തൊന്ന് പാത്രങ്ങളിൽ അമൃതം നിറഞ്ഞിരുന്നു.
തത്ര ഗത്വാ സ ഭഗവാഞ്ഛംഭുഃ സര്വാത്മസംഭവഃ
അവിടേക്ക് എത്തിയശേഷം, സകലജീവന്മാരുടെയും ഉത്ഭവമായ ഭഗവാൻ ശംഭു അവിടെ നില്ക്കുന്നു.
രിക്താനി പീയൂഷകുണ്ഡാനി കൃത്വാ തത്രൈവ സോത്ഥിതഃ
അവൻ അവിടെ അമൃതപാത്രങ്ങൾ എല്ലാം ഒഴിഞ്ഞതാക്കി, പിന്നെ ആ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് ഉയർന്നു പോയി.
കസ്യേദം കര്മ കിം ജാതം സുധാ യസ്മാദിതോ ഗതാ
ഇത് ആരുടെ പ്രവൃത്തി? എന്താണ് സംഭവിച്ചത്, ഇവിടെ നിന്നു അമൃതം എവിടെ പോയി?