പുഷ്കരാണി ച സര്വാണി ഗയാതീര്ഥമനുത്തമമ്
എല്ലാ പുണ്യകുളങ്ങളും, അതുപോലെ ഉത്തമമായ ഗയാതീർത്ഥവും—
ഖ്യാതം സംഗമജം തീര്ഥം ശനേര്ജന്മകഥാം ശുഭാമ്
സംഗമത്തിൽ ജനിച്ച തീർത്ഥം വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു, ശനിയുടെ ജനനകഥയും പുണ്യമായതും.
പുരുഷോത്തമമഹിമാനം കാലേ കേന കഥം ഭവേത്
പുരുഷോത്തമന്റെ മഹത്വം എപ്പോൾ, ആരാൽ, എങ്ങനെ പ്രകടമാകുന്നു?
യസ്മിന്കാലേ യദാ ജാതാ മഹാകാലവനേ ശുഭേ
ഏത് സമയത്താണ്, എപ്പോൾ ആണ്, ആ മഹാകാലവനത്തിൽ അത് ഉദിച്ചത്?
നാസ്തി വത്സ മഹീപൃഷ്ഠേ ശിപ്രായാഃ സദൃശീ നദീ
പ്രിയനേ, ഭൂമിയിൽ ശിപ്രാനദിക്ക് സമം മറ്റൊരു നദിയില്ല.
വൈകുണ്ഠേ ജായതേ ശിപ്രാ ജ്വരഘ്നീ ച സുരാലയേ
വൈകുണ്ഠത്തിൽ ശിപ്രാനദി ജനിക്കുന്നു; ദേവലോകത്തിൽ അവൾ ജ്വരം മാറ്റുന്നവളായി പ്രസിദ്ധയാണ്.
വാരാഹകല്പേ വൈ പ്രോക്താ വിഷ്ണുദേഹേതി നാമതഃ 5.1.49.
വാരാഹകല്പത്തിൽ അതിനെ 'വിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരം' എന്ന പേരിലാണ് വിളിച്ചത്.
വക്തുമര്ഹസി ശിപ്രായാഃ സമാസേന കഥാം ശുഭാമ്
നീ ശിപ്രയുടെ ശുഭമായ കഥ സംക്ഷിപ്തമായി പറയണം.
മഹാദേവോ വിശുദ്ധാത്മാ സര്വലോകേഷു സര്വതഃ
മഹാദേവൻ, പവിത്രമായ മനസ്സുള്ളവൻ, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്നു.
അപ്രാപ്തഭിക്ഷോ ഭിക്ഷാര്ഥീ വൈകുണ്ഠമഗമദ്വിഭുഃ
ഭിക്ഷ ലഭിക്കാതെ ഭിക്ഷ തേടി മഹാശക്തൻ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി.
ലോകനിംദാപരഃ ക്രുദ്ധഃ ക്ഷുധിതോ ബഹുവാസരൈഃ
ലോകത്തെ പരിഹസിച്ച്, കോപത്തോടെയും പല ദിവസങ്ങളായി വിശപ്പോടെയും അവൻ നിന്നു.
കപാലം ച കരേ കൃത്വാ ഇത്യു വാച പുനഃ പുനഃ
കൈയിൽ കപാലം എടുത്ത്, വീണ്ടും വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഇത്യുക്ത്വാ കരമുദ്യമ്യ തര്ജന്യഗുംലിമാദധത്
അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് കൈ ഉയർത്തി, അതിൽ തനിക്കു വിരൽ വെച്ചു.
തദാംഗുലിസമുദ്ഭൂതം ബഹു സുസ്രാവശോണിതമ്
അപ്പോൾ ആ വിരലിൽ നിന്ന് വലിയ രക്തധാര ഒഴുകിത്തുടങ്ങി.
തദാ ഉദ്വേലിതാ സാ വൈ ധാരാ ജാതാ സമം തതഃ
അപ്പോൾ അവിടെ നിന്ന് ആ ധാര ഒരുമിച്ച് ഉയർന്ന് ഒഴുകി.
വൈകുംഠേ ചാഭവത്സദ്യോ നദീ ത്രൈലോക്യപാവനീ
വൈകുണ്ഠത്തിൽ ഉടനെ തന്നെ മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഒരു നദി ഉദിച്ചുവന്നു.
ജ്വരഘ്നീ ച യഥാ പ്രോക്താ തഥാ വ്യാസ ബ്രവീമ്യഹമ് 5.1.49.
ജ്വരം അകറ്റുന്നവളായി പറയപ്പെട്ടതുപോലെ, അതാണ് ഞാൻ, വ്യാസൻ, ഇവിടെ പറയുന്നു.
യോധയാമാസ ദൈത്യേംദ്രോ ഹ്യനിരുദ്ധപ്ര ഹേലനഃ
അപ്പോൾ ദൈത്യാധിപൻ സംയമനം ഇല്ലാതെ പരിഹസിച്ച് യുദ്ധം നടത്തി.
തസ്മാത്ക്രുദ്ധോ വാസുദേവശ്ചക്രമാദായ സത്വരഃ
അതിനുശേഷം, കോപത്തോടെ വാസുദേവൻ വേഗത്തിൽ തന്റെ ചക്രം എടുത്തു.
സ തദാ ഭഗ്നസംകല്പശ്ഛിന്നദോശ്ച വ്രണാര്ദിതഃ
അപ്പോൾ അവന്റെ മനസ്സിലെ ഉറച്ച തീരുമാനം തകർന്ന്, ദോഷങ്ങൾ മുറിഞ്ഞ്, വ്രണങ്ങൾ കൊണ്ട് വേദനിച്ചു.
തദാഗതം മഹാദൈത്യം സമീപേ ഭയവിഹ്വലമ്
ആ മഹാദൈത്യൻ ഭയത്താൽ വിറച്ച് അടുത്തേക്ക് വന്നു.
ഛിത്ത്വാ ബാഹുസഹസ്രം വൈ ദൈത്യരാജസ്യ ചാഹവേ
യുദ്ധത്തിൽ ദൈത്യരാജാവിന്റെ ആയിരം കൈകൾ വെട്ടിമുറിച്ചു.
സ്ഥിതോ യത്രാചലോ വ്യാസ തത്രാഗതോ മഹേശ്വരഃ
അവൻ അചഞ്ചലമായി നിന്നിരുന്നിടത്ത്, വ്യാസാ, മഹേശ്വരൻ അവിടെ എത്തി.
അന്യോന്യം ച സമാസാദ്യ കൃത്വാ യുദ്ധം തു ദാരുണമ്
അവർ തമ്മിൽ നേരിട്ട് ഏറ്റുമുട്ടി, ഭയങ്കരമായ ഒരു യുദ്ധം നടത്തി.
വൈഷ്ണവാസ്ത്രം തദാ കൃഷ്ണഃ സംദധേ ഹരജിഘാംസയാ
അപ്പോള് കൃഷ്ണന് ഹരനെ സംഹരിക്കാനായി വൈഷ്ണവാസ്ത്രം ഒരുക്കി.
സംദധേ വൈ തദാ ശംഭുഃ കൃഷ്ണപ്രാണഹരോത്സുകഃ
അതിനോടൊപ്പം തന്നെ ശംഭുവും കൃഷ്ണന്റെ ജീവന് എടുക്കാന് ആഗ്രഹിച്ച് തന്റെ ആയുധം ഒരുക്കി.
മോഹനാസ്ത്രം പുനഃ കൃഷ്ണഃ ശിവോപരി മുമോച ഹ 5.1.49.
കൃഷ്ണന് വീണ്ടും മോഹനാസ്ത്രം ശിവന്മേല് പ്രയോഗിച്ചു.
ജൃംഭമാണഃ സ്ഥിതഃ സംഖ്യേ കിംചിത്കാലം മുഹുര്മുഹുഃ
അവന് യുദ്ധഭൂമിയില് കുറച്ചു നേരം വീണ്ടും വീണ്ടും ഉമ്മറിച്ച് നിന്നു.
തദാ ക്രോധാഭിഭൂതേന കൃതോ മാഹേശ്വരോ ജ്വരഃ
അപ്പോള് ക്രോധം പിടിച്ച മഹേശ്വരന് ജ്വരം സൃഷ്ടിച്ചു.
ത്രിനേത്രസ്ത്രിശിരാ ഹ്രസ്വസ്ത്രിപാദോ ബര്കരാകൃതിഃ
അത് മൂന്നു കണ്ണും മൂന്നു തലയും ചെറുതും മൂന്നു കാലും ഭയങ്കരമായ രൂപവും ഉണ്ടായിരുന്നു.