മരീചേഃ കശ്യപോ ജജ്ഞേ തതഃ സര്വം പ്രതിഷ്ഠിതമ്
മരീചിയിൽ നിന്ന് കശ്യപൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് എല്ലാം നിലനിന്നു.
നംദനം ചാപി തത്രൈവ മഹാകാലവനോത്തമേ
അവിടെ അത്യുത്തമമായ മഹാകാലവനത്തിൽ നന്ദനനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
സാ സിഷേവേ സദാ തത്ര മഹാകാലം മഹേശ്വരമ്
അവൾ അവിടെ എല്ലായ്പോഴും മഹാകാലനായ മഹേശ്വരനെ ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചു.
ബിംദുസരഃ സമാഖ്യാതം മാനസം സര ഉത്തമമ്
ബിന്ദുസരസ് എന്നത് മഹത്തായ മാനസസരസ്സായി പ്രശസ്തമാണ്.
മുക്താമണിഗണാകീര്ണം രത്നശോഭനശോഭിതമ്
അത് മുത്തുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും രത്നങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്നതുമാണ്.
യാനി യാനി ച ദിവ്യാനി സംതി ബ്രഹ്മാണ്ഡഗോലകേ
ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിലെ എല്ലാ ദിവ്യവസ്തുക്കളും അവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു.
തേനതേനാത്മയോഗേന മാനവാശ്ചാത്ര സംസ്ഥിതാഃ
അത് പോലെ തന്നെ ആത്മയോഗത്തിലൂടെ മനുഷ്യരും ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു.
അന്യോന്യം ച സമാകീര്ണാ സര്വേ ചാമരസംനിഭാഃ
എല്ലാവരും പരസ്പരം കലർന്നിരിക്കുന്നു; എല്ലാവരും അമരന്മാരെപ്പോലെയാണ്.
അമരാംഗനാസമാ നാര്യഃ സദൈവ സ്ഥിരയൌവനാഃ 5.1.46.
അവിടത്തെ സ്ത്രീകൾ ദേവകന്യകകളെപ്പോലെയും എന്നും യൗവനം നിലനിൽക്കുന്നവരുമാണ്.
ദേവദാനവഗന്ധര്വൈഃ കിന്നരോരഗരാക്ഷസൈഃ
ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, നാഗന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ ഇവരോടൊപ്പം ഉണ്ടു.
അമരാണാം കടകം ഹ്യത്ര തസ്മാജാതാമരാവതീ
അവിടെ അമരന്മാരുടെ പാളയമുണ്ട്; അതുകൊണ്ടാണ് അമരാവതി ഉദിച്ചത്.
സ്നാനദാനാദികം കൃത്വാ പശ്യത്യേവ മഹേശ്വരമ്
സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്ത ശേഷം മഹേശ്വരനെ ദർശിക്കാം.
സര്വഭോഗാനവാപ്നോതി മൃതഃ ശിവപുരം വ്രജേത്
എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും ലഭിക്കും; മരിച്ചാൽ ശിവപുരിയിലേക്ക് പോകും.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പഞ്ചമ ആവംത്യഖണ്ഡേഽവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേഽമരാവതീനാമകഥനംനാമ ഷട്ചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ അശീതിസാഹസ്ര്യമായ ശ്രീസ്കാന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ അഞ്ചാമത്തെ അവന്ത്യഖണ്ഡത്തിൽ അവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ അമരാവതിയുടെ കഥയെന്ന പേരിലുള്ള അറുപത്തിയാറാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
വിശാലാ ച സമാഖ്യാതാ സര്വലോകേഷു ഗീയതേ
വിശാലാ എന്നത് എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായും പാടപ്പെടുന്നതുമാണ്.
തഥാഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി ബ്രഹ്മണാ കഥിതം പുരാ
അങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവു പഴയകാലത്ത് പറഞ്ഞതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിവരിക്കുന്നു.
ഉമയാ സഹിതോ ദേവ ഏക ഏവാചരദ്വനേ
ഉമയോടൊപ്പം ദേവൻ ഒരുവൻ ആ കാട്ടിൽ ഒറ്റയ്ക്കു സഞ്ചരിച്ചു.
വിഷ്ണുര്ദശാകൃതിര്യത്ര ദേവ്യോ വൈ ലോകമാതരഃ
അവിടെ, വിഷ്ണു പത്ത് രൂപങ്ങളിൽ, ലോകമാതാക്കളായ ദേവികൾക്കൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
കല്പോദ്ഭേദാശ്ച ലിംഗാശ്ച ചതുരാശീതിസംഖ്യകാഃ
കല്പങ്ങളുടെ വിഭിന്ന രൂപങ്ങളും ലിംഗങ്ങളുടെ നാല്പത്തിയൊന്ന് വകഭേദങ്ങളും ഉണ്ട്.
പിതരോ ലോകപാലാശ്ച സിദ്ധാഃ സിദ്ധിപ്രദാശ്ച യേ
പിതാക്കന്മാർ, ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷകരായവരും, സിദ്ധികളാൽ അനുഗ്രഹിക്കുന്ന സിദ്ധന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കിംനരാ ദേവഗന്ധര്വാ ഹ്യപ്സരാശ്ച വരാംഗനാഃ
കിന്നരന്മാർ, ദൈവഗന്ധർവന്മാർ, അത്യന്തം സുന്ദരികളായ അപ്സരസുകൾ ഇവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
യക്ഷാ ഗുഹ്യകസംഘാശ്ച പിശാചോരഗരാക്ഷസാഃ
യക്ഷന്മാർ, ഗുഹ്യകസംഘങ്ങൾ, പിശാചുകൾ, പാമ്പുകൾ, രാക്ഷസന്മാർ ഇവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഉപാസാംചക്രിരേ തത്ര ദേവദേവമുമാപതിമ് ഉവാച ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ ശംകരം ജഗദാശ്രയമ്
അവരൊക്കെയും അവിടെ ദേവദേവനായ ഉമാപതിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു, ലോകശരണനായ ശംകരനോട് സ്നേഹപൂർവ്വം വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പശ്യ ഏതാന്മഹാഭാഗാന്ധ്യായമാനാംസ്തവാശ്രിതാന് ।।5.1.47.
നിന്റെ സ്തുതിയിൽ ലീനരായി ധ്യാനത്തിൽ മുഴുകിയ ഈ മഹാഭാഗ്യശാലികളെ നോക്കൂ.
നാനുപേക്ഷ്യാശ്ച താന്സര്വാന്വാതവര്ഷാതപാര്ദിതാന്
കാറ്റിലും മഴയിലും ചൂടിലും കഷ്ടപ്പെടുന്ന അവരെ ഒരിക്കലും അവഗണിക്കരുത്.
യഥായോഗ്യം വാസനാര്ഥം സ്ഥാനം പരമശോഭനമ്
അവർക്കു താമസിക്കാൻ ഏറ്റവും മനോഹരമായ സ്ഥലങ്ങൾ യോജ്യമായ വിധത്തിൽ ഒരുക്കണം.
ഏഷാ മേ വാസനാ സ്വാമിന്ഭവതാം യദി രോചതേ കല്പയാമാസ പുരീം രമ്യാം സര്വഭൂതമനോരമാമ്
സ്വാമിയെ, ഇത് എന്റെ ആഗ്രഹമാണ്; നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ എല്ലാ ജീവികളും ആസ്വദിക്കുന്ന മനോഹരമായ ഒരു നഗരം ഇവിടെ സ്ഥാപിക്കാമോ.
ബഹുയോജനവിസ്തീര്ണാം ദിവ്യാം ദിവ്യജനപ്രിയാമ്
അനേകം യോജനങ്ങൾ വ്യാപിച്ച, ദൈവികവും ദേവന്മാർക്കും പ്രിയവുമായ നഗരമായിരിക്കണം.
ദിവ്യാഭിപ്രായസംയുക്താം ദിവ്യസ്ഥാനമനോരമാമ്
ദൈവിക മനസ്സോടെ, ദൈവികമായ മനോഹരമായ സ്ഥലം ആ നഗരത്തിന് ഉണ്ടായിരിക്കണം.
ക്രയവിക്രയസംപന്നഹട്ടാട്ടാലകചത്വരാമ്
വാങ്ങാനും വിൽക്കാനും വിപണികൾ നിറഞ്ഞു, ഗോപുരങ്ങളും ചത്വരങ്ങളും ഉള്ള നഗരമായിരിക്കണം.