തഥാഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി വിസ്തരേണ തപോധന
തപസ്സിന്റെ ധനമായവനേ, ഞാൻ അതെല്ലാം വിശദമായി പറയാം.
മാരീചഃ കശ്യപസ്തേപേ തപഃ പരമദുഷ്കരമ്
മാരീചനായ കശ്യപൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ തപസ്സ് ആചരിച്ചു.
ശീര്ണപത്രാനിലാഹാരോ വായുഭക്ഷീ ജിതേന്ദ്രിയഃ
വീണുപോയ ഇലകളും വായുവും മാത്രം ഭക്ഷ്യമായി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ച്, വായുവിൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ജീവിച്ചു.
ശ്രൂയതാം ഭോ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ മമ വാക്യമനുത്തമമ്
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായവനേ, എന്റെ അതുല്യമായ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ.
തസ്മാത്തേ സംതതിസ്താത യാവച്ചംദ്രദിവാകരൌ
പ്രിയനായവനേ, നിന്നിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിലനിൽക്കുന്നത്ര കാലം വംശം തുടരും.
അദിതിസ്തേ സതീ ഭാര്യാ ത്വയാ സഹാചരത്തപഃ
നിന്റെ ധർമ്മപത്നിയായ അദിതി നിന്നോടൊപ്പം തപസ്സ് ആചരിച്ചു.
ഭവിഷ്യംതി സുതാഃ സര്വേ വിഷ്ണുശ്ചേംദ്രപുരോഗമാഃ
നിന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരും വിഷ്ണുവും ഇന്ദ്രനും മുന്നിൽ നിന്ന് ജനിക്കും.
ത്വം ചാപി ച ഋഷിശ്രേഷ്ഠഃ പ്രജാപതിരകല്മഷഃ
നീയും ഋഷിശ്രേഷ്ഠനായി പാപരഹിതനായ പ്രജാപതിയാകും.
ഇത്യുക്ത്വാ ച പുന ര്ദേവീ തത്രൈവാംതരധീയത 5.1.46.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ദേവി അവിടെയെങ്ങും അപ്രത്യക്ഷയായി.
കശ്യപഃ സഹ ദാക്ഷിണ്യാ സാഗ്നികഃ സമുപാശ്രിതഃ
കശ്യപൻ ദക്ഷയുടെ മകളോടും അഗ്നിയോടും കൂടെ അവിടെ അഭയം പ്രാപിച്ചു.
മരീചേഃ കശ്യപോ ജജ്ഞേ തതഃ സര്വം പ്രതിഷ്ഠിതമ്
മരീചിയിൽ നിന്ന് കശ്യപൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് എല്ലാം നിലനിന്നു.
നംദനം ചാപി തത്രൈവ മഹാകാലവനോത്തമേ
അവിടെ അത്യുത്തമമായ മഹാകാലവനത്തിൽ നന്ദനനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
സാ സിഷേവേ സദാ തത്ര മഹാകാലം മഹേശ്വരമ്
അവൾ അവിടെ എല്ലായ്പോഴും മഹാകാലനായ മഹേശ്വരനെ ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചു.
ബിംദുസരഃ സമാഖ്യാതം മാനസം സര ഉത്തമമ്
ബിന്ദുസരസ് എന്നത് മഹത്തായ മാനസസരസ്സായി പ്രശസ്തമാണ്.
മുക്താമണിഗണാകീര്ണം രത്നശോഭനശോഭിതമ്
അത് മുത്തുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും രത്നങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്നതുമാണ്.
യാനി യാനി ച ദിവ്യാനി സംതി ബ്രഹ്മാണ്ഡഗോലകേ
ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിലെ എല്ലാ ദിവ്യവസ്തുക്കളും അവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു.
തേനതേനാത്മയോഗേന മാനവാശ്ചാത്ര സംസ്ഥിതാഃ
അത് പോലെ തന്നെ ആത്മയോഗത്തിലൂടെ മനുഷ്യരും ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു.
അന്യോന്യം ച സമാകീര്ണാ സര്വേ ചാമരസംനിഭാഃ
എല്ലാവരും പരസ്പരം കലർന്നിരിക്കുന്നു; എല്ലാവരും അമരന്മാരെപ്പോലെയാണ്.
അമരാംഗനാസമാ നാര്യഃ സദൈവ സ്ഥിരയൌവനാഃ 5.1.46.
അവിടത്തെ സ്ത്രീകൾ ദേവകന്യകകളെപ്പോലെയും എന്നും യൗവനം നിലനിൽക്കുന്നവരുമാണ്.
ദേവദാനവഗന്ധര്വൈഃ കിന്നരോരഗരാക്ഷസൈഃ
ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, നാഗന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ ഇവരോടൊപ്പം ഉണ്ടു.
അമരാണാം കടകം ഹ്യത്ര തസ്മാജാതാമരാവതീ
അവിടെ അമരന്മാരുടെ പാളയമുണ്ട്; അതുകൊണ്ടാണ് അമരാവതി ഉദിച്ചത്.
സ്നാനദാനാദികം കൃത്വാ പശ്യത്യേവ മഹേശ്വരമ്
സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്ത ശേഷം മഹേശ്വരനെ ദർശിക്കാം.
സര്വഭോഗാനവാപ്നോതി മൃതഃ ശിവപുരം വ്രജേത്
എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും ലഭിക്കും; മരിച്ചാൽ ശിവപുരിയിലേക്ക് പോകും.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പഞ്ചമ ആവംത്യഖണ്ഡേഽവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേഽമരാവതീനാമകഥനംനാമ ഷട്ചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ അശീതിസാഹസ്ര്യമായ ശ്രീസ്കാന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ അഞ്ചാമത്തെ അവന്ത്യഖണ്ഡത്തിൽ അവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ അമരാവതിയുടെ കഥയെന്ന പേരിലുള്ള അറുപത്തിയാറാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
വിശാലാ ച സമാഖ്യാതാ സര്വലോകേഷു ഗീയതേ
വിശാലാ എന്നത് എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായും പാടപ്പെടുന്നതുമാണ്.
തഥാഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി ബ്രഹ്മണാ കഥിതം പുരാ
അങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവു പഴയകാലത്ത് പറഞ്ഞതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിവരിക്കുന്നു.
ഉമയാ സഹിതോ ദേവ ഏക ഏവാചരദ്വനേ
ഉമയോടൊപ്പം ദേവൻ ഒരുവൻ ആ കാട്ടിൽ ഒറ്റയ്ക്കു സഞ്ചരിച്ചു.
വിഷ്ണുര്ദശാകൃതിര്യത്ര ദേവ്യോ വൈ ലോകമാതരഃ
അവിടെ, വിഷ്ണു പത്ത് രൂപങ്ങളിൽ, ലോകമാതാക്കളായ ദേവികൾക്കൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
കല്പോദ്ഭേദാശ്ച ലിംഗാശ്ച ചതുരാശീതിസംഖ്യകാഃ
കല്പങ്ങളുടെ വിഭിന്ന രൂപങ്ങളും ലിംഗങ്ങളുടെ നാല്പത്തിയൊന്ന് വകഭേദങ്ങളും ഉണ്ട്.
പിതരോ ലോകപാലാശ്ച സിദ്ധാഃ സിദ്ധിപ്രദാശ്ച യേ
പിതാക്കന്മാർ, ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷകരായവരും, സിദ്ധികളാൽ അനുഗ്രഹിക്കുന്ന സിദ്ധന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.