ആതപേ ചാഗ്നിസേവാം വൈ പ്രാവൃഷി മേഘഡംബരമ്
വെയിലിൽ അഗ്നിയെ സേവിച്ചു; മഴക്കാലത്ത് മേഘങ്ങളുടെ ഗർജ്ജനം സഹിച്ചു.
ശീര്ണപത്ര ജലാഹാരോ വായുഭക്ഷീ നിരാശ്രയഃ
ഉഴലിച്ചുവീണ ഇലകളും വെള്ളവും കഴിച്ചു; വായുവാണ് ഭക്ഷ്യമായത്; അഭയം ഇല്ലാതെ ജീവിച്ചു.
ഏവം വര്ഷസഹസ്രം തു തപസ്തപ്തം സുദുശ്ചരമ്
ഇങ്ങനെ ആയിരം വർഷം അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
വ്രിയതാം ഭോഽസുരശ്രേഷ്ഠ വരം മത്തോഭിവാംഛിതമ്
ദാനവശ്രേഷ്ഠാ, നീ എനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളൊരു വരം ചോദിക്കൂ.
ഏവമുക്തഃ സ വിധിനാ ദൈത്യസ്ത്രിപുരസംജ്ഞിതഃ ത്രിപുര ഉവാച ദേവദാനഗംധര്വപിശാചോരഗരാക്ഷസൈഃ
സ്രഷ്ടാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ത്രിപുരൻ എന്ന ദാനവൻ പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരോടും, ദാനവന്മാരോടും, ഗന്ധർവന്മാരോടും, ഭൂതങ്ങളോടും, പാമ്പുകളോടും, രാക്ഷസന്മാരോടും കൂടി...'
ഇത്യുക്ത്വാ സഹസാ ബ്രഹ്മാ തത്രൈവാംതരധീയത
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവ് അപ്രത്യക്ഷനായി.
തദാരഭ്യ മഹാദൈത്യോ ദേവാനാം കദനം മഹത് 5.1.43.
അത് മുതൽ ആ മഹാദാനവൻ ദേവന്മാരെ ഭീകരമായി സംഹരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
വാസയിത്വാ യത്ര തത്ര ത്രിപുരാണി ചരാണി ച
ത്രിപുരവും മറ്റു ചലിക്കുന്ന നഗരങ്ങളും അവൻ ഇഷ്ടമുള്ളിടങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചു.
തേഷാം വൈ കദനം ചക്രേ നാനോപായേന പാപധീഃ
അവൻ വിവിധ വഴികളിലൂടെ അവരെ സംഹരിച്ചു; മനസ്സ് ദുഷ്ടമായിരുന്നു.
ന ജുഹുയുശ്ചാഗ്നിഹോത്രം സോമപാനം ന കര്ഹിചിത്
അവർ ഒരിക്കലും അഗ്നിഹോത്രം അർപ്പിച്ചില്ല; സോമം കുടിച്ചുമില്ല.
സ്വാഹാകാരസ്വധാകാരവഷട്കാരവിവര്ജിതാഃ
അവർക്കു 'സ്വാഹാ', 'സ്വധാ', 'വഷട്' എന്നൊന്നും ഉച്ചരിച്ചിരുന്നില്ല.
ദേവതായതനം നാസ്തി തഥാ നോ ശിവപൂജനമ്
ദേവതകളുടെ ക്ഷേത്രങ്ങളോ ശിവപൂജയോ അവിടെയില്ലായിരുന്നു.
സദാചാരജനോ നാസ്തി ദയാ മാനവിവര്ജിതാ
നല്ല ആചാരമുള്ളവരും ഇല്ല; കരുണയും മാനവതയും അവിടെയില്ലായിരുന്നു.
ഏവം വ്യാസ പുരേ തസ്മിന്നഷ്ടപ്രായമിദം ജഗത്
ഇങ്ങനെ, വ്യാസാ, ആ നഗരത്തിൽ ഈ ലോകം നാശത്തിലായിരുന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
തേന ദേവഗണാഃ സര്വേ ഹതപ്രായാ ഹതൌജസഃ
അവന്റെ കാരണം, എല്ലാ ദേവതകളും തങ്ങളുടെ ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ട് നാശത്തിലേക്ക് അടുക്കുകയായിരുന്നു.
അന്യോന്യകൃതസംധാനാ മംത്രം കൃത്വാ സമാ ഹിതാഃ 5.1.43.
അവർ പരസ്പരം കൂട്ടുകെട്ടുണ്ടാക്കി, ചേർന്ന് ആലോചിച്ചു.
ത്രിദശാഃ കഥയാമാസുരാത്മവ്യസനകാരണമ്
ദേവതകൾ തങ്ങളുണ്ടായ കഷ്ടത്തിന്റെ കാര്യം സംസാരിച്ചു.
ജഗാമ ത്രിദശൈഃ സാര്ധം മഹാകാലവനോതമമ്
അവൻ ദേവതകളോടൊപ്പം മഹാകാലവനത്തിലെ ഉത്തമമായ സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
യത്രാവംതീ പുരീ ദിവ്യാ സര്വതീര്ഥനിഷേവിതാ
അവിടെ എല്ലാ തിരുത്തലുകളും ആദരിക്കുന്ന ദിവ്യമായ അവന്തി നഗരം ഉണ്ട്.
സ്നാനം ദാനം ജപം ഹോമം കൃത്വാ രുദ്രസരേ തദാ
അവിടെ രുദ്രസരസ്സിൽ സ്നാനം, ദാനം, ജപം, ഹോമം എന്നിവ ചെയ്തു.
ബ്രഹ്മോവാച ദേവദേവ മഹാദേവ ഭക്താനാമഭയംകര
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ദേവദേവാ, മഹാദേവാ, ഭക്തന്മാർക്ക് ഭയമില്ലാത്തതാക്കുന്നവനേ,
ത്രിപുരോനാമ ദൈത്യേംദ്രോ ദേവാനാം കദനം മഹത്
ത്രിപുരൻ എന്ന അസുരാധിപൻ ദേവന്മാരുടെ വലിയ ശത്രുവായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
വാസയിത്വാ പുരസ്തിസ്രോ വിസ്തീര്ണാ വിചരത്യഥ
അവൻ മുന്നിൽ മൂന്ന് വിശാലമായ നഗരങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഏവം കൃത്വാ പ്രജാഃ സര്വാഃ ക്ഷയം നീതാശ്ചരാചരാഃ
ഇങ്ങനെ ചെയ്തതോടെ, സഞ്ചരിക്കുന്നവരും അചഞ്ചലന്മാരും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ജീവികളും നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
ഋഷീണാമാശ്രമാഃ സര്വേ യതീനാമായതനാനി ച ।। ഏവം കൃത്വാ സുരാഃ സര്വേ ഭ്രഷ്ടരാജ്യാഃ പരാജിതാഃ ।ഽ
ഋഷിമാരുടെ ആശ്രമങ്ങളും യതിമാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളും എല്ലാം നശിച്ചു; ദേവതകൾക്കും അവരുടെ രാജ്യങ്ങൾ നഷ്ടമായി, അവർ തോറ്റുപോയി.
വിചരംതി യഥാ മര്ത്യാസ്ത്രിപുരേണ ദുരാത്മനാ ।। 5.1.43.
ദുഷ്ടനായ ത്രിപുരന്റെ കാരണം ദേവതകൾ ഇപ്പോൾ മനുഷ്യരെപ്പോലെ അലയുന്നു.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന വധസ്തസ്യ വിചിംത്യതാമ്
അതിനാൽ, എല്ലാ ശ്രമത്തോടെയും അവനെ നശിപ്പിക്കാൻ മാർഗം അന്വേഷിക്കണം.
ഇതി ശ്രുത്വാ വചസ്തസ്യ ബ്രഹ്മണഃ സംശിതാത്മനഃ
അങ്ങനെ മനസ്സുറച്ച ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ,
ജയോപായം കരിഷ്യാമി ദൈത്യസ്യാസ്യ ദുരാത്മനഃ
ഈ ദുഷ്ടനായ അസുരനെ ജയിക്കാൻ ഞാൻ ഒരു മാർഗം കണ്ടെത്തും.
തപശ്ചരത യൂയം വാ ആത്മനോ ജയകാംക്ഷിണഃ
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും സ്വയം ജയിക്കാൻ തപസ്സു ചെയ്യണം.