വിഷ്ണുപൂജാ പ്രയത്നേന കര്തവ്യാ ശ്രദ്ധയാത്ര വൈ
ഇവിടെ, വിശ്ണുവിനെ ഭക്തിയോടും ശ്രദ്ധയോടും കൂടി ആരാധിക്കണം.
വസിഷ്ഠകുണ്ഡാദ്വിപ്രേംദ്ര പ്രത്യഗ്ദിഗ്ദലമാശ്രിതമ് യത്ര സ്നാനേന ദാനേന സര്വകാമാനവാപ്നുയാത്
വസിഷ്ഠകുണ്ഡത്തിൽ, കിഴക്കൻ ദിക്കിലാണ്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, അവിടെ സ്നാനവും ദാനവും ചെയ്താൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറും.
പൌര്ണമാസ്യാം സമുദ്രസ്യ സ്നാനാദ്യത്പുണ്യമാപ്നുയാത്
പൗർണമി ദിവസം, സമുദ്രത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ കിട്ടുന്ന പുണ്യം—
തസ്മാദത്ര വിധാനേന സ്നാതവ്യം പുത്രകാംക്ഷയാ
അതിനാൽ, മകനായി ആഗ്രഹിച്ച്, ഇവിടെ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്യണം.
ഏവം കുര്വന്നരോ വിദ്വാന്സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ 2.8.7.
ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്ന ജ്ഞാനിയ്ക്ക് എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
സാഗരാന്നൈര്ഋതേ ഭാഗേ യോഗിനീകുണ്ഡമുത്തമമ്
സമുദ്രത്തിന്റെ നൈരൃത്യഭാഗത്ത് ഉത്തമമായ യോഗിനീകുണ്ഡം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
സര്വാര്ഥസിദ്ധിദാഃ പുംസാം സ്ത്രീണാം ചൈവ വിശേഷതഃ
എല്ലാവർക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകൾക്ക്, എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും നേടാൻ ഇവ സഹായിക്കുന്നു.
ആശ്വിനേ ശുക്ലപക്ഷസ്യ അഷ്ടമ്യാം ച വിശേഷതഃ
ആശ്വിന മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമി ദിവസത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് അതിവിശേഷം.
അത്ര സ്നാനം തഥാ ദാനം സര്വം സഫലതാം വ്രജേത്
ഇവിടെ സ്നാനവും ദാനവും എല്ലാം ഫലപ്രദമാകും.
യോഗിനീകുംഡതഃ പൂര്വമുര്വശീകുണ്ഡമുത്തമമ്
യോഗിനീകുണ്ടിന് മുമ്പിൽ ഉർവശീകുണ്ട് എന്ന അത്യുത്തമമായ തടാകം ഉണ്ട്.
പുരാ കില മുനിര്ധീരോ രൈഭ്യോ നാമ തപോധനഃ
പഴയകാലത്ത്, രൈഭ്യ എന്ന ധീരനും തപസ്സിൽ സമ്പന്നനുമായ ഒരു മുനി ഉണ്ടായിരുന്നു.
തത്തപോ വിപുലം ദൃഷ്ട്വാ ഭീതഃ സുരപതിസ്തതഃ
അവന്റെ വലിയ തപസ്സ് കണ്ടു ദേവേന്ദ്രൻ ഭയപ്പെട്ടു.
തതഃ സാ പ്രേഷിതാ തേനാജഗാമ ഗജഗാമിനീ
അപ്പോൾ ദേവേന്ദ്രൻ അയച്ച ആനപോലെയുള്ള നടപ്പുള്ള അവൾ അവിടെ എത്തി.
വനഫുല്ലലതാകുഞ്ജേ മഞ്ജുകൂജദ്വിഹംഗമേ
പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ വനം, മനോഹരമായി പാടുന്ന പക്ഷികൾ ഉള്ള കുഞ്ചിൽ,
പുന്നാഗകേശരാശോകച്ഛിന്നകിജല്കപിംജരേ 2.8.7.
പുന്നാഗം, കേശരം, അശോകം എന്നിവയുടെ കൂമ്പാരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നാരുകൾ കൊണ്ട് നെയ്ത ചിറകുകളിൽ,
സാ ബഭൌ കാംതിസര്വസ്വകോശഃ കുസുമധന്വനഃ
കാമദേവന്റെ എല്ലാ ആകർഷണങ്ങളുടെ നിധിയായി അവൾ പ്രകാശിച്ചു.
അംഗപ്രഭാസുവര്ണേന സിതമൌക്തികശോഭിതാ
പൊന്നുപോലുള്ള ദേഹവും വെള്ളി മുത്തുകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായ അവളായിരുന്നു.
വിലോമലോചനാപാംഗതരംഗധവലത്വിഷാ
വിലോലമായ കണ്ണുകളുടെ കോണുകളിൽ നിന്നുള്ള തിരകളെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള വർണ്ണം അവള്ക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.
കര്ണോപലമ്ബിസംഘുഷ്യദ്ഭൃങ്ഗാഢ്യചൂതമഞ്ജരീ
കാതിൽ കിടക്കുന്ന മാങ്ങാ മഞ്ചരികൾക്ക് ചുറ്റും മധുപാനികൾ മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദം നിറഞ്ഞിരുന്നു.
തനുമധ്യാ പൃഥുശ്രോണിര്വര്ണോദ്ഭിന്നപയോധരാ
സൂക്ഷ്മമായ നടുവും, വിശാലമായ കമരും, നിറം തിളങ്ങുന്ന മൃദുലമായ വക്ഷസ്സും അവള്ക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.
അപശ്യദാശ്രമേ തസ്മിന്മുനിരായതലോചനാമ്
ആ ആശ്രമത്തിൽ ആ മുനി വലിയ കണ്ണുകളുള്ള അവളെ കണ്ടു.
ത്രിനേത്രവംചനായൈവ കല്പിതാം ലലനാതനുമ്
മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനെ വഞ്ചിക്കാൻ മാത്രം ഒരു സ്ത്രീരൂപം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
വിലോക്യ താം വിശാലാക്ഷീം മുനിര്വ്യാകുലിതേന്ദ്രിയഃ
ആ വലിയ കണ്ണുകളുള്ള സ്ത്രീയെ കണ്ടപ്പോൾ മുനിയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഉല്ലാസമായി.
സമാഗതാ തപോവിഘ്നഹേതവേ മമ സന്നിധൌ
എന്റെ തപസ്സിന് തടസ്സം വരുത്താനായി അവൾ എന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തി.
ഉവാച വനിതാ ഭൂത്വാ പ്രാംജലിര്മുനിമാദരാത് 2.8.7.
ആ സ്ത്രീ രൂപം ധരിച്ച്, കൈകൂപ്പി, മഹർഷിയെ ആദരപൂർവ്വം അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ത്വച്ഛാപസ്യ കഥം മുക്തിര്ഭവിതാ നിയതവ്രത
നീയിട്ട ശാപത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ മോചനം ലഭിക്കും, വ്രതനിഷ്ഠനായ മഹർഷേ?
തത്ര സ്നാനം കുരുഷ്വാദ്യ സൌംദര്യം പരമാപ്നുഹി
അവിടെ നീ ഇന്ന് സ്നാനം ചെയ്യുക, അതിലൂടെ ഉത്തമ സൗന്ദര്യം ലഭിക്കും.
ത്വന്നാമ്നൈവ ച വിഖ്യാതിം തോയം യാസ്യതി തദ്ധ്രുവമ്
നിന്റെ പേരിൽ തന്നെയാണ് ആ ജലം പ്രശസ്തി നേടുന്നത്, അതു നിർബന്ധമായും സംഭവിക്കും.
സുന്ദരീ സാഽഭവത്ക്ഷിപ്രം തത്സ്ഥാനം ഖ്യാതിമായയൌ
അവൾ ഉടൻ തന്നെ അത്യന്തം മനോഹരിയായി, ആ സ്ഥലം പ്രശസ്തി നേടി.
അത്ര സ്നാനം മുനിശ്രേഷ്ഠ യഃ കുര്യാദ്വിധിവജ്ജനഃ
മഹർഷിശ്രേഷ്ഠാ, ഇവിടെ ആചാരപ്രകാരം ആരെങ്കിലും സ്നാനം ചെയ്താൽ—