സോമേശ്വരം യഥാ ലിംഗമേതത്സത്യം വദാമി തേ ।।5.1.28.
സോമേശ്വരലിംഗം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി എന്ന സത്യം ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു.
യോ ദേവോ ഭഗവാന്സോമോ ലോകസ്യാപ്യായനം പരമ്
ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സോമൻ ലോകത്തിന് പരമമായ പോഷകൻ ആണ്.
അവന്ത്യാം ച മഹാഭാഗോ യോഽത്രിര്നാമാ തപോനിധിഃ
അവന്തിയിൽ, അത്രി എന്ന മഹാഭാഗ്യശാലിയും തപസ്സിന്റെ നിധിയുമായ മഹർഷി—
[http://puranastudy.page.tl/Atri-%26%232309%3B%26%232340%3B%26%232381%3B%26%232352%3B%26%232367%3B.htm അത്രി ശബ്ദോപരി ടിപ്പണീ] ഊര്ധ്വബാഹുഃ സ വൈ തേപേ ബ്രഹ്മധ്യാനപരായണഃ
അവൻ കൈകൾ ഉയർത്തി, ബ്രഹ്മധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി കഠിനതപസ്സു ചെയ്തു.
നേത്രാഭ്യാം തേന സുസ്രാവ ഭാസയച്ച ദിശോ ദശ
അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ നിന്നു ഒഴുകി, പത്തു ദിശകളും പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
ദിശശ്ച തദ്യദാ വ്യാസ സര്വാ ധര്തും ന ചാശകന്
അപ്പോൾ, വ്യാസാ, ആ ദിശകൾ അതിനെ ഇനി താങ്ങാൻ കഴിയാതെപോയി.
ലോകാംശ്ച ഭാസയത്സര്വാന്ധരണ്യാം വൈ പപാത ഹ
അത് എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ വീണു.
വാരി സോമാത്സമുത്പന്നം വ്യാസ തേനൈവ തേജസാ
വ്യാസാ, സോമനിൽ നിന്നു ഉദിച്ച വെള്ളം അതേ പ്രകാശത്താൽ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു.
തതഃ സോമവതീ ശിപ്രാ വിഖ്യാതാ സര്വസി ദ്ധിദാ
അങ്ങനെ, സോമനെപ്പോലെ, എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുന്നവളായി ശിപ്രാനദി പ്രശസ്തയായി.
ഖ്യാതാ ച ത്രിഷു ലോകേഷു പാപിനാം പുണ്യദായിനീ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും, പാപികൾക്കുപോലും പുണ്യം നൽകുന്നവളായി അവൾ പ്രശസ്തയാണ്.
ചത്വാരോഽപ്യത്ര പാപേന മുച്യംതേ ദര്ശനാദ്ധ്രുവമ് 5.1.28.
ഇവിടെ നാലുപേരെങ്കിലും അവളെ കാണുന്നതിലൂടെ ഉറപ്പായും പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരാകും.
സ്നാനം ദാനം ച യോ ധീമാഞ്ജപം ഹോമം സമാചരേത്
ആവിടെ ആരെങ്കിലും സ്നാനം, ദാനം, ജപം, ഹോമം എന്നിവ ഭക്തിയോടെ നടത്തുകയാണെങ്കിൽ,
തിലോദകപ്രദാനേന പിംഡദാനേന കാരിതാ
എള്ള് വെള്ളവും പിണ്ഡവും സമർപ്പിച്ചാൽ,
സര്വത്ര ദുര്ലഭാ സിപ്രാ സോമം സോമഗ്രഹസ്തഥാ
എവിടെയും ശിപ്രയും സോമനും സോമപാത്രവും അപൂർവമാണ്.
ശിപ്രാസോമജലം വ്യാസ കോടിതീര്ഥഫലപ്രദമ്
വ്യാസാ, ശിപ്രയും സോമയും ചേർന്ന വെള്ളം കോടിയടി തീർത്ഥഫലം നൽകുന്നു.
അമായാം സോമവാരശ്ചേദ്വ്യതീപാതോ യദാ ഭവേത്
അമാവാസ്യയിൽ സോമവാരം വ്യതീപാതം കൂടിയാൽ,
ഏവം സോമവതീതീര്ഥം ജാതമത്ര മഹാമുനേ
ഇങ്ങനെ, മഹാമുനീ, ഇവിടെ സോമവതീ തീർത്ഥം ഉദിച്ചുവന്നു.
രഥേ തം സ്ഥാപയാമാസ ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ
ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി അവനെ രഥത്തിൽ ഇരുത്തി.
യുക്തോ വാജിസഹസ്രേണ ബ്രഹ്മണാ പ്രേരിതസ്തദാ
ആയിരം കുതിരകൾ കെട്ടി, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രേരണയാൽ അവൻ യാത്രയായി.
തുഷ്ടുവുഃ സര്വഭാവേന ഹൃഷ്ടാഃ സര്വേ സമാഹിതാഃ
എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടും ഏകാഗ്രതയോടും കൂടി ഹൃദയപൂർവ്വം അവനെ സ്തുതിച്ചു.
ആപ്യായമാനം ത്രീഁല്ലോകാന്പപാത ധരണീതലേ 5.1.28.
അവൻ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലെയും നിറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ ഇറങ്ങി.
ത്രിഃസപ്തകൃത്വോഽതിശയാച്ചകാരാബ്ധിപ്രദക്ഷിണമ്
അവൻ എഴുപത്തേഴു പ്രാവശ്യം സമുദ്രം അതിശയത്തോടെ ചുറ്റി.
തദേവൌഷധയോ ദിവ്യാ ജാതാ ഭുവി സുനിര്മലാഃ
അന്നേരം ഭൂമിയിൽ അതേ ദിവ്യ ഔഷധികൾ ഉത്ഭവിച്ചു, അത്യന്തം ശുദ്ധവും നിർമ്മലവുമായിരുന്നു അവ.
തുഷ്ടോഽഥ ഭഗവാന്സോമോ ജഗതേഃ സര്വദാ മുനേ
അതിനുശേഷം, സദാ സന്തുഷ്ടനായ പുണ്യവാനായ സോമൻ, ഹേ മുനി, ലോകത്തോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തതസ്തസ്മൈ ദദൌ വാക്യം ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ
അതിനുശേഷം ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് സോമനോട് ഒരു ആജ്ഞ നൽകി.
സപ്തവിംശതിം സോമായ ദാക്ഷായണീര്മഹാവ്രതാഃ
സോമനു വേണ്ടി ബ്രഹ്മാവ് ദക്ഷന്റെ ഇരുപത്തിയേഴു പുത്രിമാരെയും, മഹാവ്രതം പാലിക്കുന്നവരെയും നൽകി.
സ തത്പ്രാപ്യ മഹദ്രാജ്യം സോമോ ഭാര്യായുതസ്തദാ
അവൻ ആ മഹാരാജ്യം ലഭിച്ചപ്പോൾ, സോമൻ ഭാര്യകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി.
ഹോതാ ച ഭഗവാനത്രിരധ്വര്യുര്ഭഗവാന്ഭൃഗുഃ
ഹോതൃവേദിയിലുണ്ടായിരുന്നത് മഹാനായ അത്രിയും, അധ്വര്യുവായിരുന്നത് ഭഗവാൻ ഭൃഗുവുമായിരുന്നു.
സദസ്യോ ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ സനകാദിമുഖൈര്യുതഃ
സദസ്യനായി മഹത്വമുള്ള വിഷ്ണു, സനകാദിമുനിമാരോടൊപ്പം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സിനീവാലീ കുഹൂശ്ചൈവ ധൃതിഃ പുഷ്ടിഃ പ്രഭാ വസുഃ
സിനീവാലി, കുഹു, ധൃതി, പുഷ്ടി, പ്രഭ, വസു എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.