ന പുത്രേ പിതൃ വിത്തം ച വിദ്യാ വാപി ഭവിഷ്യതി
അവർക്കു മക്കളും പിതാവിന്റെ സമ്പത്തും വിജ്ഞാനവും ഒന്നും ശേഷിക്കില്ല.
രൌദ്രാം ഭിക്ഷാം തു ഭിക്ഷംതഃ പരപിംഡോപജീവിനഃ
ഭയാനകമായി ഭിക്ഷയെടുക്കുകയും, മറ്റുള്ളവരുടെ അന്നത്തിൽ ആശ്രയിച്ചുനില്ക്കുകയും ചെയ്യും.
യൈശ്ച തത്ര കൃതാ വിപ്രൈര്ഹന്യമാനേ കൃപാ മയി
എന്നെ അടിക്കുമ്പോൾ കരുണ കാണിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും,
കുലോത്പന്നാശ്ച വൈ നാര്യോ ഭവിഷ്യംതി വരാന്മമ
ഉയർന്ന കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച സ്ത്രീകൾ എന്റെ പ്രിയങ്കരികളാകും.
തതോ ദ്വിജാ ഗതേ ദേവേ മത്വാ തം ശംകരം വിഭുമ്
ശങ്കരനെ ആ മഹാത്മാവെന്നു കരുതി, ദ്വിജന്മാർ അവിടെ നിന്ന് പോയി.
സ്നാത്വാ സരസി രുദ്രസ്യ ജപതഃ ശതരുദ്രിയമ്
അവർ രുദ്രന്റെ കുളത്തിൽ കുളിച്ച്, ശതരുദ്രീയസ്തോത്രം ജപിച്ചു.
അനൃതം ന മയാ പ്രോക്തം സ്വൈരേഷ്വേപി കുതഃ സുഖമ്
ഞാൻ അസത്യമായൊന്നും പറഞ്ഞിട്ടില്ല; സ്വൈരചാരികള്ക്ക് പോലും എങ്ങനെയാകും സുഖം?
ശാംതാ ദാംതാശ്ച യേ വിപ്രാ ഭക്തിമംതോ മയി സ്ഥിതാഃ 5.1.26.
ശാന്തരും ദമനശീലികളും എന്നിൽ ഭക്തിയുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാർ,
അഗ്നിഹോത്രരതാ യേ ച ഭക്തിമംതോ ജനാര്ദനേ
അഗ്നിഹോത്രത്തിൽ ലീനരായി ജനാർദ്ദനനിൽ ഭക്തിയുള്ളവരും,
നാശുഭം വിദ്യതേ തേഷാം യേഷാം സഖ്യേ സ്ഥിതാ മതിഃ
സൗഹൃദത്തിൽ മനസ്സുനില്ക്കുന്നവർക്കു ദുർഭാഗ്യം ഒന്നും ഉണ്ടാകില്ല.
ഏവം ശാപം വരം ലബ്ധ്വാ ദേവദേവാന്മഹേശ്വരാത്
ഇങ്ങനെ, മഹാദേവനിൽ നിന്ന് ശാപവും വരവും ലഭിച്ചു.
വിരംചിമഥ തേ ജാപ്യൈസ്തോഷയന്തോഽഗ്രതഃ സ്ഥിതാഃ
പിന്നീട് അവർ അവന്റെ മുമ്പിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ ജപങ്ങൾ കൊണ്ട് വിരാഞ്ചിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
ബ്രഹ്മണസ്തേന വാക്യേന തുഷ്ടാഃ സര്വേ ദ്വിജോത്തമാഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്വിജന്മാരും സന്തോഷിച്ചു.
ഏകേ തത്രാബ്രുവന്വിപ്രാ വേദാന്വൈ വൃണവാമഹൈ
അവിടെ ചില വൃദ്ധന്മാർ പറഞ്ഞു: 'നാം വേദങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാം.'
അന്യേ പ്രാഹുഃ കിമസ്മാകം ധനൈസ്തുഷ്ടേ പിതാമഹേ
മറ്റുചിലർ പറഞ്ഞു: 'പിതാമഹൻ സന്തോഷിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ധനം നമ്മുക്ക് എന്തിന്?'
ശാംതാ ആഢ്യാശ്ച ലോകാശ്ച വരദാനാദ്ഭവംതു നഃ
വരങ്ങൾ ലഭിച്ചാൽ നമ്മുക്ക് ശാന്തിയും സമ്പത്തും ഉള്ള ലോകങ്ങൾ ഉണ്ടാകട്ടെ.
പരസ്പരം വരാര്ഥേഽഥ യുദ്ധം കര്തും സമുദ്യതാഃ
പിന്നീട്, വരം നേടാൻ അവർ പരസ്പരം യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി.
കേചിദ്വിപ്രാ ഉദാസീനാഃ കേചിദ്വൈ മൌനമാസ്ഥിതാഃ 5.1.26.
ചില വൃദ്ധന്മാർ അതിൽ അകലം പാലിച്ചു, ചിലർ മൗനം പാലിച്ചു.
തീര്ഥാനാം പ്രവരം തീര്ഥം ക്ഷേത്രാണാമപി ചോത്തമമ് 5.1.26.
തീർത്ഥങ്ങളിൽ അതാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം; ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ അതാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതം.
ഏവം പ്രജല്പ്യാഥ മുനിപ്രധാനസ്തത്രൈവ വാസം സഹസാ ചകാര 5.1.26.
അങ്ങനെ സംസാരിച്ച ശേഷം, ആ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ ഉടൻ അവിടെയേയ്ക്ക് താമസം ആരംഭിച്ചു.
യയോര്ദര്ശനമാത്രേണ യമലോകം ന പശ്യതി
അവരെ ഒന്നു കാണുന്നവൻ യമലോകം കാണേണ്ടതില്ല.
ന പശ്യേദ്യമലോകം സ യദ്യപി ബ്രഹ്മഹാ ഭവേത്
ബ്രഹ്മഹത്യ ചെയ്തവൻ ആയാലും അവൻ യമലോകം കാണുകയില്ല.
അവതീര്ണൌ യദോര്വംശേ ദിവ്യരൂപൌ മഹാദ്യുതൌ
അവർ യദുവംശത്തിൽ ദിവ്യരൂപവും മഹത്തായ തേജസ്സും കൊണ്ട് അവതരിച്ചവർ ആയിരുന്നു.
കംസം ഹത്വാ സചാണൂരമുഗ്രസേനം നരാധിപമ്
കംസനും ചാണൂരനെയും കൊല്ലുകയും, ഉഗ്രസേനനെ രാജാവായി സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
കിം കാര്യം തേ മയാ ബ്രൂഹി കര്തവ്യം തേ സുതേ ഹതേ
നിന്റെ മകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ ഞാൻ നിനക്കു വേണ്ടി എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് പറയൂ.
സര്വം സംപത്സ്യതേ കൃഷ്ണ ഭവതോ ഹി ന ദുര്ലഭമ്
കൃഷ്ണാ, നിനക്കൊന്നും ദുഷ്കരമല്ല; എല്ലാം സാധിക്കും.
ഗച്ഛേതമുജ്ജയിന്യാം വൈ കൃതവിദ്യൌ ഭവിഷ്യഥ
നിങ്ങൾ ഉജ്ജയിനിയിലേക്കു പോവൂ; അവിടെ നിങ്ങൾ വിദ്യയിൽ നിപുണരാകും.
കണ്ഠസ്ഥാംശ്ചക്രതുര്വേദാനാചാരമഖിലം ച തൌ
അവർ വേദങ്ങളും എല്ലാ ആചാരങ്ങളും വായ്മുട്ടിൽപോലും ഉറപ്പിച്ചു.
അഹോരാത്രൈശ്ചതുഃഷഷ്ട്യാ തദദ്ഭുതമഭൂദ്ദ്വിജ
അയ്യാ, അറുപത്തിനാലു രാവും പകലും കൊണ്ട് ആ അത്ഭുതം സംഭവിച്ചു.
വിചിംത്യ തൌ തദാ മേനേ പ്രാപ്തൌ ചംദ്ര ദിവാകരൌ 5.1.27.
അപ്പോൾ ആൾ ആലോചിച്ച്, അവരെ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഒന്നിച്ചെത്തിയതുപോലെ കരുതിച്ചു.