തത്കപാലം സദസ്യേന ഉക്ഷിപ്തം പാണിനാ സ്വയമ്
ആ കപാലം സഭ്യൻ തന്നെ കൈകൊണ്ട് എറിഞ്ഞു.
ഏവം നാംതം കപാലാനാം പ്രാപ്യതേ മുനിസത്തമാഃ
മഹർഷികളേ, ഇങ്ങനെ കപാലങ്ങളുടെ അവസാനം കിട്ടുന്നില്ല.
തതഃ സ ദര്ശനം പ്രാദാദ്ഭക്ത്യാ തുഷ്ടോ മഹേശ്വരഃ
അപ്പോൾ ഭക്തിയിൽ സന്തോഷംകൊണ്ടു മഹേശ്വരൻ ദർശനം നൽകി.
വരം വരയ ഭോ ബ്രഹ്മന്യത്തേ മനസി വര്തതേ
ബ്രാഹ്മണാ, നിന്റെ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എന്തും ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ.
ബ്രഹ്മോത്തരമിദം സ്ഥാനം മയാ ദത്തം ചതുര്മുഖ
നാലുമുഖനേ, ഈ ബ്രഹ്മസ്ഥാനം ഞാൻ നിന്നെക്കു നൽകിയിരിക്കുന്നു.
ഏവം വദംതം വരദമീശാനം പരമേശ്വരമ് ।। തഥേതി ചോക്ത്വാ സദസി ന മയാഽന്യോ വരോ വൃതഃ
വരദനായ പരമേശ്വരൻ ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ, ഞാൻ സഭയിൽ പറഞ്ഞു: മറ്റൊരു വരം ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തിട്ടില്ല.
ഉജ്ജയിനീതി വൈ നാമ കുശസ്ഥല്യാ നിവേശിതമ്
കുശസ്ഥലിയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണ് ഉജ്ജയിനി എന്ന പേര് അറിയപ്പെടുന്നത്.
തത്ര വിപ്രാഃ കൃതേ സ്നാനേ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ 5.1.26.
അവിടെ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ സ്നാനം ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും വിട്ടു പോകും.
സതിലാസ്താന്സവസ്ത്രാംശ്ച സഫലാന്മംഡകൈഃ സഹ
എള്ളും വസ്ത്രങ്ങളും പഴങ്ങളും കൂടാതെ മണ്ടപങ്ങൾക്കൊപ്പം,
പ്രഥമം ച ഋഗ്വേദായ യജുര്വേദായ ദക്ഷിണമ്
ആദ്യം ഋഗ്വേദത്തിനും യജുര്വേദത്തിനും ദാനം നൽകണം.
വേദാനുദ്ദിശ്യ ചാപ്യേവം പ്രീയതാം മേ പിതാമഹഃ
വേദങ്ങളെ ഉദ്ധിഷ്ടിച്ച് ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ എന്റെ പിതാമഹൻ സന്തോഷിക്കും.
സര്വതീര്ഥേഷു യത്പുണ്യം മംദാകിന്യാം തഥാ ഭവേത്
എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം മണ്ടാകിനിയിലും അതുപോലെ ലഭിക്കും.
ദാനം കോടിഗുണം ജ്ഞേയം മംദാകിന്യാം ന സംശയഃ
മണ്ടാകിനിയിൽ ദാനം ചെയ്താൽ അതിന് കോടിഗുണം ഫലം ലഭിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.
ഘൃതധേനും ച കാര്തിക്യാം മാഘ്യാം തിലമയീം തഥാ
കാർത്തിക മാസത്തിൽ നെയ്യാൽ ഉണ്ടാക്കിയ പശുവും, മാഘ മാസത്തിൽ എള്ളുകൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയ പശുവും അർപ്പിക്കണം.
വാചികം മാനസം പാപം കര്മജം യച്ച ദുഷ്കൃ തമ് ।। വിനശ്യേത്കില്ബിഷം സര്വം മംദാകിന്യാസ്തു ദര്ശനാത്
വാക്കിലൂടെ, മനസ്സിലൂടെ, പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, അതിൽ ഏറ്റവും ഭയങ്കരമായതും ഉൾപ്പെടെ, മണ്ടാകിനിയെ കണ്ട് മാത്രം എല്ലാം നശിക്കും.
മംദാകിനീസമം തീര്ഥം പൃഥിവ്യാം നൈവ ദൃശ്യതേ
ഭൂമിയിൽ മണ്ടാകിനിയെ സമം മറ്റൊരു തീർത്ഥം ഇല്ല.
മംദാകിന്യാം തു യഃ സ്നാനം കൃത്വാ ശ്രാദ്ധം പ്രദാസ്യതി
മണ്ടാകിനിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ശേഷം ആരെങ്കിലും ശ്രാദ്ധം അർപ്പിച്ചാൽ,
പിതാമഹം തു യോ ഭക്ത്യാ നിത്യം പശ്യതി മാനവഃ 5.1.26.
ആരും ഭക്തിയോടെ എപ്പോഴും പിതാമഹനെ ദർശിച്ചാൽ,
യുജ്യതേ നാത്ര സംദേഹഃ സത്യമേതത്തപോധനാഃ
ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല; ഇതെല്ലാം സത്യമാണ്, തപസ്സുകാരേ.
തേനൈവോന്മത്തവേഷേണ ഊര്ധ്വശേഷോ മഹേശ്വരഃ
അത് പോലെ തന്നെ ഭ്രാന്തൻപോലെയുള്ള വേഷത്തിൽ മഹേശ്വരൻ നേരെ നില്ക്കുന്നു.
തേ ബ്രാഹ്മണാഃ ശപംതി സ്മ നിന്ദാം കുര്വംതി ചാപരേ
അവിടെ ചില ബ്രാഹ്മണന്മാർ ശപിച്ചു, മറ്റുള്ളവർ അപമാനം പറഞ്ഞു.
ലോഷ്ഠൈര്ലഗുഡകൈശ്ചാ ന്യേ ഘ്നംതി തം ബലഗര്വിതാഃ
ശക്തിയിൽ അഭിമാനംകൊണ്ട അവർ മണ്ണ് കഷ്ണങ്ങളും കശുവണ്ടികളും കൊണ്ട് അവനെ അടിച്ചു.
പൃച്ഛംതി വ്രതചര്യാം വൈ കേന വ്രതം ച ദര്ശിതമ്
അവർ വ്രതാചരണത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു, ഈ വ്രതം ആരാണ് കാണിച്ചതെന്ന് അന്വേഷിച്ചു.
ബ്രഹ്മണാ ചേദൃശീ ചര്യാ വിഷ്ണുനാ വാ കൃതാ സ്വയമ്
ബ്രഹ്മാവോ, വിഷ്ണുവോ, ഇങ്ങനെയൊരു ആചരണം സ്വയം ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ എന്ന് അവർ ചോദിച്ചു.
മാ വിഡമ്ബയ ദേവേശം വധ്യോ ഹി നസ്ത്വമദ്യ വൈ
ദേവന്മാരുടെ നാഥനെ പരിഹസിക്കരുത്; ഇന്ന് ഞങ്ങൾ നിന്നെ മരണശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചിരിക്കുന്നു.
സ്മിതം കൃത്വാഽബ്രവീത്സര്വാന്ബ്രാഹ്മണാന്പരമേശ്വരഃ
സമാധാനമായൊരു പുഞ്ചിരിയോടെ പരമേശ്വരൻ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരോടും സംസാരിച്ചു.
യൂയം കാരുണികാഃ സര്വേ മൈത്രഭാവേ വ്യവസ്ഥിതാഃ
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും കരുണയുള്ളവരും സൗഹൃദഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരുമാണ്.
മായയാ തസ്യ ദേവസ്യ മോഹിതാസ്തേ ദ്വിജാതയഃ 5.1.26.
ആ ദേവന്റെ മായയാൽ അവിടെ ഇരുന്ന ദ്വിജന്മാർ ഭ്രമിച്ചു പോയി.
താഡ്യമാനസ്തു തൈര്വിപ്രൈഃ പരം കോപമുപാഗമത്
ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ അടിച്ചപ്പോൾ അവൻ അത്യന്തം കോപിച്ചു.
ഊര്ധ്വജൂടാഃ സലഗുഡാഃ പരദാരോപജീവിനഃ
മുകളിലേക്കു കെട്ടിയ ചൊരിയുമായ്, ദണ്ഡം പിടിച്ച്, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യകളിൽ ആശ്രയിച്ചുള്ളവർ,