തേ ദ്വേ ച മമ രൂപേ ദ്വേ നിത്യേ മൂര്താത്മികേ മമ
എന്റെ രണ്ട് രൂപങ്ങൾ ഉണ്ട്, രണ്ടും ശാശ്വതവും എന്റെ സ്വഭാവം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമാണ്.
യേനാസ്മാകം പരാ സിദ്ധിര്ജായതേ തവ ദര്ശനാത്
നിന്റെ ദർശനത്തിലൂടെ ഞങ്ങൾക്ക് പരമമായ സിദ്ധി ലഭിക്കുന്നു.
യജ്ഞാര്ഥിനാ മയാ ദേവഃ ശ്രീകംഠഃ പാര്വതീ പതിഃ
യജ്ഞത്തിനായി ഞാൻ പാർവതിയുടെ ഭർത്താവായ ശ്രീകണ്ഠനെ അപേക്ഷിച്ചു.
യാചിതസ്തേന ദേവേന ഉക്തോഽഹം പരമേഷ്ഠിനാ
അവൻ എന്നെ പരമേഷ്ഠി എന്ന ദേവൻ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
മയാ ദത്തം തവ വിഭോ മഹാകാലവനാദൃതേ കപര്ദിനാ ച തത്രോക്തോ യാസ്യാമോ ന തവാംതികമ്
മഹാകാലവനം ഒഴികെ ഞാൻ നിന്നോടു ദാനം ചെയ്തു, അപ്പോൾ കപർദി അവിടെ പറഞ്ഞു: ഞങ്ങൾ നിന്റെ അടുത്ത് വരികയില്ല.
ആരബ്ധോ വൈ തതോ യജ്ഞോ നാരായണപരിഗ്രഹാത്
അതിനുശേഷം നാരായണനെ പ്രധാനദേവനാക്കി യജ്ഞം ആരംഭിച്ചു.
യജ്ഞവാടം കപര്ദീശസ്തതോ ഭിക്ഷാര്ഥമാഗതഃ
കപർദി ഭിക്ഷയ്ക്കായി യജ്ഞവാടത്തിൽ എത്തി.
കപര്ദിനാ ച തേ തത്ര ഉക്താ യാസ്യാമ്യഹം പുനഃ 5.1.26.
അവിടെ കപർദി നിന്നോട് പറഞ്ഞു: ഞാൻ വീണ്ടും പോകും.
സ്നാതും നദീം യയൌ ശിപ്രാം കപര്ദീ പരമേശ്വരഃ
പരമേശ്വരനായ കപർദി ശിപ്രാനദിയിൽ കുളിക്കാൻ പോയി.
കഥം ഹി ക്രിയതേ ഹോമഃ കപാലേ സദസി സ്ഥിതേ
സഭയിൽ കപാലം നില്ക്കുമ്പോൾ ഹോമം എങ്ങനെ നടത്താം?
തത്കപാലം സദസ്യേന ഉക്ഷിപ്തം പാണിനാ സ്വയമ്
ആ കപാലം സഭ്യൻ തന്നെ കൈകൊണ്ട് എറിഞ്ഞു.
ഏവം നാംതം കപാലാനാം പ്രാപ്യതേ മുനിസത്തമാഃ
മഹർഷികളേ, ഇങ്ങനെ കപാലങ്ങളുടെ അവസാനം കിട്ടുന്നില്ല.
തതഃ സ ദര്ശനം പ്രാദാദ്ഭക്ത്യാ തുഷ്ടോ മഹേശ്വരഃ
അപ്പോൾ ഭക്തിയിൽ സന്തോഷംകൊണ്ടു മഹേശ്വരൻ ദർശനം നൽകി.
വരം വരയ ഭോ ബ്രഹ്മന്യത്തേ മനസി വര്തതേ
ബ്രാഹ്മണാ, നിന്റെ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എന്തും ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ.
ബ്രഹ്മോത്തരമിദം സ്ഥാനം മയാ ദത്തം ചതുര്മുഖ
നാലുമുഖനേ, ഈ ബ്രഹ്മസ്ഥാനം ഞാൻ നിന്നെക്കു നൽകിയിരിക്കുന്നു.
ഏവം വദംതം വരദമീശാനം പരമേശ്വരമ് ।। തഥേതി ചോക്ത്വാ സദസി ന മയാഽന്യോ വരോ വൃതഃ
വരദനായ പരമേശ്വരൻ ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ, ഞാൻ സഭയിൽ പറഞ്ഞു: മറ്റൊരു വരം ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തിട്ടില്ല.
ഉജ്ജയിനീതി വൈ നാമ കുശസ്ഥല്യാ നിവേശിതമ്
കുശസ്ഥലിയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണ് ഉജ്ജയിനി എന്ന പേര് അറിയപ്പെടുന്നത്.
തത്ര വിപ്രാഃ കൃതേ സ്നാനേ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ 5.1.26.
അവിടെ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ സ്നാനം ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും വിട്ടു പോകും.
സതിലാസ്താന്സവസ്ത്രാംശ്ച സഫലാന്മംഡകൈഃ സഹ
എള്ളും വസ്ത്രങ്ങളും പഴങ്ങളും കൂടാതെ മണ്ടപങ്ങൾക്കൊപ്പം,
പ്രഥമം ച ഋഗ്വേദായ യജുര്വേദായ ദക്ഷിണമ്
ആദ്യം ഋഗ്വേദത്തിനും യജുര്വേദത്തിനും ദാനം നൽകണം.
വേദാനുദ്ദിശ്യ ചാപ്യേവം പ്രീയതാം മേ പിതാമഹഃ
വേദങ്ങളെ ഉദ്ധിഷ്ടിച്ച് ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ എന്റെ പിതാമഹൻ സന്തോഷിക്കും.
സര്വതീര്ഥേഷു യത്പുണ്യം മംദാകിന്യാം തഥാ ഭവേത്
എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം മണ്ടാകിനിയിലും അതുപോലെ ലഭിക്കും.
ദാനം കോടിഗുണം ജ്ഞേയം മംദാകിന്യാം ന സംശയഃ
മണ്ടാകിനിയിൽ ദാനം ചെയ്താൽ അതിന് കോടിഗുണം ഫലം ലഭിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.
ഘൃതധേനും ച കാര്തിക്യാം മാഘ്യാം തിലമയീം തഥാ
കാർത്തിക മാസത്തിൽ നെയ്യാൽ ഉണ്ടാക്കിയ പശുവും, മാഘ മാസത്തിൽ എള്ളുകൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയ പശുവും അർപ്പിക്കണം.
വാചികം മാനസം പാപം കര്മജം യച്ച ദുഷ്കൃ തമ് ।। വിനശ്യേത്കില്ബിഷം സര്വം മംദാകിന്യാസ്തു ദര്ശനാത്
വാക്കിലൂടെ, മനസ്സിലൂടെ, പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, അതിൽ ഏറ്റവും ഭയങ്കരമായതും ഉൾപ്പെടെ, മണ്ടാകിനിയെ കണ്ട് മാത്രം എല്ലാം നശിക്കും.
മംദാകിനീസമം തീര്ഥം പൃഥിവ്യാം നൈവ ദൃശ്യതേ
ഭൂമിയിൽ മണ്ടാകിനിയെ സമം മറ്റൊരു തീർത്ഥം ഇല്ല.
മംദാകിന്യാം തു യഃ സ്നാനം കൃത്വാ ശ്രാദ്ധം പ്രദാസ്യതി
മണ്ടാകിനിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ശേഷം ആരെങ്കിലും ശ്രാദ്ധം അർപ്പിച്ചാൽ,
പിതാമഹം തു യോ ഭക്ത്യാ നിത്യം പശ്യതി മാനവഃ 5.1.26.
ആരും ഭക്തിയോടെ എപ്പോഴും പിതാമഹനെ ദർശിച്ചാൽ,
യുജ്യതേ നാത്ര സംദേഹഃ സത്യമേതത്തപോധനാഃ
ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല; ഇതെല്ലാം സത്യമാണ്, തപസ്സുകാരേ.
തേനൈവോന്മത്തവേഷേണ ഊര്ധ്വശേഷോ മഹേശ്വരഃ
അത് പോലെ തന്നെ ഭ്രാന്തൻപോലെയുള്ള വേഷത്തിൽ മഹേശ്വരൻ നേരെ നില്ക്കുന്നു.