ശംകരാദിത്യനാമേതി ലോകാനുഗ്രഹകാരകഃ
ലോകങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുന്ന ശങ്കരാദിത്യ എന്ന രൂപം ഉദിച്ചുവന്നു.
അഹോ ധന്യമിദം സ്ഥാനം യത്രാസ്തേ ത്രിപുരാംതകഃ
അയ്യോ, എത്ര ഭാഗ്യവാനാണ് ഈ സ്ഥലം, ഇവിടെ ത്രിപുരാസുരനെ നശിപ്പിച്ചവൻ പാർക്കുന്നു.
തതസ്തുഷ്ടാശ്ച തേ സര്വേ ബ്രഹ്മാദ്യാഃ സുരസത്തമാഃ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാദിമാരായ എല്ലാ ഉത്തമദേവന്മാരും സന്തോഷിച്ചു.
മൂര്തിമംതശ്ച തേ ദേവാ അവതീര്യ ച ശോഭനമ്
അവ ദേവന്മാർ ദൃശ്യമായ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് ഭംഗിയായി ഇറങ്ങി.
ന ദുഃഖം ജായതേ തേഷാം ജരാമരണ ശോകജമ് തസ്മാച്ചൈവാധികം ഹ്യത്ര ശംകരാദിത്യദര്ശനാത്
വൃദ്ധാവസ്ഥ, മരണം, ദുഃഖം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള യാതൊരു വിഷമവും അവർക്കുണ്ടാകില്ല; ഇതിലുപരി, ഇവിടെ ശങ്കരാദിത്യനെ കാണുന്നതുകൊണ്ടും.
വ്യാധയോ നാധയശ്ചൈവ ദാരിദ്ര്യം ന കദാചന
അവർക്കു രോഗങ്ങളോ ദു:ഖങ്ങളോ ദാരിദ്ര്യവും ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ല.
ന രോഗോ ന ച ദാരിദ്ര്യം വിയോഗോ ന ച ബന്ധുഭിഃ
അവർക്കു രോഗമോ ദാരിദ്ര്യവും ബന്ധുക്കളിൽ നിന്ന് വേർപാടോ ഉണ്ടാകില്ല.
ഇത്യേവം ദേവദേവേന പുരാ വൈ ശൂലപാണിനാ
ഇങ്ങനെ ദേവദേവനായ ശൂലധാരിയായ ഭഗവാൻ പുരാതനകാലത്ത് പ്രസ്താവിച്ചു.
സ്ഥാപിതം പരമം തീര്ഥം സ്വനാമ്നാ മുനിസത്തമ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോനു, തന്റെ പേരിൽ അത്യുത്തമമായ ഒരു തീർത്ഥം സ്ഥാപിച്ചു.
ഏകദാ സമയേ വ്യാസ കപാലക്ഷാലനായ വൈ
ഒരു ദിവസം, വ്യാസൻ തന്റേതായ കപാലം കഴുകാൻ അവിടെ എത്തി.
പ്രക്ഷാല്യ ചാക്ഷിപദ്ഭൂമൌ തത്ര തീര്ഥമനുത്തമമ്
അത് കഴുകി, ആ അതുല്യമായ തീർത്ഥത്തിൽ ഭൂമിയിൽ വെച്ചു.
ബ്രഹ്മണോ രുധിരേണാശു പരി പൂര്ണാഭവത്ക്ഷണാത്
ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ, അത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ രക്തംകൊണ്ട് നിറഞ്ഞു.
ശ്രാദ്ധം ച തര്പണം കൃത്വാ തത്സര്വം ചാക്ഷയം ഭവേത്
അവിടെ ശ്രാദ്ധവും തർപ്പണവും ചെയ്താൽ, അതൊക്കെയും അക്ഷയമാകും.
തിഷ്ഠംതി മുനിശാര്ദൂല ചിംതയംതി സ്വഗോത്രജമ്
മഹർഷികളിൽ സിംഹങ്ങൾ പോലെ ചിലർ അവിടെയിരുത്തി, തങ്ങളുടെ വംശത്തെ കുറിച്ച് ധ്യാനിക്കുന്നു.
സംയാവം പായസം വാപി ശ്യാമാകം സനിവാരകമ്
യവപ്പൊടി, പാൽപായസം, അല്ലെങ്കിൽ ഉഴുന്ന് ചേർത്ത കുരുവ, ഇവകൊണ്ട്.
പിതരൌ ദ്വാദശാബ്ദാനി തൃപ്തിം യാസ്യംതി തസ്യ വൈ
പന്ത്രണ്ട് വർഷം, അവന്റെ മാതാപിതാക്കൾ തൃപ്തി പ്രാപിക്കും.
പിതൄന്സംതര്പയിഷ്യംതി സ്വര്ഗസ്തേഷാം സദാഽക്ഷയഃ 5.1.16.
അവൻ പിതൃകർമ്മം ചെയ്താൽ, പിതാക്കന്മാർ തൃപ്തരാവും; അവർക്കു സ്വർഗം എപ്പോഴും അക്ഷയമായിരിക്കും.
അക്ഷയം തസ്യ തത്പ്രോക്തം ബ്രഹ്മണാ വൈ സ്വയംഭുവാ
അങ്ങനെ അക്ഷയത്വം ബ്രഹ്മാവായ സ്വയംഭുവു തന്നെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വാരാണസ്യാം ഗയായാം ച സാ ന തൃപ്തിര്ഭവിഷ്യതി
വാരാണസിയിലോ ഗയയിലോ ആ തൃപ്തി ഉണ്ടാകില്ല.
യോ യമുദ്ദിശ്യ വൈകാമമിഹ ശ്രാദ്ധം കരിഷ്യതി
ഇവിടെ ആരെങ്കിലും മറ്റൊരാളുടെ വേണ്ടി ശ്രാദ്ധം ആഗ്രഹത്തോടെ ചെയ്താൽ,
നവമീ അഷ്ടമീ ചൈവ അമാവാസ്യാഥ പൂര്ണിമാ
നവമി, അഷ്ടമി, അമാവാസ്യ, അല്ലെങ്കിൽ പൗർണമി ദിവസങ്ങളിൽ,
ബ്രഹ്മേംദ്ര രുദ്രദേവാംശ്ച സൂര്യാഗ്നിബ്രഹ്മദൈവതാന്
ബ്രഹ്മാവ്, ഇന്ദ്രൻ, രുദ്രൻ, ദേവന്മാർ, സൂര്യൻ, അഗ്നി, പിതൃദേവതകൾ എന്നിവർക്കായി,
സരീസൃപാന്പിതൃഗണാന്യച്ചാന്യദ്ഭുവി സംസ്ഥിതമ്
സർപ്പങ്ങൾക്കും, പിതൃഗണങ്ങൾക്കും, ഭൂമിയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന മറ്റെല്ലാവർക്കും വേണ്ടി,
മാസിമാസ്യസിതേ പക്ഷേ പംചദശ്യാം ദ്വിജോത്തമ
ഏതെങ്കിലും മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിനഞ്ചാം തീയതിയിൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായവനേ,
ശ്രാദ്ധേ പിതൃഗണാസ്തൃപ്തിം പ്രയാംതി പിതരോഽര്ജിതാമ്
ശ്രാദ്ധത്തിൽ, പിതൃഗണങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സന്തതികൾ സമ്പാദിച്ച തൃപ്തി പ്രാപിക്കും.
ഭക്ത്യാ ശ്രാദ്ധം പ്രകര്തവ്യം പിത രസ്തേന തര്പിതാഃ
ഭക്തിയോടെ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ പിതാക്കന്മാർ തൃപ്തരാവും.
യേ കുര്വംതി ച വൈ ശ്രാദ്ധം പിംഡാന്യേ നിര്വപംതി ച 5.1.16.
ശ്രാദ്ധം നടത്തുകയും പിണ്ടം സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ—
ഇഹൈത്യ വൈ പുണ്യജലേഷു സമ്യക്സ്നാത്വാ നരസ്താംസ്തു ലഭേത കാമാന്
ഇവിടെ വന്ന് പുണ്യജലങ്ങളിൽ ശരിയായി കുളിച്ചാൽ, ആൾക്കാർക്ക് ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ലഭിക്കും.
ചിത്തം ച വിത്തം ച നൃണാം ച ശുദ്ധം ശസ്തശ്ച കാലഃ കഥിതോ വിധിശ്ച
മനസ്സും സമ്പത്തും ശുദ്ധമാകുന്നു; സമയംയും വിധിയും ഉത്തമമായതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ദശാനാമശ്വമേധാനാം ഫലം പ്രാപ്നോതി മാന വഃ
പത്ത് അശ്വമേധ യാഗങ്ങളുടെ ഫലം ലഭിക്കും, മഹാനുഭാവനായ മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.