കുരുതേ തേഷു യോ യാത്രാം തസ്യ പുണ്യഫലം ശൃണു
അവിടങ്ങളിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നവന് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം കേൾക്കൂ.
കുര്യാച്ഛാദ്ധം തതോ വ്യാസ പിതൄണാം ഭക്തിതത്പരഃ
അതിനുശേഷം, വ്യാസാ, പിതാക്കന്മാർക്ക് ഭക്തിയോടെ അർപ്പണം ചെയ്യണം.
മംഡകാംശ്ച തതോ ദദ്യാദ്ബ്രാഹ്മണേ വേദപാരഗേ
അതിനുശേഷം, വേദം പഠിച്ച ബ്രാഹ്മണനു മണ്ടകം നൽകണം.
സഹിരണ്യം ച ദാതവ്യം ബ്രാഹ്മണേ വേദപാരഗേ
വേദപാരായണ ബ്രാഹ്മണനു പൊന്നും നൽകണം.
സദക്ഷിണം ഫലൈര്യുക്തമര്ഘ്യം ദദ്യാത്പ്രയത്നതഃ
ഫലങ്ങളോടും ദക്ഷിണയോടും കൂടി അർഘ്യം ശ്രദ്ധയോടെ അർപ്പിക്കണം.
ക്ഷീരം തത്ര പ്രദാതവ്യം താമ്രപാത്രേണ പൂരിതമ്
അവിടെ താമ്രപാത്രത്തിൽ നിറച്ച പാലും നൽകണം.
ഇക്ഷ്വബ്ധൌ ച തഥാ കൃത്വാ ദദ്യാദ്വിപ്രേ ഗുഡം ശുഭമ്
അതു പോലെ ഇക്ഷ്വാബ്ധൗവിൽ നല്ല ശർക്കരയും ബ്രാഹ്മണനു നൽകണം.
ഭവ്യാം ഹി ലഭതേ ലക്ഷ്മീം പുത്രാംശ്ചാപി മനോരമാന് ।। 5.1.14.
അവൻ ഭാഗ്യവും മനോഹരമായ മക്കളും നേടും.
മൃതേ സ്വര്ഗമവാപ്നോതി യാവദിംദ്രാശ്ചതുര്ദശ
അവൻ മരിച്ചാൽ പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ ഭരിക്കുന്നത്ര കാലം സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കും.
ക്രീഡമാനേന ദേവേന നിര്മിതം തീര്ഥമുത്തമമ്
കളിയോടെ ദേവൻ സൃഷ്ടിച്ച ഉത്തമമായ തീർത്ഥമാണത്.
പ്രക്ഷിപ്തം ദേവദേവേന കപാലക്ഷാലനം ജലമ്
ദേവദേവനായ ഭഗവാൻ കപാലം കഴുകിയ വെള്ളം പുറത്തേക്ക് ഒഴിച്ചു.
അര്കാഷ്ടമ്യാം നരഃ സ്നാത്വാ ദിശാസു വിദിശാസു ച
സൂര്യന്റെ അഷ്ടമി തിയ്യതി വന്നപ്പോൾ, ഒരാൾ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഇടക്കിടയിലും സ്നാനം ചെയ്തു.
ഹവിഷ്യാന്നയുതാന്വ്യാസ ദദ്യാച്ച കരകാ ന്നവാന്
വ്യാസാ, അവൻ ഹവിഷ്യന്നം ഒപ്പം ഒമ്പത് കയ്യിലാവുന്ന അളവിൽ ദാനം നൽകണം.
പരത്ര ചേഹ യേ ലോകാഃ സര്വഭാവസമന്വിതാഃ
ഇഹലോകവും പരലോകവും എല്ലാ നല്ല ഗുണങ്ങളോടുകൂടി നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
യേ നരാ കീര്തയിഷ്യംതി മാഹാത്മ്യമതിഭാവികാഃ
ഈ മഹത്വം അത്യന്തം ഭാവത്തോടെ പാടുന്ന പുരുഷന്മാർ,
തുഷ്ടാവ പ്രയതോ ഭൂത്വാ ദേവദേവം ദിവാകരമ്
അവൻ മനസ്സോടെ ദേവദേവനായ സൂര്യനെ സ്തുതിച്ചു.
ആജഗാമ ദിവാനാഥഃ സംതുഷ്ടഃ പ്രാഹ ശംകരമ്
ദിവസത്തിന്റെ നാഥൻ സന്തോഷത്തോടെ എത്തി ശങ്കരനോട് സംസാരിച്ചു.
സൂര്യ ഉവാച വരം വരയ ഭൂതേശ വരദോഽസ്മി ദദാമി തേ
സൂര്യൻ പറഞ്ഞു: 'ഭൂതങ്ങളുടെ നാഥാ, നീ ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ; ഞാൻ വരദാനിയായിരിക്കുന്നു, അതു ഞാൻ നല്കും.'
അംശേന സ്ഥീയതാമത്ര ഹിതാര്ഥം സര്വദേഹിനാമ് 5.1.15.
'എല്ലാ ജീവികളുടെ ഭലത്തിനായി നിന്റെ ഒരു ഭാഗം ഇവിടെ നിലനിൽക്കട്ടെ.'
തതോ ദേവാധിദേവസ്യ ശംകരസ്യ മഹൌജസഃ
അതിനുശേഷം മഹാതേജസ്സുള്ള ദേവദേവനായ ശങ്കരനിൽ നിന്ന്,
ശംകരാദിത്യനാമേതി ലോകാനുഗ്രഹകാരകഃ
ലോകങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുന്ന ശങ്കരാദിത്യ എന്ന രൂപം ഉദിച്ചുവന്നു.
അഹോ ധന്യമിദം സ്ഥാനം യത്രാസ്തേ ത്രിപുരാംതകഃ
അയ്യോ, എത്ര ഭാഗ്യവാനാണ് ഈ സ്ഥലം, ഇവിടെ ത്രിപുരാസുരനെ നശിപ്പിച്ചവൻ പാർക്കുന്നു.
തതസ്തുഷ്ടാശ്ച തേ സര്വേ ബ്രഹ്മാദ്യാഃ സുരസത്തമാഃ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാദിമാരായ എല്ലാ ഉത്തമദേവന്മാരും സന്തോഷിച്ചു.
മൂര്തിമംതശ്ച തേ ദേവാ അവതീര്യ ച ശോഭനമ്
അവ ദേവന്മാർ ദൃശ്യമായ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് ഭംഗിയായി ഇറങ്ങി.
ന ദുഃഖം ജായതേ തേഷാം ജരാമരണ ശോകജമ് തസ്മാച്ചൈവാധികം ഹ്യത്ര ശംകരാദിത്യദര്ശനാത്
വൃദ്ധാവസ്ഥ, മരണം, ദുഃഖം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള യാതൊരു വിഷമവും അവർക്കുണ്ടാകില്ല; ഇതിലുപരി, ഇവിടെ ശങ്കരാദിത്യനെ കാണുന്നതുകൊണ്ടും.
വ്യാധയോ നാധയശ്ചൈവ ദാരിദ്ര്യം ന കദാചന
അവർക്കു രോഗങ്ങളോ ദു:ഖങ്ങളോ ദാരിദ്ര്യവും ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ല.
ന രോഗോ ന ച ദാരിദ്ര്യം വിയോഗോ ന ച ബന്ധുഭിഃ
അവർക്കു രോഗമോ ദാരിദ്ര്യവും ബന്ധുക്കളിൽ നിന്ന് വേർപാടോ ഉണ്ടാകില്ല.
ഇത്യേവം ദേവദേവേന പുരാ വൈ ശൂലപാണിനാ
ഇങ്ങനെ ദേവദേവനായ ശൂലധാരിയായ ഭഗവാൻ പുരാതനകാലത്ത് പ്രസ്താവിച്ചു.
സ്ഥാപിതം പരമം തീര്ഥം സ്വനാമ്നാ മുനിസത്തമ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോനു, തന്റെ പേരിൽ അത്യുത്തമമായ ഒരു തീർത്ഥം സ്ഥാപിച്ചു.
ഏകദാ സമയേ വ്യാസ കപാലക്ഷാലനായ വൈ
ഒരു ദിവസം, വ്യാസൻ തന്റേതായ കപാലം കഴുകാൻ അവിടെ എത്തി.