കപാലഖംഡമാദായം മഹാദേവോഽപ്യതിപ്രഭമ് । ബ്രഹ്മതേജോ മയം ദിവ്യം ജ്വലംതമിവ ചാര്ചിഷാ
ബ്രഹ്മയുടെ തേജസ്സാൽ നിറഞ്ഞു പ്രകാശിക്കുന്ന കപ്പാലത്തിന്റെ ഭാഗം മഹാദേവൻ എടുത്തപ്പോൾ, അവൻ ഒരു ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ ദീപിച്ചുനിന്നു.
ക്രീഡമാനോ ജഗന്നാഥോ മോഹയാമാസ വൈ സുരാന്
ലോകനാഥൻ കളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ദേവന്മാരെ ആശ്ചര്യത്തിലാക്കി.
പ്രാപ്യ പുണ്യതമം ക്ഷേത്രം യത്രാതിഷ്ഠന്മഹാപ്രഭുഃ
മഹാപ്രഭു വാസം ചെയ്തിരുന്ന അതി പുണ്യമായ സ്ഥലത്തെത്തിയപ്പോൾ,
സ്ഥാപയാമാസ ദീപ്താര്ചിര്ഗണാനാമഗ്രതഃ പ്രഭുഃ
പ്രഭു ദീപ്തമായ അഗ്നിപോലുള്ള കപ്പാലം തന്റെ ഗണങ്ങളുടെ മുന്നിൽ വെച്ചു.
വിനദത്സമഹാനാദം നാദയംത ദിശോ ദശ
അവർ വലിയ ഒരു ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദം പുറത്ത് വിട്ടു; ആ ശബ്ദം പത്ത് ദിശകളിലും മുഴങ്ങി.
തേന ശബ്ദേന ഘോരേണ ദാനവോ ദേവകംടകഃ
ആ ഭയാനകമായ ശബ്ദം കേട്ട് ദേവന്മാർക്ക് ശത്രുവായ ദാനവൻ
അമൃഷ്യമാണഃ ക്രോധാര്തോ ദുരാത്മാ ദുര്ജയഃ സുരൈഃ
അത് സഹിക്കാനാവാതെ, കോപത്തിൽ കത്തിയ ദുഷ്ടനും ദേവന്മാർക്ക് ജയിക്കാനാവാത്തവനും
ദൈത്യൈഃ പരിവൃതോ ഘോരൈ കോടിഭിശ്ചോദ്യതായുധൈഃ
അനേകം കോടികൾ എണ്ണമുള്ള ഭയങ്കര ദൈത്യന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ആയുധങ്ങൾ എടുത്ത്,
സമാവേക്ഷ്യാഹ വൈ ദേവോ ഗണാന്സര്വാ ന്പിനാകധൃക് 5.1.9.
ഇത് കണ്ടപ്പോൾ, പിനാകം കൈവശമുള്ള ദേവൻ തന്റെ ഗണങ്ങളെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു:
ആയാതി ത്വരിതോ യൂയം തസ്മാദേനം വിനിഘ്നഥ
അവൻ വേഗത്തിൽ വരുന്നു; അതിനാൽ നിങ്ങൾ അവനെ സംഹരിക്കണം.
തതോ ദേവഗണാ ദൃഷ്ട്വാ തമായാംതം മഹാസുരമ്
അപ്പോൾ, ആ മഹാസുരൻ അടുത്ത് വരുന്നത് ദേവഗണങ്ങൾ കണ്ടപ്പോൾ,
ബിഭിദുഃ ശലസംഘാതൈരസിഭി ര്മുസലൈസ്തഥാ
അവർ അമ്പുകളും വാളുകളും മുഷലങ്ങളും കൊണ്ട് അവനെ ആക്രമിച്ചു.
ഹതേ തസ്മിന്മഹാദേവോ ദേവാന്പ്രോവാച വൈ തദാ
അവനെ സംഹരിച്ചപ്പോൾ, മഹാദേവൻ ദേവന്മാരോട് അന്ന് പറഞ്ഞു.
ഏതസ്മിന്നംതരേ വ്യാസ തത്കപാലാത്സുഭൈരവാഃ
അതിനിടയിൽ, വ്യാസാ, ആ കപ്പാലത്തിൽ നിന്ന് ഭയങ്കരനായ ഭൈരവൻ ജനിച്ചു.
അഭ്യധാവംസ്തമുദ്ദേശം മഹാദേവം നിവേദ്യ വൈ
അവർ അതേ സ്ഥലത്തേക്ക് ഓടി ചെന്നു, മഹാദേവനോട് വിവരം അറിയിച്ചു.
കപാലമാതരസ്തസ്മാത്ഖ്യാതാഃ ക്ഷേത്രേ മഹാബലാഃ
അവിടുത്തെ കപ്പാലമാതാക്കൾ അത്യന്തം ശക്തിയുള്ളവരായി പ്രശസ്തരായി.
സ്ഥാപിതസ്യ കപാലസ്യ ഭിത്ത്വാ സമഭവത്പുരാ
പണ്ടേ, കപ്പാലം സ്ഥാപിച്ച് പൊട്ടിച്ചപ്പോൾ അതിൽ നിന്ന് അതുണ്ടായി.
തദദ്യാപി മഹദ്ദിവ്യം സരസ്തത്ര പ്രകാശതേ
ഇന്നും ആ മഹത്തായ ദിവ്യമായ തടാകം അവിടെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
പാത്രസ്ഥമുദ്ധുതം വാപി ശീതോഷ്ണം ക്വഥിതം ജലമ് 5.1.9.
പാത്രത്തില് വെച്ചതോ ഒഴിച്ചതോ, തണുത്തതോ ചൂടായതോ തിളപ്പിച്ചതോ ആയ വെള്ളം എങ്കിലും —
പ്രാഗാദ്ബ്രഹ്മാപി തം ദേശം ദേവതാനാം ശതൈര്വൃതഃ
മുന്പ് ബ്രഹ്മാവും നൂറുകണക്കിന് ദേവതകളോടൊപ്പം ആ സ്ഥലത്ത് എത്തിയിരുന്നു.
അത്ര ത്യജംതി യേ പ്രാണാന്രുദ്ര ലോകം വ്രജംതി തേ
ഇവിടെ ജീവന് വിട്ടുപോകുന്നവര് രുദ്രന്റെ ലോകത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
രൌദ്രേ സരസി യേ സ്നാംതി ജലം വാപി പിബംതി യേ
രുദ്രസരസ്സില് കുളിക്കുന്നവര്, അതിലെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നവര് —
ഇതി സ്വര്ഗഗതാ ദേവാഃ സ്പൃഹാം കുര്വംതി നിത്യശഃ
ഇങ്ങനെ സ്വര്ഗ്ഗത്തില് വസിക്കുന്ന ദേവതകള് എന്നും ഇതിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഇദം ശുഭം ദിവ്യമധര്മനാശനം മഹാകപാലം സുരദൈത്യപൂജിതമ്
ഇത് ശുഭവും ദിവ്യവും അധര്മ്മം നശിപ്പിക്കുന്നതും മഹാകപാലമായതും ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ആരാധിക്കുന്നതുമാണ്.
തപോരതൈഃ സിദ്ധഗണൈരഭിഷ്ടുതം യഥാ നഭഃസ്ഥം ദിനനാഥമംഡലമ്
തപസ്സില് ലയിച്ചിരിക്കുന്ന സിദ്ധന്മാരുടെ കൂട്ടം ആകാശത്തിലെ സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തെ പോലെ ഇതിനെ പുകഴ്ത്തുന്നു.
സ്വയംഭൂതം മഹേശസ്യ വിഖ്യാതം കുടുംബികേശ്വരമ്
സ്വയം ഉദിച്ച മഹേശന്റെ കുട്ടുംബികേശ്വരം പ്രസിദ്ധമാണ്.
മുച്യതേ സര്വപാപൈസ്തു സപ്തജന്മകൃതൈരപി
ഏഴു ജന്മങ്ങളില് ചെയ്ത പാപങ്ങള് പോലും എല്ലാം ഇവിടെ നിന്നു മോചിതനാകാം.
സര്വാഁല്ലോകാനതിക്രമ്യ ശിവലോകം സ ഗച്ഛതി
എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും അതിക്രമിച്ച് ശിവലോകത്താണ് അവന് എത്തുന്നത്.
തീരേ തസ്യ പ്രയച്ഛേത സ പ്രാപ്നോതി പരാം ഗതിമ്
അതിന്റേ കരയില് ദാനം ചെയ്താല് പരമമായ ഗതി ലഭിക്കും.
ഏകേനൈവോപവാസേന അശ്വമേധഫലം ലഭേത്
ഒരു ഉപവാസം മാത്രം ചെയ്താല് അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും.