ധൈര്യമാലംബ്യ സര്വേഽപി സമാഗമ്യേംദ്രപൂര്വകാഃ
ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തി എല്ലാവരും ധൈര്യം പിടിച്ച് ഒന്നിച്ചു ചേർന്നു.
കിം നിമിത്തം തു ഭഗവന്നേതദുത്പാതദര്ശനേ
ഭഗവാനേ, ഈ അദ്ഭുതം എന്തിനാണ് സംഭവിച്ചത്?
ജാതം കല്പാവസാനം ച ഭിന്നമര്യാദസാഗരമ്
യുഗാന്തം വന്നോ? എല്ലാ അതിരുകളും കടന്ന സമുദ്രം പോലെ ആകിയോ?
ധരാ സമാധൃതാ കസ്മാത്സപ്തസാഗരവാരിണാ
ഏത് കാരണം കൊണ്ടാണ് ഭൂമി ഏഴു സമുദ്രജലത്തിൽ താങ്ങപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്?
യാദൃശോഽയം ശ്രുതഃ ശബ്ദോ ന ഭൂതോ നാപി വിശ്രുതഃ 5.1.5.
ഇങ്ങനെ ഒരു ശബ്ദം ഇതുവരെ കേട്ടതുമില്ല, ഉണ്ടായതുമില്ല.
ഏവമുക്തോഽബ്രവീദ്ബ്രഹ്മാ പരമേശാനുഭാവിതഃ
ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ പരമേശ്വരന്റെ ശക്തിയാൽ ബ്രഹ്മാവ് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
യത്പൃഷ്ടം മരുതഃ സര്വേ ശൃണുധ്വം തത്ര കാരണമ്
മരുത്ഗണങ്ങളേ, നിങ്ങൾ ചോദിച്ചതിന് കാരണം ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
മുഖം ഛിത്ത്വാ നഖാഗ്രേണ മദ്ദേഹാത്പംചമം ശിരഃ
അവൻ എന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് അഞ്ചാമത്തെ തല നഖത്തിന്റെ അറ്റംകൊണ്ട് വെട്ടി മാറ്റി.
യയാചേ പാത്രമാദായ ഭിക്ഷാം നാരായണം പ്രഭുമ്
പാത്രം എടുത്ത്, ഭിക്ഷ തേടി നാരായണപ്രഭുവിനോട് അപേക്ഷിച്ചു.
തതഃ കുശസ്ഥലീമേത്യ ഭഗവാംസ്തദ്വനോത്തമമ്
അതിനുശേഷം, ഭഗവാൻ കുശസ്ഥലീ എന്ന അതുല്യമായ വനത്തിലേക്ക് പോയി.
അനുഗൃഹ്യാഥ ഭഗവാന്വനം തത്സര്വഗാംഡജമ്
അന്നന്തരം ഭഗവാൻ ആ വനത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളെയും, മുട്ടിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി, അനുഗ്രഹിച്ചു.
തത്കപാലം കരസ്ഥം യന്ന്യസ്തം ഭഗവതാ ക്ഷിതൌ
ഭഗവാൻ കൈയിൽ പിടിച്ചിരുന്ന അസ്ഥികപ്പ് ഭൂമിയിൽ വെച്ചു.
തദ്ദ്രക്ഷ്യഥ വിരൂപാക്ഷം പ്രപദ്യത മയാ സഹ
നിങ്ങൾ ആ വിരൂപമായ കണ്ണുള്ളവനെ കാണും; എന്നോടൊപ്പം ചേർന്ന് അവനോടു സമീപിക്കൂ.
ഇത്യുക്ത്വാ ഭഗവാന്ബ്രഹ്മാ സഹ തൈര്ദേവദാനവൈഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവു ദേവന്മാരോടും അസുരന്മാരോടും കൂടെ പോയി.
പ്രഹൃഷ്ടമനസഃ സര്വേ കോകിലാലാപലാപിതാമ് 5.1.5.
അവരൊക്കെയും സന്തോഷഹൃദയങ്ങളോടെ, കുയിലുകളുടെ കൂജനം കേട്ട് ആഹ്ലാദിച്ചു.
സംപ്രാപ്തം സര്വമേതൈസ്തദ്വനം നംദനസംമിതമ്
അവരൊക്കെയും നന്ദനവനംപോലെയുള്ള ആ വനത്തിലേക്ക് എത്തി.
ദൃഷ്ട്വാ തദ്വനമുത്തമം തനുഭൃതാമാഹ്രാദകം ചേതസാം നാനാസത്ഫലപുഷ്പപാദപവനൈരാസേവിതം സര്വതഃ
അവിടെ അവർ ആ മനോഹരമായ വനത്തെ കണ്ടു; അതിൽ നല്ല പഴങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും കായുന്ന പലതരം മരങ്ങൾ ചുറ്റും നിറഞ്ഞു, ജീവികൾക്ക് മനസ്സിൽ ആനന്ദം പകരുന്ന വനം.
ഇഹ ദേവോ ഽത്ര ദേവോഽത്ര വിവിശുസ്തേ ദിദൃക്ഷവഃ
ഇവിടെ ദേവൻ ഉണ്ട്, ദേവൻ ഇവിടെ തന്നെയുണ്ട്; നിങ്ങൾ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അകത്തേക്ക് കടന്നിരിക്കുന്നു.
അദ്ഭുതസ്യ വനസ്യാംതേ ന തേ ദദൃശിരേ സുരാഃ
ആ അത്ഭുതകരമായ വനത്തിന്റെ അറ്റത്ത് ദേവന്മാർ അവനെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
തമുവാച സ ഭദ്രം വൈ ദ്രക്ഷ്യധ്വം ന തപോ വിനാ
അവൻ അവരോട് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ കാണും, പക്ഷേ തപസ്സില്ലാതെ അല്ല.'
സ യുക്തം ഹൃദയേ സ്മൃത്വാ ബ്രഹ്മാ ദേവാംസ്തതോഽബ്രവീത്
ഇത് മനസ്സിൽ ഓർത്തു ബ്രഹ്മാവ് ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രദ്ധാജ്ഞാനേന തപസാ യോഗേനൈവ നിഗദ്യതേ
വിശ്വാസം, ജ്ഞാനം, തപസ്സ്, യോഗം എന്നിവയിലൂടെ മാത്രമേ അവനെ അറിയാൻ കഴിയൂ എന്ന് പറയുന്നു.
തപസ്വിനസ്തു സകലം ജ്ഞാനിനോ നിഷ്കലം പരമ്
തപസ്സിൽ ലയിച്ചവർ എല്ലാം കാണുന്നു; ജ്ഞാനികൾ ആ പരമമായ ഏകത്വത്തെ കാണുന്നു.
ഭക്ത്യാ പരമയോപേതാഃ പരം പശ്യംതി യോഗിനഃ
പരമഭക്തിയുള്ള യോഗികൾ പരമാത്മാവിനെ ദർശിക്കുന്നു.
നാദീക്ഷിതൈരതോ ദേവാഃ ശൈവീം ദീക്ഷാം പ്രപദ്യത
അതിനാൽ, ദേവന്മാരേ, ദീക്ഷയില്ലാത്തവർ ശൈവദീക്ഷ സ്വീകരിക്കണം.
തപശ്ചരത ഭദ്രം വോ രുദ്രാരാധ നതത്പരാഃ
നന്മ ഉണ്ടാകട്ടെ, നിങ്ങൾ തപസ്സു ചെയ്യൂ; രുദ്രനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കൂ.
സര്വകാലം വിജാനാതി ദാതവ്യം ദര്ശനം മയാ 5.1.6.
അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും അറിയുന്നവനാണ്; ദർശനം ഞാൻ നൽകണം.
ശിവേക്ഷാവിഷ്ടമതയോ ബ്രഹ്മാണമിദമബുവന് ൧൧. ശ്രുത്വേതി വചനം ബ്രഹ്മാ പ്രത്യുവാച വിചാരിതമ്
ശിവനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ മനസ്സു നിറഞ്ഞ അവർ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു. ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ബ്രഹ്മാവ് ആലോചിച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു.
സംദിദീക്ഷയിഷുഃ ക്ഷിപ്രമമരാഞ്ഛിവദീക്ഷയാ
ദേവന്മാരെ ശിവദീക്ഷയോടെ വേഗത്തിൽ ദീക്ഷിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്,
വേദീ പ്രകല്പ്യതാമത്ര യഷ്ടവ്യോഽഷ്ടതനുഃ ശിവഃ
ഇവിടെ ഒരു യാഗവേദി ഒരുക്കണം; അഷ്ടരൂപനായ ശിവനെ ആരാധിക്കണം.