ഇത്യുക്തേ ബ്രഹ്മണാ സോഽഗ്നിഃ പ്രജജ്വാല സഹസ്രശഃ
ബ്രഹ്മാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോള്, ആ അഗ്നി ആയിരക്കണക്കിന് ജ്വലിച്ചു.
അകാരേകാര ഊകാരോ ബ്രഹ്മാ തമഥ ദൃഷ്ടവാന്
'അ', 'ഇ', 'ഉ' എന്ന അക്ഷരങ്ങളെ ബ്രഹ്മാവ് അപ്പോള് കണ്ടു.
വ്യാപ്തം ഭവാഗ്നിനാ സര്വം തിര്യഗൂര്ധ്വമധസ്തഥാ
മുകളിലും കീഴിലും ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാം ഭവത്തിന്റെ അഗ്നിയിൽ മുഴുവൻ ആകൃതിയായി നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ചിംതയംതം തു ബ്രഹ്മാണം ഭീതം ചൈവ വിശേഷതഃ
ബ്രഹ്മാവ് അതീവ ഭയത്തോടെ ആഴമായി ചിന്തിച്ചു.
തേജോനിധിം ച സര്വേശം ജ്ഞാതുമിച്ഛന്പ്രജാപതിഃ 5.1.4.
പ്രജാപതി, പ്രകാശത്തിന്റെ നിധിയായ സർവ്വേശ്വരനെ അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
അദ്ഭുതാനാം പ്രതിശ്രോത്രേ തേജസാ നിധയേ നമഃ
അദ്ഭുതങ്ങൾ കേൾക്കുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ നിധിക്കു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ബീജം യോ വിശ്വഭാവാനാം സംമോഹനവിമോഹനമ്
സകലഭാവങ്ങളുടെ വിത്തും മായയും മായനാശകനുമായവനാണ് അവൻ.
ഊര്ധ്വവക്ത്ര നമസ്തേസ്തു സത്ത്വാത്മക ധരാത്മക
മുകളിലേക്ക് മുഖമുള്ളവനേ, സത്ത്വത്തിന്റെ സാരവും ഭൂമിയുടെ സാരവുമുള്ളവനേ, നമസ്കാരം.
ജലജോത്ഫുല്ലപത്രാക്ഷ ജലദേവ ഹുതാശന
പൂത്തുലഞ്ഞ താമരയിലപോലുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനേ, മേഘദേവനേ, അഗ്നിദേവനേ.
യജ്ഞാഹുതിസമാചാര യജ്ഞരൂപ നമോനമഃ
യജ്ഞത്തിന്റെ രൂപവും യജ്ഞഹോമം ചെയ്യുന്നവനും ആയവനേ, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.
തമോഹാര മഹാഹാര സ്വാപ്രിയ തമോഹര
അന്ധകാരത്തെ നീക്കുന്നവനേ, മഹാശക്തനായവനേ, സ്വന്തം ജനങ്ങൾക്ക് പ്രിയനായവനേ, അന്ധകാരനാശകനേ.
വൈശ്വാനരാനലോദഗ്ര ഊര്ധ്വപാവക സര്വഗ?? വിഭാവസോ മഹാഭാഗ കൃഷ്ണവര്ത്മന്നമോനമഃ
ദഹിക്കുന്ന വൈശ്വാനരാഗ്നിയേ, മുകളിലേക്ക് ജ്വലിക്കുന്നവനേ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചവനേ, മഹാഭാഗ്യശാലിയായവനേ, കറുത്ത പാതയുള്ളവനേ, നമസ്കാരം, നമസ്കാരം.
തുഷ്ടോഽഹം ഭവതോ ബ്രഹ്മന്ഭാവകര്മ പ്രസിധ്യതി
ബ്രഹ്മനേ, ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്; നിന്റെ സൃഷ്ടികർമ്മം വിജയിക്കും.
ഏവമുക്തസ്തദാ ബ്രഹ്മാ നമസ്കൃത്യാബ്രവീത്പുനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് നമസ്കരിച്ച് വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
അബ്രവീത്സോഽഥ ബ്രഹ്മാണം പുരുഷ സ്ത്വം പ്രജാപതിഃ 5.1.4.
അപ്പോൾ അവൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നീയാണ് പുരുഷൻ, സകലജനങ്ങളുടെ അധിപൻ.'
അഥാപശ്യത്സ ദിവ്യേന ഭഗവംതം സനാതനമ്
അപ്പോൾ അവൻ ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ ശാശ്വതനായ ഭഗവാനെ കണ്ടു.
ജ്വലനം ഗഗനം ഭൂമിം ദൃശ്യാദൃശ്യം പരം പദമ് സദൈവ കുരുതേ ദേവോ ഭുംക്തേ സര്വം യതഃ പ്രഭുഃ
ദേവൻ എപ്പോഴും അഗ്നിയും ആകാശവും ഭൂമിയും കാണുന്നതും കാണാത്തതുമായതും പരമാവസ്ഥയും സൃഷ്ടിക്കുകയും അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; കാരണം അവൻ സകലത്തിന്റെയും അധിപനാണ്.
അതിസംഭൂതിഭവ്യേന സ്തോത്രേണാഥ പ്രജാപതിഃ
അതിനുശേഷം പ്രജാപതി, അതിമഹത്തായ ശുഭമായ സ്തോത്രം ഉപയോഗിച്ചു.
തതോഽതിരക്തവര്ണം ച ദൃഷ്ട്വാ ദേവഃ പ്രജാപതിഃ
അതിനുശേഷം അത്യന്തം ചുവപ്പുനിറമുള്ള ദേവനെ കണ്ടപ്പോൾ പ്രജാപതി—
വ്യക്താവ്യക്തപ്രണേതാരം പ്രണമഞ്ഛിരസാ സ്വയമ്
പ്രത്യക്ഷവും അപ്രത്യക്ഷവുമായതിന്റെ പ്രഭാവനായവനോട് തന്റെ തലകൂന്തി സ്വയം നമസ്കരിച്ചു.
പൃഥിവീ വായുരാകാശം യച്ചാന്യദ്ഭുവനത്രയമ്
ഭൂമി, വായു, ആകാശം, കൂടാതെ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും ഉള്ള എല്ലാം—
തത്ത്വസര്ഗം ഭൂതസര്ഗം ഭാവസര്ഗം തഥൈവ ച
തത്വങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി, ഭൂതങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി, ജീവികളുടെ സൃഷ്ടി—ഇവയും അതുപോലെ,
യത്കിംചിദ്വസ്തുജാതം ഹി തത്സര്വമചരം ചരമ്
എന്തൊക്കെയോ വസ്തുക്കളുടെ കൂട്ടം ഉണ്ടെങ്കിലുമത്—ചലിക്കുന്നതും അചലവും—എല്ലാം,
അഥേശഃ പ്രാഹ ബ്രഹ്മാണം ത്വയാ ദൃഷ്ടം യഥാതഥമ്
അപ്പോൾ ഈശ്വരൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ എല്ലാം യഥാർത്ഥത്തിൽ കണ്ടു.'
കര്താഹമനുകര്താ ത്വം ലോകാനാം സ്ഥിതികാരണേ 5.1.4.
'ലോകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയിൽ ഞാൻ സ്രഷ്ടാവാണ്; നീ അനുകരിക്കുന്നവനാണ്, നിലനിൽപ്പിനായി.'
ഇത്യുക്തോ ദേവദേവേന ബ്രഹ്മാ വചനമബ്രവീത്
ദേവദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് മറുപടി പറഞ്ഞു:
ത്വത്പ്രസാദാത്പ്രജാസര്ഗം കുര്വതോ മേ മഹേശ്വര
'മഹേശ്വരാ, നിന്റെ കൃപയാൽ ഞാൻ ജീവികളുടെ സൃഷ്ടി നടത്താൻ കഴിയുന്നു.'
മഹേ൩വര ഉവാച ധ്യായതഃ പുത്രകാമസ്യ സ്രഷ്ടു കാമസ്യ തേ യതഃ
മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു: 'നീ പുത്രൻ വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച് സൃഷ്ടിക്കുവാൻ ധ്യാനിച്ചതു കൊണ്ടാണ്—'
പുത്രത്വം പ്രാപ്യ ഹീശസ്തേ ഛേത്സ്യാമി പംചമം ശിരഃ
'പുത്രത്വം ലഭിച്ചശേഷം, ഈശ്വരാ, ഞാൻ നിന്റെ അഞ്ചാമത്തെ തല മുറിച്ചുകളയും.'
കീര്തയസ്വ സഖാ ധന്യഃ സ നഃ പൂജ്യോ ഭവിഷ്യതി
'അവനെ ഭാഗ്യശാലിയായ സ്നേഹിതനെന്നു പ്രസിദ്ധമാക്കുക; അവൻ നമ്മുടെയൊക്കെ ആരാധനയ്ക്ക് യോഗ്യനാകും.'