രാമസ്യ സവ്യപാര്ശ്വേ തു സപദ്മാ ശ്രീഃ സമാശ്രിതാ
രാമന്റെ ഇടതുവശത്ത്, തനിക്കു കമലത്തോടൊപ്പം ശ്രീ അഭയം പ്രാപിച്ചു.
നാനാവിധായുധാന്യത്ര ധനുര്ജ്യാപ്രഭൃതീനി ച
അവിടെ പലവിധ ആയുധങ്ങളും, വില്ലും വില്ലിന്റെ നൂലും അടക്കം ഉണ്ടായിരുന്നു.
വേദോ ബ്രാഹ്മണരൂപേണ സാവിത്രീ സവ്യദക്ഷിണേ
വേദം ബ്രാഹ്മണരൂപത്തിൽ, സാവിത്രി അവന്റെ വലതും ഇടതുവശത്തും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഋഷയശ്ച മഹാത്മാനഃ സര്വേ ചൈവ മഹീധരാഃ
മഹാത്മാക്കളായ ഋഷികളും, എല്ലാ പർവ്വതങ്ങളും അവിടെ സന്നിഹിതരായിരുന്നു.
തഥാനുയാംതി കാകുത്സ്ഥമംതഃപുരഗതാഃ സ്ത്രിയഃ 2.8.6.
അങ്ങനെ, അകത്തളത്തിലെ സ്ത്രീകളും കകുത്ഥ്സനെ പിന്തുടർന്നു.
സാന്തഃപുരശ്ച ഭരതഃ ശത്രുഘ്നസഹിതോ യയൌ
അകത്തളവുമെടുത്ത്, ഭരതനും ശത്രുഘ്നനും ചേർന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
തതോ വിപ്രാ മഹാത്മാനഃ സാഗ്നിഹോത്രാഃ സമംതതഃ
അതിനുശേഷം, മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഹോമാഗ്നികളുമായി ചുറ്റും പോയി.
മംത്രിണോ ഭൃത്യയുക്താശ്ച സപുത്രാഃ സഹബാംധവാഃ
മന്ത്രിമാർ, ഭൃത്യന്മാരോടും മക്കളോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി പുറപ്പെട്ടു.
തതഃ സര്വാഃ പ്രകൃതയോ ഹൃഷ്ടപുഷ്ടജനാവൃതാഃ
അതിനുശേഷം, സന്തോഷവും സമൃദ്ധിയും നിറഞ്ഞ ജനങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട എല്ലാ പ്രജകളും പുറപ്പെട്ടു.
തഥാ പ്രജാശ്ച സകലാഃ സപുത്രാശ്ച സവബാംധവാഃ
അങ്ങനെ, എല്ലാ ജനങ്ങളും മക്കളോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി പുറപ്പെട്ടു.
സ്നാതാഃ ശുക്ലാമ്ബരധരാഃ സര്വേ പ്രയതമാനസാഃ
കുളിച്ച്, എല്ലാവരും വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചു, മനസ്സിൽ ശുദ്ധിയും ഭക്തിയും നിറഞ്ഞവരായി.
ന കശ്ചിത്തത്ര ദീനോഽഭൂന്ന ഭീതോ നാതിദുഃഖിതഃ
അവിടെ ആരും വിഷാദം തോന്നിയതുമില്ല, ഭയപ്പെട്ടതുമില്ല, അതിയായി ദു:ഖിച്ചതുമില്ല.
ദ്രഷ്ടുകാമാശ്ച നിര്വാണം രാജ്ഞോ ജനപദാസ്തഥാ
രാജാവിന്റെ മോക്ഷം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച രാജ്യത്തിലെ ജനങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്നു.
ഋക്ഷവാനരരക്ഷാംസി ജനാശ്ച പുരവാസിനഃ
കരടികൾ, കുരങ്ങുകൾ, ദാനവന്മാർ, നഗരവാസികൾ — എല്ലാവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
താനി ഭൂതാനി നഗരേ ഹ്യന്തര്ധാനഗതാന്യപി 2.8.6.
നഗരത്തിലെ അദൃശ്യരായിരുന്ന ജീവികളും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു.
യാനി പശ്യംതി കാകുത്സ്ഥം സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച
കാകുത്സ്ഥനെ കാണുന്ന സഞ്ചരിക്കുന്നവരും അചഞ്ചലമായവരും എല്ലാം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
നാസീത്സത്ത്വമയോധ്യായാം സുസൂക്ഷ്മമപി കിംചന
അയോധ്യയിൽ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ ജീവനും അവിടെ ഇല്ലാതായിരുന്നു.
അഥാര്ദ്ധയോജനം ഗത്വാ നദീം പശ്ചാന്മുഖോ യയൌ
പിന്നീട്, അരയോജന ദൂരം നടന്ന ശേഷം, അവൻ പടിഞ്ഞാറ് നദിയിലേക്ക് പോയി.
അഥ തസ്മിന്മുഹൂര്തേ തു ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ ആയയൌ തത്ര കാകുത്സ്ഥം സ്വര്ഗദ്വാരമുപസ്ഥിതമ്
അവിടെ കാകുത്സ്ഥൻ സ്വർഗ്ഗദ്വാരത്തിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവ് അപ്പോൾ തന്നെ അവിടെ എത്തി.
വിമാനശതകോടീഭിര്ദിവ്യാഭിഃ സര്വതോ വൃതഃ
അവനെ ചുറ്റി ദിവ്യമായ ലക്ഷക്കണക്കിന് വിമാനങ്ങൾ നിറഞ്ഞു നിന്നു.
സ്വയംപ്രഭൈശ്ച തേജോഭിര്മഹദ്ഭിഃ പുണ്യകര്മഭിഃ
അവരുടെ സ്വന്തം പ്രകാശത്താൽ, മഹത്തായ തേജസ്സും പുണ്യഫലവും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
സപുണ്യപുഷ്പവര്ഷം ച വായുയുക്തം മഹാജവമ്
പുണ്യപുഷ്പങ്ങളുടെ മഴയും വേഗതയേറിയ കാറ്റും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ശരയൂസലിലം രാമഃ പദ്ഭ്യാം സ സമുപാസ്പൃശത്
ശരയൂനദിയുടെ വെള്ളം രാമൻ തന്റെ കാലുകൊണ്ട് സ്പർശിച്ചു.
ത്വം ഹി ലോകപതിര്ദേവ ന ത്വാം ജാനാതി കശ്ചന
നീ ലോകങ്ങളുടെ അധിപനാണ് ദേവാ, പക്ഷേ ആരും നിന്നെ അറിയുന്നില്ല.
ത്വമചിംത്യം മഹദ്ഭൂതമക്ഷയം ലോകസംഗ്രഹേ 2.8.6.
നീ അചിന്ത്യനും മഹത്തായ അത്ഭുതവുമാണ്, ലോകങ്ങളെ നിലനിർത്തുന്ന അവിനാശിയാണ്.
പിതാമഹസ്യ വചനാദിദമേവാവിശത്സ്വയമ് തതോ വിഷ്ണുതനുന്ദേവാഃ പൂജയന്തഃ സുരോത്തമമ്
പിതാമഹന്റെ വചനപ്രകാരം അവൻ സ്വയം അകത്തേക്ക് കടന്നു; പിന്നെ വിഷ്ണുവിൽ സന്തോഷംകൊണ്ട ദേവന്മാർ ഉത്തമദേവനെ ആരാധിച്ചു.
സാധ്യാ മരുദ്ഗണാശ്ചൈവ സേന്ദ്രാഃ സാഗ്നിപുരോഗമാഃ സുപര്ണാ നാഗയക്ഷാശ്ച ദൈത്യദാനവരാക്ഷസാഃ
സാധ്യന്മാർ, മരുത്ഗണങ്ങൾ, ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയെ മുൻനിർത്തിയവരും, സൂപർണ്ണന്മാർ, നാഗന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, ദൈത്യന്മാർ, ദാനവന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ — എല്ലാവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദേവാഃ പ്രഹൃഷ്ടാ മുദിതാഃ സര്വേ പൂര്ണമനോരഥാഃ
ദേവന്മാർ എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെയും ആനന്ദത്തോടെയും, തങ്ങളുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റപ്പെട്ടവരായി അവിടെ നിന്നു.
അഥ വിഷ്ണുര്മഹാതേജാഃ പിതാമഹമുവാച ഹ
പിന്നീട് മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള വിഷ്ണു പിതാമഹനോടു പറഞ്ഞു:
ഇമേ തു സര്വേ മത്സ്നേഹാദായാതാഃ സര്വമാനവാഃ
എന്നെ സ്നേഹിച്ചിട്ടാണ് ഈ മനുഷ്യർ എല്ലാവരും ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നത്.