ബ്രഹ്മോവാച നമഃ ശിവായാമലസത്ത്വചേതസേ ഗുണത്രയാതീതവിസാരിതേജസേ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ശുദ്ധമായ സത്ത്വവും, ഗുണത്രയങ്ങളെ അതിജീവിച്ച പ്രകാശവും ഉള്ള ശിവനേ, നമസ്കാരം.
നമോഽ സ്തു തേ സൃഷ്ടിവിധൌ രജോജുഷേ ജഗത്സ്ഥിതൌ സത്ത്വമധിഷ്ഠിതായ തേ
സൃഷ്ടിയിൽ രാജസിക ഗുണത്തിൽ ആസ്വാദിക്കുന്നവനേ, ലോകം നിലനിൽക്കാൻ സത്ത്വഗുണത്തിൽ അധിഷ്ഠിതനായവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
അശേഷഭൂതപ്രകൃതേഃ പരാ യ വൈ പരാത്മരൂപായ നമഃ ശിവായ വൈ
സകലഭൂതങ്ങളെയും പ്രകൃതിയെയും അതിജീവിക്കുന്ന പരമാത്മാവായ ശിവന് നമസ്കാരം.
ഭൂതോയവഹ്ന്യമ്ബരവായുചംദ്രസൂര്യാത്മരൂപാഭിരിദം തനൂഭിഃ
ഭൂമി, വെള്ളം, അഗ്നി, ആകാശം, വായു, ചന്ദ്രന്, സൂര്യന് എന്നിങ്ങനെയുള്ള രൂപങ്ങളിലൂടെ അവന് ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാ ശരീരങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്നു.
യാനീഹ തേജാംസി ജഗംതി യാനി ഭൂതാനി ഭവ്യാന്യഥ കാരണാനി
ഇവിടെ ഉള്ള എല്ലാ പ്രകാശങ്ങളും, ലോകങ്ങളും, സകലഭൂതങ്ങളും, ഭാവിയില് ഉണ്ടാകുന്നവയും, എല്ലാ കാരണങ്ങളും—
അന്തര്ഹിത ഉവാചേദം ബ്രഹ്മന്സംയാച്യതാം വരഃ
അദൃശ്യനായവന് പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാ, നീ വേണമെന്നുള്ള വരം ചോദിക്കൂ.'
സ വവ്രേ മനസാ പുത്രം ഭവം ഗൌരവകാരണാത്
ആയാള് മാന്യത കൊണ്ടു മനസ്സില് ഭവനെന്നൊരു മകനെ ആഗ്രഹിച്ചു.
യസ്മാന്മാം മനസാ പുത്രം ചതുര്മുഖ സമീഹസേ 5.1.2.
നീ, നാലുമുഖനായവാ, മനസ്സില് എന്നെ മകനായി ആഗ്രഹിച്ചതിനാല്,
അയാച്യം യാചിതം യസ്മാന്മമാംശോ നീലലോഹിതഃ
ചോദിക്കരുതാത്തത് ചോദിച്ചതിനാല്, എന്റെ ഭാഗമായ നീലലോഹിതന് നിന്നാകട്ടെ.
അന്യദ്യസ്മാത്സ്മൃതോ ഭക്ത്യാ ത്വയാഹം പിതൃഭാവതഃ
നീ ഭക്തിയോടെ എന്നെ പിതാവായി ഓര്മ്മിച്ചതുകൊണ്ടു,
തസ്മാദ്ബ്രഹ്മേതി ലോകേഽത്ര നാമ ഖ്യാതം ഭവിഷ്യതി
അതിനാല് ഈ ലോകത്ത് 'ബ്രഹ്മാ' എന്ന പേര് പ്രസിദ്ധമാകും.
ലബ്ധ്വാ ശാപവരാവേവം പുത്രസൃഷ്ടിം ചകാര സഃ
ശാപവും വരവും ലഭിച്ച ശേഷം, അവന് മകനെ സൃഷ്ടിച്ചു.
സമിദ്യുക്തേന ഹസ്തേന ലലാടം മാര്ജതോഽഭവത്
യാഗവസ്തു പിടിച്ച കൈകൊണ്ട് നെറ്റി തേക്കുമ്പോള്,
തദനന്തരമാസാദ്യ ഉത്തതാര സുതോംഽതികാത്
അതിനുശേഷം സമീപിച്ച് മകന് അകത്തുനിന്ന് പുറത്ത് വന്നു.
പംചവക്ത്രോ ദശഭുജഃ ശൂലചാപാസിശക്തിമാന്
അവന് അഞ്ച് മുഖവും പത്ത് കൈകളും ഉണ്ട്; കുന്തം, വില്ല്, വാള്, ശക്തി എന്നിവ കൈവശം ഉണ്ട്.
സേന്ദുഃ കപര്ദം ബിഭ്രാണഃ സിംഹചര്മാംബരംധരഃ
ചന്ദ്രക്കലയും ജടാമുടിയും സിംഹച്ചർമ്മവസ്ത്രവും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.
നീലലോഹിതനാമേതി ഭവ രുദ്ര പിനാകധൃക്
ഭവന്, രുദ്രന്, പിനാകധന്വന്—നീ നീലലോഹിതന് എന്ന പേരില് അറിയപ്പെടുക.
സപ്താദൌ മാനസാഞ്ജജ്ഞേ സനകാദീംസ്തതോഽപരാന് 5.1.2.
ആദ്യമായി സനകാദിമുനിമാരെ ഉള്പ്പെടെ ഏഴു മാനസപുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു; പിന്നെ മറ്റുള്ളവരെയും.
അഷ്ടഭേദാന്സുരാന്കൃത്വാ തിര്യഗ്യോനിം ച പംചധാ
അവന് ദേവന്മാരെ എട്ട് രൂപങ്ങളിലായി സൃഷ്ടിച്ചു; മൃഗജാതികളെ അഞ്ചു വിധത്തിലായി നിര്മ്മിച്ചു.
സൃഷ്ടിഃ സുരാദികാ ജാതാ കൃത്വാ ബ്രഹ്മാണമപ്യധഃ
സൃഷ്ടി ദേവന്മാരില് തുടങ്ങി; ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, താഴെ മറ്റുള്ളവരെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
തതോ ബ്രഹ്മാഽവദദ്രുദ്രമപൂജ്യോ ഹി ത്വയാ കൃതഃ
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവു രുദ്രനോടു പറഞ്ഞു: 'നീ എന്റെ ആരാധനയ്ക്ക് അർഹനല്ലെന്ന് ഞാൻ നിർണ്ണയിച്ചു.'
തം നീലലോഹിതഃ പ്രോചേ ഭവതാ നാര്ചിതോ ഹ്യഹമ്
അതിനുത്തരമായി ആ നീലവും ചുവപ്പും കലർന്നവൻ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് ഞാൻ ആരാധിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്നു സത്യമാണു.'
തതോ ബ്രഹ്മാഽഭവന്മൂഢോ രജസാ ചോപബൃംഹിതഃ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവിന് മനസ്സിൽ ഭ്രമം പറ്റി, ആസക്തിയാൽ അവൻ കൂടുതൽ അഹങ്കാരിയായി.
മത്തുല്യോ നാസ്തി വൈ ദേവോ യേന സൃഷ്ടിഃ പ്രവര്ദ്ധിതാ
എന്റെ തുല്യനായ ദൈവം ഇല്ല; സൃഷ്ടി വളർത്തിയതും വികസിപ്പിച്ചതും എന്റെ വഴിയാണു.
ഏവം മൂഢഃ സ പംചാസ്യോ വിരംച്യോഽഭവദ്ദര്പിതഃ
ഇങ്ങനെ, അജ്ഞാനവും അഹങ്കാരവും നിറഞ്ഞ അഞ്ചുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവു വളരെയധികം ഗർവിതനായി.
ദ്വിതീയം വദനം തസ്യ ഋഗ്വേ ദസ്യ പ്രവര്തകമ്
അവന്റെ രണ്ടാമത്തെ മുഖം ഋഗ്വേദത്തിന്റെ ഉദ്ഭവമായിത്തീർന്നു.
സാംഗോപാംഗേതിഹാസാംശ്ച സരഹസ്യാന്സസംഗ്രഹാന്
അതിനോടൊപ്പം അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും, ഇതിഹാസങ്ങളും, രഹസ്യങ്ങളും അവയുടെ സമാഹാരങ്ങളും ഉണ്ടായി.
തസ്യാഽസുരാഃ സുരാഃ സര്വേ വക്ത്രസ്യാദ്ഭുതതേജസഃ 5.1.2.
ആ അത്ഭുതപ്രഭയുള്ള മുഖത്തിൽ നിന്ന് എല്ലാ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഉദിച്ചുവന്നു.
സപുത്രാ അപി സോദ്വേഗാ ബഭൂവുര്നഷ്ട ചേതസഃ
അവർക്കൊപ്പം അവരുടെ മക്കളുണ്ടായിട്ടും, അവർ ഭയത്താൽ മനസ്സുതെറ്റി വിഷമിച്ചു.
അഭിഭൂതമിവാത്മാനം മന്യമാനാ അവിദ്വിഷഃ
വൈരമില്ലാതിരുന്നെങ്കിലും, അവർ തങ്ങളെത്തന്നെ കീഴടക്കപ്പെട്ടവരാണെന്ന് കരുതി.