വാതാഹതതരുവ്രാതപ്രസൂനാസ്ഥാനചിത്രിതമ്
കാറ്റ് കുലുക്കുന്ന മരക്കൂട്ടങ്ങൾ പൂക്കൾ ചിതറുന്ന നിലം അലങ്കരിക്കുന്നു.
ലതാഗൃഹരതിസ്ഥാനം സിദ്ധവിദ്യാധരാശ്രയമ്
വള്ളികൾകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച വീടുകളും, വിനോദത്തിനുള്ള സ്ഥലങ്ങളും, സിദ്ധന്മാർക്കും വിദ്യാധരന്മാർക്കും ആശ്രയമായിടങ്ങളും അവിടെ കാണാം.
തസ്മിന്വനേ മഹാരമ്യേ ശോഭിതാശേഷ ഭൂമികമ്
അവിടെയുള്ള അത്യന്തം മനോഹരമായ വനത്തിൽ മുഴുവൻ ഭൂമി പ്രകാശിക്കുന്നു.
തത്ര ദിവ്യാംഗനാഗീതമധുരധ്വനിനാദിതാ
അവിടെ ദിവ്യാംഗനമാരുടെ ഗാനം മധുരമായ ശബ്ദമായി മുഴങ്ങുന്നു.
ബഹുവാദ്യസമുന്നദ്ധമഹാസ്വനനിനാദിതാ
പല വാദ്യങ്ങൾ ചേർന്ന് വലിയ ശബ്ദം മുഴക്കുന്നു.
വിന്യസ്താ കോടിഭിഃ സ്തംഭൈര്നിര്മലാദര്ശശോഭിതാ 5.1.1.
അത് കോടിക്കണക്കിന് തൂണുകൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, കറകറ്റ കണ്ണാടിപോലെ തിളങ്ങുന്നു.
അപ്സരോനൃത്യവിന്യാസവിലാസോല്ലാസശോഭിതാ
അപ്സരസ്മാരുടെ നൃത്തകലയുടെ ആനന്ദവും കൃപയും കൊണ്ട് അലങ്കൃതമായിരുന്നു.
ഋഷിസംഘസമാകീര്ണാ മുനിവൃന്ദനിഷേവിതാ
മഹർഷിമാരുടെ കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, മുനിമാരുടെ സംഘങ്ങൾ സേവിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു.
തസ്യാം നിവിഷ്ടം വാഗീശം ശംകരാരാധനേ രതമ്
അവിടെ വാഗീശൻ ശങ്കരനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു പാർത്തിരുന്നു.
മുനിമധ്യാത്സമുത്ഥായ കൃഷ്ണദ്വൈപായനോ മുനിഃ
മുനിമാരുടെ നടുവിൽ നിന്ന് കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ എഴുന്നേറ്റു.
കൃതാംജലിപുടോ ഭൂത്വാ ഭവഭക്ത്യാനുഭാവിതഃ
കൈകൂപ്പി ഭവനോടുള്ള ഭക്തിയിൽ നിറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം നിന്നു.
മഹാകാലസ്യ മാഹാത്മ്യം പ്രാണിനാം മോഹനാശനമ്
മഹാകാലന്റെ മഹത്വം ജീവികളുടെ മായയെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
ഭഗവന്ക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യം മഹാകാലസ്യ കഥ്യതാമ്
ഭഗവൻ, മഹാകാലന്റെ ഭൂമിയുടെ മഹത്വം ദയവായി പറയൂ.
ഫലം യഥാത്ര വസതാം മൃതാനാം ച ഗതിര്യഥാ
ഇവിടെ പാർക്കുന്നവർക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഫലവും, മരിച്ചവരുടെ ഗതിയും എന്താണ്?
കഥമേതത്സ്മശാനം ച ക്ഷേത്രം പ്രോക്തം യഥാ തഥാ
ഈ ശ്മശാനം എങ്ങനെ ക్షേത്രമായി അറിയപ്പെടുന്നു, അതിന്റെ കാരണം എന്താണ്?
യസ്മാത്സ്ഥാനം ച മാതൄണാം പീഠം തേനൈവ കഥ്യതേ ।। 5.1.1.
ഇത് മാതാക്കളുടെ പീഠം എന്നും പറയപ്പെടുന്നതിന് കാര്യം എന്താണ്, അതും പറയൂ.
മൃതാഃ പുനര്ന ജായംതേ തേനേദമൂഷരം സ്മൃതമ്
ഇവിടെ മരിച്ചവർക്ക് വീണ്ടും ജനനം ഇല്ല; അതുകൊണ്ടാണ് ഈ സ്ഥലം 'ഉഷരം' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
യസ്മാദിഷ്ടം ഹി ഭൂതാനാം സ്മശാനമതിവല്ലഭമ്
ശ്മശാനം ഭൂതങ്ങൾക്കു വളരെ പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്.
ഏകാമ്രകം ഭദ്രകാലം കരവീരവനമേവ ച
ഏകാംരം, ഭദ്രകാളി, കരവീരവനം എന്നിവയും.
ഭരഥം ചൈവ കേദാരം ദിവ്യം രുദ്രമഹാലയമ്
ഭരതം, കേദാരം, ദൈവികമായ രുദ്രമഹാലയം എന്നിവയും.
രമതേ ഭഗവാനേഷു സിദ്ധക്ഷേത്രേഷു സര്വദാ
ഭഗവാൻ ഈ സിദ്ധക്ഷേത്രങ്ങളിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും ആനന്ദിക്കുന്നു.
ത്രയാണാമപി ലോകാനാം കുരുക്ഷേത്രം പ്രശസ്യതേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ കുറുക്ഷേത്രം ഏറ്റവും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
തസ്യാ ദശഗുണം വ്യാസ മഹാകാലവനോത്തമമ്
വ്യാസാ, അതിനേക്കാൾ പത്ത് മടങ്ങ് മഹത്വമുള്ളത് മഹാകാലവനമാണ്.
പ്രഭാസമുത്തമം തീര്ഥം ക്ഷേത്രമാദ്യം പിനാകിനഃ
പ്രഭാസം ഏറ്റവും ഉത്തമമായ തീർത്ഥവും, പിനാകധാരിയുടെ പ്രധാന ക్షേത്രവുമാണ്.
തസ്മാദപ്യുത്തമം വ്യാസ പുണ്യാ വാരാണസീ മതാ
അതിനേക്കാളും ഉത്തമവും പുണ്യവുമാണ് വാരാണസി എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, വ്യാസാ.
മഹാകാലവനം ഗുഹ്യം സിദ്ധക്ഷേത്രം തഥോഷരമ് 5.1.1.
മഹാകാലവനം രഹസ്യമായതും, സിദ്ധന്മാരുടെ സ്ഥലവും, ഉണങ്ങിപ്പോയ സ്ഥലവുമാണ്.
സര്വതസ്തു സമാഖ്യാതം മഹാകാലവനം മുനേ
മഹാകാലവനം എല്ലായിടത്തുനിന്നും പൂർണ്ണമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു, മുനിവരേ.
പംചൈകത്ര ന ലഭ്യംതേ മഹാകാലപുരാദൃതേ
അഞ്ച് കാര്യങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ലഭ്യമാകുന്നത് മഹാകാലപുരം ഒഴികെ മറ്റൊരിടത്തും ഇല്ല.
നാഗ്നിര്ന വായുരാദിത്യോ ന ഭൂമിര്ന ദിശോ നഭഃ
അവിടെ അഗ്നിയും വായുവും സൂര്യനും ഭൂമിയും ദിശകളും ആകാശവും ഒന്നുമില്ല.
ന നക്ഷത്രാണി ന ജ്യോതിര്ന ദ്യൌര്നേംദുര്ഗ്രഹാ സ്തഥാ
അവിടെ നക്ഷത്രങ്ങളും പ്രകാശവും സ്വർഗ്ഗവും ഗ്രഹങ്ങളും ചന്ദ്രനും ഇല്ല.