സ്കന്ദപുരാണമ്

തീര്ഥം വിനാ ധ്രുവം വൃദ്ധിസ്തേജസോ ന ഭവിഷ്യതി

തീർത്ഥം ഇല്ലാതെ, തീർച്ചയായും തേജസ്സിൽ വർദ്ധനവുണ്ടാകില്ല.

തതസ്തീര്ഥാന്യനേകാനി ഭ്രാംത്വാ ശക്രോ നരാധിപ സ്നാനം ചക്രേ തതഃ ശ്രാന്തോ മഹൌജാഃ പ്രത്യപദ്യത

അതിനുശേഷം, അനേകം തീർത്ഥങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചശേഷം, ശക്രൻ, മനുഷ്യരുടെ രാജാവായവൻ, അവിടെ കുളിച്ചു; പിന്നെ, ക്ഷീണിച്ചവൻ വലിയ ഊർജ്ജം വീണ്ടെടുത്തു.

ദുര്ഗന്ധേന വിനിര്മുക്തസ്തതോ ദേവൈഃ സമാവൃതഃ

ദുർഗന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, പിന്നെ ദേവന്മാർ അവനെ ചുറ്റി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.

യേഽത്ര സ്നാനം കരിഷ്യന്തി പ്രാപ്തേ ശക്രോച്ഛ്രയേ സദാ സുശ്രീകാശ്ച ഭവിഷ്യംതി സദാ ജന്മനിജന്മനി

ഇവിടെ ശക്രന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചപ്പോൾ കുളിക്കുന്നവർ, ഓരോ ജന്മത്തിലും എപ്പോഴും ഭാഗ്യവാന്മാരാകും.

ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം സപ്തമേ പ്രഭാസഖണ്ഡേ തൃതീയേഽര്ബുദഖംഡേ മഹൌജസതീര്ഥപ്രഭാവവര്ണനംനാമൈകോനഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ എൺപതിനൊന്ന് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏഴാമത്തെ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ അർബുദഖണ്ഡത്തിൽ, 'മഹൗജസതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം' എന്ന അമ്പത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

തത്ര സ്നാതോ നരഃ സമ്യഗിഷ്ടം ഫലമവാപ്നുയാത്

അവിടെ ശരിയായി കുളിച്ചാൽ, ആൾക്ക് ആഗ്രഹിച്ച ഫലം ലഭിക്കും.

ആസീത്പുരാ നിമിര്നാമ ക്ഷത്രിയഃ സൂര്യവംശജഃ

പണ്ടു സൂര്യവംശത്തിൽ നിന്നുള്ള നിമി എന്നൊരു ക്ഷത്രിയൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.

പ്രായോപവേശനം കൃത്വാ സ്ഥിതസ്തത്ര സമാഹിതഃ

അവൻ പ്രായോപവേശം ചെയ്യുകയും, അവിടെ മനസ്സോടെ ഇരിക്കുകയും ചെയ്തു.

ചക്രുര്ധര്മകഥാം പുണ്യാം രാജര്ഷീണാം മഹാത്മനാമ്

അവിടെ മഹാന്മാരായ രാജർഷിമാരുടെ പുണ്യകഥകൾ അവർ വായിച്ചു.

തതഃ കശ്ചിത്കഥാംതേ ച ലോമശോ നാമ സന്മുനിഃ

അങ്ങനെ കഥയുടെ അവസാനം, ലോമശൻ എന്നൊരു മഹർഷി അവിടെ എത്തിയിരുന്നു.

തച്ഛ്രുത്വാ പാര്ഥിവോ രാജന്നിമിഃ പരമദുര്മനാഃ

അത് കേട്ട രാജാവായ നിമി, രാജാവേ, അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി.

തതഃ പ്രോവാച തം വിപ്രമസ്ത്യുപായോ ദ്വിജോത്തമ

അപ്പോൾ അവൻ ആ ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു: 'ഉത്തമനായ ദ്വിജനേ, ഒരു മാർഗ്ഗം ഉണ്ട്.'

ലോമശ ഉവാച ദയാ മേ നൃപ സഞ്ജാതാ ത്വാം ദൃഷ്ട്വാ ദുഃഖിതം ഭൃശമ്

ലോമശൻ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, നിന്നെ ഇത്രയും ദുഃഖിതനായി കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സിൽ കാരുണ്യം ഉണർന്നു.'

അത്രൈവ ചാനയിഷ്യാമി ജംബൂദ്വീപോദ്ഭവാനി ച

ഇവിടെ തന്നെയാണ് ഞാൻ ജംബൂദ്വീപിൽ ജനിച്ചവയെ കൊണ്ടുവരിക.'

സ്നാനം കുരു മഹാരാജ ഹ്യേകീഭൂതേഷു തത്ര ച 7.3.60.

മഹാരാജാവേ, അവിടെ എല്ലാം ഒന്നായി ചേർന്നിരിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് നീ സ്നാനം ചെയ്യുക.'

ഏവമുക്ത്വാ സ വിപ്രര്ഷിര്ധ്യാനം ചക്രേ സമാഹിതഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ ബ്രാഹ്മണമഹർഷി മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ ധ്യാനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

പ്രത്യയാര്ഥം ച രാജര്ഷേ ജംബൂവൃക്ഷോ വ്യജായത

രാജർഷിയേ, നിനക്ക് ഉറപ്പു നൽകാൻ ജംബൂവൃക്ഷം അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി.

സദേഹശ്ച ഗതഃ സ്വര്ഗേ തീര്ഥസ്നാനാദനന്തരമ്

ശുദ്ധതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം അവൻ ശരീരത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ചെന്നു.

കന്യാഗതേ രവൌ തത്ര യഃ ശ്രാദ്ധം കുരുതേ നരഃ

കന്ന്യാരാശിയിൽ സൂര്യൻ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അവിടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ—

ഇതി ശ്രീസ്കാന്ദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം സപ്തമേ പ്രഭാസഖംഡേ തൃതീയേഽര്ബുദഖണ്ഡേ ജംബൂതീര്ഥപ്രഭാവവര്ണനംനാമ ഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ അയ്യായിരത്തി എൺപതിനായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കാന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ ഏഴാമത്തെ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ അർബുദഖണ്ഡത്തിൽ ജംബൂതീർത്ഥമഹിമയെ വിവരിക്കുന്ന അറുപതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.

യേന ഗംഗാ ധൃതാ രാജന്നിപതന്തീ നഭസ്തലാത്

രാജാവേ, ആകാശത്തിൽ നിന്നു വീഴുമ്പോൾ ഗംഗയെ ആരാണ് പിടിച്ചത്—

ആഹൂതാ ദേവ ദേവേന ഹ്യചലേശ്വരരൂപിണാ

ദേവന്മാരിൽ ദേവനായ, അചലേശ്വരരൂപത്തിൽ, അവളെ ആഹ്വാനിച്ചു.

തത്ര യഃ കുരുതേ സ്നാനമഷ്ടമ്യാം ച സമാഹിതഃ

അവിടെ അഷ്ടമിയന്ന ദിവസം ഏകാഗ്രതയോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ—

ഇതി ശ്രീസ്കാന്ദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം സപ്തമേ പ്രഭാസഖണ്ഡേ തൃതീയഽര്ബുദഖണ്ഡേ ഗംഗാധരതീര്ഥമാഹാത്മ്യ വര്ണനംനാമൈകഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ അയ്യായിരത്തി എൺപതിനായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കാന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ ഏഴാമത്തെ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ അർബുദഖണ്ഡത്തിൽ ഗംഗാധരതീർത്ഥമഹാത്മ്യത്തെ വിവരിക്കുന്ന അറുപത്തൊന്നാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.

തഥാ ഗംഗേശ്വരം ചാന്യദ്ഗങ്ഗയാ നിര്മിതം സ്വയമ്

അതുപോലെ തന്നെ, ഗംഗയാൽ തന്നെ സ്വയം രൂപംകൊണ്ട മറ്റൊരു ഗംഗേശ്വരക്ഷേത്രം ഉണ്ട്.

പുരാ സമഭവദ്യുദ്ധമുമായാഃ സഹ ഗംഗയാ

പണ്ടെ, ഉമയും ഗംഗയും തമ്മിൽ ഒരു യുദ്ധം ഉണ്ടായി.

യയാ സംപൂജിതഃ ശംഭുഃ ശീഘ്രം യാസ്യതി ദര്ശനമ്

ആൾ അവളാൽ ആരാധിക്കപ്പെട്ട ശംഭു ഉടൻ ദർശനം നൽകും.

ഏവമുക്താ തതോ ഗംഗാ സത്വരൈത്യാത്ര പര്വതേ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ ഗംഗാ ഉടൻ ആ പർവതത്തിലേക്ക് വന്നു.

ദൃഷ്ട്വാ ഗൌര്യാഥ കടകം പര്വതസ്യ മനോഹരമ്

അവിടെ ഗൗരിയുടെ മനോഹരമായ പർവതചാവടികൾ കണ്ടു—