പുരാ ബ്രഹ്മാദയോ ദേവാസ്തത്ര സര്വേ സമാഹിതാഃ
പണ്ടു ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവതകളും അവിടെ മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി കൂടിയിരുന്നു.
അചലേശ്വരയാത്രായാം സുഭക്ത്യാ ഭാവിതാ നൃപ
പര്വ്വതാധിപതിയുടെ തീര്ഥയാത്രയില് അവര് ഭക്തിയോടെ നിറഞ്ഞിരുന്നു, രാജാവേ.
ഉപവാസൈശ്ച നിര്വിണ്ണാ വയം സര്വേ പിതാമഹ
നാം എല്ലാവരും ഉപവാസം ചെയ്തതുകൊണ്ട് ക്ഷീണിച്ചു, പിതാമഹനേ.
തസ്മാത്സദുപദേശം ത്വം കിംചിദ്ദാതുമിഹാര്ഹസി
അതുകൊണ്ട്, ഇവിടെ നീ ഞങ്ങള്ക്ക് നല്ല ഉപദേശം നല്കേണ്ടതാണ്.
അയാചിതോപചാരൈശ്ച ജപഹോമൈഃ സുദുഷ്കരൈഃ
ആര്ക്കും പറയാതെ ചെയ്ത സേവനങ്ങളും, വളരെ പ്രയാസമുള്ള ജപവും ഹോമവും കൊണ്ട്,
തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ തദാ ദേവഃ കൃപാന്വിതഃ
അവരുടെ വാക്കുകള് കേട്ട ദേവന് അന്നേരം കരുണയോടെ നിറഞ്ഞു.
തതഃ സ്വകം പദം ത്യക്ത്വാ രമ്യേ പര്വതരോധസി
പിന്നീട്, മനോഹരമായ പര്വ്വതശൈലത്തില് തന്റെ കാലടി അവിടെയിട്ട്,
സ്പൃശംതു ഋഷയഃ സര്വേ തതോ യാസ്യഥ സദ്ഗതിമ്
എല്ലാ ഋഷികളും അതു സ്പര്ശിക്കട്ടെ; പിന്നെ നിങ്ങള് ഉത്തമഗതിയിലേക്കു എത്തും.
വിനാ സ്നാനേന ദാനേന വ്രതഹോമജപാദിഭിഃ 7.3.53.
സ്നാനം, ദാനം, വ്രതം, ഹോമം, ജപം എന്നിവ ചെയ്യാതെ,
അസ്മിന്പദേ മയാ ന്യസ്തേ യാംതി ലോകാഃ സഹസ്രശഃ
ഞാൻ ഈ പാദചിഹ്നം സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ, ആയിരക്കണക്കിന് ലോകങ്ങൾ അതിൽ എത്തുന്നു.
ഏകൈവാത്ര പ്രകര്ത്തവ്യാ ശ്രദ്ധാ വാഽവ്യഭിചാരിണീ
ഇവിടെ ഒരേയൊരു കാര്യമാണ് ആവശ്യം — അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസം.
പൂജയിഷ്യതി സംപ്രാപ്തേ കാര്തികേ പൂര്ണിമാദിനേ
കാർത്തിക മാസത്തിലെ പൗർണമിദിനത്തിൽ ആരെങ്കിലും ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചാൽ,
ബ്രാഹ്മണാന്ഭോജയിത്വാ തു മിഷ്ടാന്നേന സ്വശക്തിതഃ
സ്വശക്തിക്ക് അനുസരിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ മധുരഭക്ഷണങ്ങൾ നൽകി സത്കരിച്ച്,
പൂജയിത്വാ പദം തത്ര ബ്രഹ്മലോകം സമാഗതാഃ
അവിടെ ആ പാദചിഹ്നം ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചാൽ, അവർ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കും.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന പദം പൂജ്യം നരോത്തമ
അതുകൊണ്ട്, മഹാനുഭാവാ, ഈ പാദചിഹ്നം എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി പൂജിക്കണം.
അന്യത്കൌതൂഹലം രാജന്മഹദ്ദൃഷ്ടം മഹാദ്ഭുതമ്
രാജാവേ, മറ്റൊരു വലിയ അത്ഭുതം കൂടി ഇവിടെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
ആയാമവിസ്തരേണാഽപി പ്രാപ്തേ കൃതയുഗേ നൃപ
കൃതയുഗത്തിൽ, രാജാവേ, അത് മുഴുവൻ നീളത്തിലും വീതിയിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തതസ്ത്രേതായുഗേ പ്രാപ്തേ രക്തവര്ണം പ്രദൃശ്യതേ
അതിനുശേഷം ത്രേതായുഗത്തിൽ, അത് ചുവപ്പു നിറത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ദ്വാപരേ കപിലം തച്ച ലഘുമാത്രം പ്രദൃശ്യതേ 7.3.53.
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, അത് കപ്പില നിറത്തിലും ചെറുതായും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം സപ്തമേ പ്രഭാസഖംഡേ തൃതീയേഽര്ബുദഖംഡേ ബ്രഹ്മപദോത്പത്തിമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമ ത്രിപഞ്ചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, അശീതിസാഹസ്രം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏഴാമത്തെ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ അർബുദഖണ്ഡത്തിൽ ബ്രഹ്മയുടെ പാദചിഹ്നത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന അമ്പത്തിമൂന്നാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മണാ തത്സമാനീതം പര്വതേഽര്ബുദസംജ്ഞകേ
അത് ബ്രഹ്മാവ് അർബുദ എന്ന പേരിലുള്ള പർവതത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
വസിഷ്ഠസ്യ പുരാ സത്രേ വര്ത്തമാനേ നരാധിപ
നരാധിപാ, പഴയകാലത്ത് വസിഷ്ഠന്റെ യാഗസമയത്ത്,
പ്രതിജ്ഞാതം മഹാരാജ ബ്രഹ്മണാഽവ്യക്തജന്മനാ വംദയിഷ്യാമി സംപ്രാപ്തേ സംധ്യാകാലേ സമാഹിതഃ
മഹാരാജാവേ, അപ്രത്യക്ഷജനനായ ബ്രഹ്മാവ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു: 'സന്ധ്യാകാലത്ത് ഞാൻ ഏകാഗ്രതയോടെ പൂജിക്കും.'
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു പ്രസ്ഥിതഃ പുഷ്കരം പ്രതി
അത് തന്നെയായ സമയത്ത്, അദ്ദേഹം പുഷ്കരത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
സ വിനാ ന ത്വയാ ദേവ സിദ്ധിം യാസ്യതി കര്ഹിചിത്
ദേവാ, നിന്നെ കൂടാതെ അവൻ ഒരിക്കലും വിജയിക്കില്ല.
തസ്മാദാനയ ചാത്രൈവ പദ്മയോനേ ത്രിപുഷ്കരമ് ബ്രഹ്മത്വം കുരു ദേവേശ സത്രേ ചാസ്മിന്ദയാനിധേ
അതിനാൽ, പദ്മയോനി, അവനെ ഇവിടെ ത്രിപുഷ്കരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക; ദേവേശാ, ഈ യാഗത്തിൽ അവനു ബ്രഹ്മത്വം നല്കുക, കരുണാസാഗരാ.
ഏവമുക്തോ വസിഷ്ഠേന ബ്രഹ്മാ ലോക പിതാമഹഃ പുഷ്കരത്രിതയം ചാഗാത്സുപുണ്യേ സലിലാശയേ
വസിഷ്ഠൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവ് അത്യന്തം പുണ്യമായ ജലാശയങ്ങളായ മൂന്ന് പുഷ്കരങ്ങളിൽ എത്തി.
തതഃപ്രഭൃതി സംജാതമര്ബുദേഽസ്മിംസ്ത്രിപുഷ്കരമ്
അത് മുതൽ ഈ അർബുദ പ്രദേശത്ത് മൂന്ന് പുഷ്കരങ്ങൾ ഉണ്ടായി.
തത്ര യഃ കാര്തികേ മാസി പൌര്ണമാസ്യാം സമാഹിതഃ
അവിടെ, കാർത്തിക മാസത്തിലെ പൗർണമി ദിവസം മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി ആരെങ്കിലും വ്രതം പാലിച്ചാൽ,
തസ്യ ചോത്തരദിഗ്ഭാഗേ സാവിത്രീകുണ്ഡമുത്തമമ് 7.3.54.
അവിടുത്തെ വടക്കേ ഭാഗത്ത് ഉത്തമമായ സാവിത്രി കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.