പീയമാനേഽമൃതേ ദേവ ദേവൈഃ പൂര്വം പരാജിതൈഃ
ദേവന്മാർ മുമ്പ് പരാജയപ്പെട്ടപ്പോൾ, അമൃതം അവർ കുടിക്കുമ്പോൾ—
അപിബച്ചാമൃതം രാഹുസ്തേനാസ്യ മൃത്യുവര്ജിതമ്
രാഹു അമൃതം കുടിച്ചു, അതിനാൽ അവൻ മരണത്തെ അതിജീവിച്ചു.
തതോ ദേവൈഃ കൃതം സാമ ഗ്രഹമധ്യേ പ്രതിഷ്ഠിതഃ 7.3.51.
പിന്നീട് ദേവന്മാർ സമാധാനം ചെയ്തു, അവനെ ഗ്രഹങ്ങളുടെ നടുവിൽ സ്ഥാപിച്ചു.
ഭയാത്തസ്യ സുരശ്രേഷ്ഠ ഭിത്ത്വാ ശൃംഗം ഗിരേരിദമ് തസ്മാദത്ര പ്രസാദം മേ കുരു കാമനിഷൂദന
ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവന്റെ ഭയത്താൽ പർവതത്തിന്റെ ചൂടി കുത്തി ഞാൻ ഇതു ചെയ്തു; അതിനാൽ, കാമനാശകനേ, ഇവിടെ എനിക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകണമേ.
കരിഷ്യതി ഗ്രഹം നൂനം രാഹുഃ കോപപരായണഃ
കോപം നിറഞ്ഞ രാഹു നിന്നെ തീർച്ചയായും പിടിക്കും.
ഗ്രഹണേ തവ സംപ്രാപ്തേ സ്നാനദാനാദികാഃ ക്രിയാഃ
നിന്റെ ഗ്രഹണം അടുത്തു വരുമ്പോൾ, സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയ കർമങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം.
താഭിസ്തവ ന സംതാപഃ സ്വല്പോഽപ്യേവം ഭവിഷ്യതി
അവ കർമങ്ങൾ ചെയ്താൽ, നിനക്ക് ചെറിയൊരു ദു:ഖവും ഉണ്ടാകില്ല.
ഗ്രഹണേ തവ സംജാതേ മമ വാക്യാദസംശയമ് ചന്ദ്രോദ്ഭേദമിതി ഖ്യാതം തീര്ഥം ലോകേ ഭവിഷ്യതി
നിന്റെ ഗ്രഹണം സംഭവിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ വാക്കിന്റെ പ്രകാരം, സംശയമില്ലാതെ, ചന്ദ്രോദ്ഭേദം എന്ന പേരിൽ ഈ സ്ഥലം ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായ തീർഥമാകും.
ഗ്രഹണേ തവ സംപ്രാപ്തേ യോഽത്ര സ്നാനം കരിഷ്യതി
നിന്റെ ഗ്രഹണം അടുത്തു വരുമ്പോൾ, ഇവിടെ ആരെങ്കിലും സ്നാനം ചെയ്താൽ,
യോ വാ സോമദിനേ സ്നാനം ദര്ശനം തത്ര ചാചരേത്
അല്ലെങ്കിൽ, സോമദിനത്തിൽ ആരെങ്കിലും ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്താലോ, ഈ സ്ഥലം കണ്ട് നോക്കിയാലോ,
ഏവമുക്ത്വാ സ ഭഗവാംസ്തതശ്ചാംതര്ദധേ ഹരഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ഭഗവാൻ ഹരൻ അവിടെ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനായി.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം സപ്തമേ പ്രഭാസഖണ്ഡേ തൃതീയേഽര്ബുദഖണ്ഡേ ചന്ദ്രോദ്ഭേദതീര്ഥമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമൈകപംചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ എഴുപത്തി ഒന്നാം അധ്യായം, 'ചന്ദ്രോദ്ഭേദ തീർഥത്തിന്റെ മഹിമ' എന്ന പേരിൽ, മഹാപുരാണമായ ശ്രീസ്കാന്ദത്തിൽ, എൺപതിനായിരത്തി ഒരായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സംഹിതയുടെ ഏഴാമത്തെ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ അർബുദഖണ്ഡത്തിൽ സമാപിക്കുന്നു.
യത്ര ഗൌര്യാ തപസ്തപ്തം സുപുണ്യം ലോകവിശ്രുതമ്
ഗൗരി തപസ്സ് ആചരിച്ച, ഏറ്റവും പുണ്യമുള്ളതും ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായതുമായ സ്ഥലമാണ് അത്.
യസ്യ സംദര്ശനേനാപി നരഃ പാപാത്പ്രമുച്യതേ
ആ സ്ഥലം കണ്ടാൽ മാത്രം മതിയെന്നു മനുഷ്യൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
കിമര്ഥം ച മഹത്ത്വേതത്കൌതുകം വക്തുമര്ഹസി
ഇത്രയും മഹത്തായതും അത്ഭുതകരമായതുമായ കാരണമെന്താണെന്ന് നീ പറയണം.
യസ്യാഃ സംശ്രവണാദേവ മുച്യതേ സര്വപാതകൈഃ
അത് കേൾക്കുന്നതു കൊണ്ടു പോലും എല്ലാവിധ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് മോചനം ലഭിക്കുന്നത്.
പുരാ ഗൌര്യാ സമാസക്തം ജ്ഞാത്വാ ദേവാഃ സവാസവാഃ
പണ്ടെ, ഗൗരി തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതായി ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനും അറിഞ്ഞു.
വീര്യം യദി ത്രിനേത്രസ്യ ക്ഷേത്രേ ഗൌര്യാഃ പതിഷ്യതി
മൂന്നു കണ്ണുള്ളവന്റെ വീര്യം ഗൗരിയുടെ ഉള്ളിൽ വീണാൽ,
സംതതേസ്തു വിനാശായ തതോ ഗച്ഛാമഹേ വയമ്
അപ്പൊഴത് സന്താനത്തിന്റെ നാശത്തിനായി നാം പോകും.
ഏവം സംമംത്ര്യ ദേവാസ്തേ കൈലാസം പര്വതം ഗതാഃ
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് ദേവന്മാർ കൈലാസപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
അഥ ദേവഗണാഃ സര്വേ വഞ്ചയിത്വാ ച തം ഗണമ് 7.3.52.
പിന്നീട് ദേവഗണങ്ങൾ എല്ലാവരും ആ സംഘത്തെ വഞ്ചിച്ച്,
ഗത്വാ വായോ ഭവം ബ്രൂഹി ന കാര്യാ സംതതിസ്ത്വയാ
വായുവിനെ അയച്ചു ഭവനോട് പറയണം: 'നിനക്ക് സന്താനം ഉണ്ടാക്കേണ്ടതില്ല.'
തതോ വായുര്ദ്രുതം ഗത്വാ സ്ഥിതോ യത്ര മഹേശ്വരഃ
അപ്പോൾ വായു അതിവേഗത്തിൽ പോയി മഹേശ്വരൻ ഇരുന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തി നിന്നു.
തതസ്തു ഭഗവാഞ്ഛര്വോ വ്രീഡയാ പരയാ യുതഃ
അതിനുശേഷം ഭഗവാൻ ശർവ്വൻ വലിയ ലജ്ജയിൽ ആകയാൽ നാണംകൊണ്ടു.
തതോ ഗൌരീ സുദുഃഖാര്താ ശശാപ ത്രിദശാലയാന്
അപ്പോൾ ഗൗരി അത്യന്തം ദു:ഖിതയായി സ്വർഗ്ഗവാസികൾക്ക് ശാപം നൽകി.
തസ്മാത്തേഽപി ഭവിഷ്യന്തി സന്താനേന വിവര്ജ്ജിതാഃ
അതിനാൽ അവർക്കും സന്താനമില്ലാതെ ഇരിക്കാൻ വിധിയാകും.
യസ്മാദ്വായോ സമായാതഃ സ്ഥാനേഽസ്മിഞ്ജനവര്ജിതേ
വായു ജനങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത ഈ സ്ഥലത്ത് എത്തിയതുകൊണ്ടാണ്,
ഏവമുക്ത്വാ തതോ ദീര്ഘം ഭര്തുഃ കോപപരായണാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ഭർത്താവിന്റെ കോപത്തിൽ മുഴുകി അവൾ ദീർഘനിശ്വാസം വിട്ടു.
സുതാര്ഥം സാ തപസ്തേപേ യതവാക്കായമാനസാ
മകൻ ലഭിക്കാനായി അവൾ വാക്കും ശരീരം മനസ്സും നിയന്ത്രിച്ച് കഠിനതപം ചെയ്തു.
ഇന്ദ്രാദ്യൈര്വിബുധൈഃ സാര്ദ്ധം തദംതികമുപാഗമത്
ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും കൂടെ അവൾ ആ സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തി.