തസ്യ നഷ്ടം മൃതം കായം തച്ച ജീര്ണം പുരോദ്ഭവമ്
അവന്റെ ശരീരം നശിച്ചു, മരിച്ചുപോയി, പഴയകാലത്ത് ഉണ്ടായതായിരുന്നു; അത് ഇപ്പോൾ പൂർണ്ണമായും ചിതറിപ്പോയിരിക്കുന്നു.
തതഃ സംസ്ഥാപിതസ്തേന തസ്മിന്സ്ഥാനേ സുഭക്തിതഃ ॥ ദാമോദരോ രഘുശ്രേഷ്ഠ കൃത്വാ പ്രാസാദമുത്തമമ്
അതിനുശേഷം, രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, ദാമോദരൻ വലിയ ഭക്തിയോടെ ആ സ്ഥലത്ത് ഒരു ഉത്തമമായ ക്ഷേത്രം പണിതു.
തസ്യാഗ്രേ ശ്രദ്ധയാ യുക്തോ ദീപം ദയാദ്യഥായഥാ
അതിനുമുമ്പിൽ, വിശ്വാസപൂർവ്വം, അവൻ ദീപവും അനുയോജ്യമായ ദാനങ്ങളും അർപ്പിച്ചു.
തതോ മാസാത്സമാസാദ്യ ദിവ്യചക്ഷുര്മഹീപതിഃ
അതിനുശേഷം ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവിന് ദിവ്യദൃഷ്ടി ലഭിച്ചു.
തതഃ പ്രോവാച മാം ഹൃഷ്ടഃ പ്രണിപത്യ കൃതാംജലിഃ
അതിനുശേഷം, സന്തോഷത്തോടെ, അവൻ എനിക്ക് സമീപിച്ചു, കൈകൂപ്പി വിനയത്തോടെ പറഞ്ഞു.
ത്വത്പ്രസാദാത്പ്രണഷ്ടാ മേ ബുഭുക്ഷാഽതിസുദാരുണാ
നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, എന്റെ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ വിശപ്പു മാറി.
അനുജ്ഞാം ദേഹി മേ തസ്മാദ്യേന ഗച്ഛാമി സാംപ്രതമ്
ഇനി ഞാൻ പോകാൻ അനുവാദം തരണമെന്നു ദയവായി അപേക്ഷിക്കുന്നു.
തതോ മയാ വിനിര്മുക്തഃ പ്രണിപത്യ മുഹുര്മുഹുഃ
അതിനുശേഷം ഞാൻ അവനെ മോചിപ്പിച്ചു; അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു.
ഏവം മേ ഭൂഷണമിദം ജാതം ഹസ്തഗതം പുരാ
ഇങ്ങനെ, ഒരിക്കൽ എന്റെ കൈയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ഈ അലങ്കാരം ഇപ്പോൾ ലഭിച്ചു.
തതഃ പ്രഭൃതി രാജേംദ്ര സമാഗത്യാത്ര മാനവാഃ കാര്തികേ മാസി നിര്യാംതി ദേഹാംതേ ത്രിദിവാലയമ് ॥ 6.103.
അത് മുതൽ, രാജാവേ, കാർത്തികമാസത്തിൽ ഇവിടെ എത്തുന്ന മനുഷ്യർ, ജീവൻ അവസാനിക്കുമ്പോൾ സ്വർഗ്ഗലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.
യേ പുനഃ പ്രാണസംത്യാഗം പ്രകുര്വംതി സമാഹിതാഃ
അതിനുപുറമെ, ആരെങ്കിലും ഏകാഗ്രതയോടെ ഇവിടെ ജീവൻ വിട്ടാൽ—
തതോ ദൃഷ്ട്വാ സഹസ്രാക്ഷഃ പ്രഭാവം തജ്ജലോദ്ഭവമ്
അതിനുശേഷം, ജലത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ച ആ മഹത്വം കണ്ടു, ആയിരം കണ്ണുള്ളവൻ അതിനെ നിരീക്ഷിച്ചു.
തദദ്യ ദിവസഃ പ്രാപ്തോ ദീപോത്സവസമുദ്ഭവഃ
ഇന്ന് ആ ദിവസം എത്തി, ദീപോത്സവത്തിന്റെ ആരംഭം തന്നെയാണ്.
തത്ര സ്നാത്വാ പിതൄംസ്തര്പ്യ രത്നദീപം പ്രദായ ച ॥ സമസ്തം കാര്തികം യാവദയോധ്യാം പ്രസ്ഥിതാസ്തതഃ
അവിടെ കുളിച്ച്, പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം നൽകി, രത്നദീപം അർപ്പിച്ചശേഷം, കാർത്തികമാസം മുഴുവൻ അയോധ്യയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
തതോ വിഭീഷണം മുക്ത്വാ ഹനൂമംതം ച വാനരമ്
അതിനുശേഷം, വിഭീഷണനും ഹനുമാനെന്ന വാനരനും അവിടെ തന്നെ വിട്ടു.
സംപ്രാപ്തേ കാര്തികേ മാസി സ്നാത്വാ തത്ര ജലേ ശുഭേ
കാർത്തികമാസം എത്തിയപ്പോൾ, അവിടെയുള്ള ശുഭജലത്തിൽ കുളിച്ചു.
ഏവം തത്ര സമുത്പന്നം തത്തഡാഗം ശുഭാവഹമ് 6.103.
ഇങ്ങനെ, അവിടെ ആ ശുഭഫലദായകമായ കുളം ഉദിച്ചു.
സ്ഥാപിതാനി ച മാഹാത്മ്യം തേഷാം സൂത പ്രകീര്തയ
സ്ഥാപിച്ച ആ സ്ഥലങ്ങളുടെ മഹത്വം നീ വിശദമായി പറയണം, സൂതാ.
ലംകാപുര്യാഃ സമായാംതി സദൈവ ശതശഃ പുരാ
ലങ്കാപുരത്തിൽ നിന്നു നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ എപ്പോഴും മുമ്പുപോലെ വരുന്നു.
ആഗച്ഛന്തോ വ്രജന്തസ്തേ മാര്ഗേ ക്ഷേത്രേ ച തത്ര ച
അവർ വഴികളിലും വയലുകളിലും എല്ലായിടത്തും വരുകയും പോകുകയും ചെയ്യുന്നു.
തതസ്തേ മാനവാഃ സര്വേ പ്രദ്രവംതഃ സമംതതഃ
അപ്പോൾ എല്ലാവരും എല്ലാതിക്കളിലേക്കും ഓടി രക്ഷപ്പെടുന്നു.
തഥാന്യേ ബഹവോ ഗത്വാ ഹ്യയോധ്യാഖ്യാം മഹാപുരീമ്
അതു പോലെ, മറ്റുചിലർ വലിയ അയോധ്യ എന്ന നഗരത്തിലേക്ക് ചെന്നെത്തി.
തവ പിത്രാ സമം പ്രാപ്താഃ പൂര്വം യേ രാക്ഷസാ നൃപ
രാജാവേ, നിന്റെ അച്ഛനോടൊപ്പം മുമ്പ് അവിടെ എത്തിയ രാക്ഷസന്മാർ,
സംസ്ഥാപിതാനി ലിംഗാനി ചതുര്വക്ത്രാണി തത്ര വൈ
അവിടെ നാലുമുഖമുള്ള ലിംഗങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.
തേനൈവ ചാനുഷംഗേണ സമാഗച്ഛംതി നിത്യശഃ
അതിനാലാണ് അവർ അവിടേക്ക് നിരന്തരം വരുന്നത്.
യദി വാ താനി ലിംഗാനി കശ്ചിത്സംപൂജയേന്നരഃ
ആ ലിംഗങ്ങൾ ആരെങ്കിലും ആരാധിച്ചാൽ,
തസ്മാദ്യദി ന രക്ഷാ നഃ കരിഷ്യസി മഹീപതേ ൬.൧൦൪.
അതുകൊണ്ട്, മഹാരാജാവേ, നീ ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കില്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങൾക്ക് എന്ത് സംഭവിക്കും?
തച്ച ക്ഷേത്രം വിശേഷേണ യത്രാഗച്ഛംതി തേ സദാ
അവർ എപ്പോഴും വരുന്ന പ്രത്യേകമായത് ആ കൃഷിഭൂമിയാണു.
തച്ഛ്രുത്വാ സ നൃപസ്തൂര്ണം സ്വാമാത്യാനാം ന്യവേദയത്
ഇത് കേട്ട രാജാവ് ഉടൻ തന്നെ തന്റെ മന്ത്രിമാരോട് പറഞ്ഞു.
അഥ പ്രാപ്തം കുശം ദൃഷ്ട്വാ ഹതശേഷാ ദ്വിജോത്തമാഃ
അപ്പോൾ കുശൻ എത്തിയതായി കണ്ടു, കൊല്ലപ്പെട്ടവരിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട ഉത്തമബ്രാഹ്മണന്മാർ—