കായേ വാഽനുഗതോ നിത്യം തഥാ തേ ലക്ഷ്മണോഽനുജഃ
നിന്റെ സഹോദരനായ ലക്ഷ്മണൻ എപ്പോഴും പഴയപോലെ നിന്റെ കൂടെയുണ്ടോ?
തഥാ പ്രാണസമാഽഭീഷ്ടാ സീതാ തവ പ്രഭോ
നിനക്ക് ജീവനെപ്പോലും പ്രിയമായ സീതാ സുഖമായിട്ടുണ്ടോ, പ്രഭോ?
വാഷ്പപൂര്ണേക്ഷണോ ഭൂത്വാ സര്വം തേഷാം ന്യവേദയത്
കണ്ണുകൾ കണ്ണീരാൽ നിറഞ്ഞ്, അവൻ അവർക്കെല്ലാം എല്ലാം പറഞ്ഞു.
അഥ സീതാ പരിത്യക്താ തഥാ ഭ്രാതാ സ ലക്ഷ്മണഃ
അതിനുശേഷം സീതയെ ഉപേക്ഷിച്ചു, അങ്ങനെ തന്നെ സഹോദരനായ ലക്ഷ്മണനെയും.
തച്ഛ്രുത്വാ വാനരാഃ സര്വേ സുഗ്രീവപ്രമുഖാസ്തതഃ
അത് കേട്ടപ്പോൾ, സുഖ്രീവൻ മുന്നിൽ നിന്നു എല്ലാ വാനരന്മാരും—
ഏവം ചിരം പ്രലപ്യോച്ചൈസ്തതഃ പ്രോചൂ രഘൂത്തമമ്
അവരൊക്കെയും ദീർഘകാലം ഉച്ചത്തിൽ ദുഃഖിച്ചു, പിന്നെ രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനോടു പറഞ്ഞു.
ധന്യാ വയം ധരാപൃഷ്ഠേ യേഷാം ത്വം രഘുസത്തമ ൬.൧൦൦.
നീ ഞങ്ങളോടൊപ്പം ഭൂമിയിൽ ഉണ്ടാകുന്നത് എത്ര ഭാഗ്യമാണ്, രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠാ.
പ്രാതര്ലംകാം ഗമിഷ്യാമി യത്രാസ്തേ സ വിഭീഷണഃ
രാവിലെ ഞാൻ ലങ്കയിലേക്ക് പോകും, അവിടെ വിഭീഷണൻ താമസിക്കുന്നു.
പ്രധാനാമാത്യയുക്തേന ത്വയാപി കപിസത്തമ
നീയും, വാനരശ്രേഷ്ഠാ, പ്രധാനമന്ത്രിമാരോടൊപ്പം വരണം.
ഉപാസ്യമാനഃ സര്വൈസ്തൈഃ സദ്ഭക്ത്യാ വാനരോത്തമൈഃ
ആ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ എല്ലാവരും സത്യഭക്തിയോടെ അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.
തതഃ പ്രഭാതേ വിമലേ പ്രോദ്ഗതേ രവിമണ്ഡലേ
ശുദ്ധമായ പ്രഭാതത്തിൽ, സൂര്യന്റെ വലയം ഉയർന്നപ്പോൾ,
സുഗ്രീവേണ സുഷേണേന താരേണ കുമുദേന ച
സുഖ്രീവനും സുഷേണനും താരയും കുമുദനും കൂടെ,
ഗവാക്ഷേണ നലേനേവ തഥാ ജാംബവതാപി ച
ഗവാക്ഷനും നലനും ജാംബവാനും കൂടെ,
തതഃ സംപ്രസ്ഥിതഃ കാലേ ലംകാമുദ്ദിശ്യ രാഘവഃ
അപ്പോൾ, ശരിയായ സമയത്ത്, രാഘവൻ ലങ്കയിലേക്കായി പുറപ്പെട്ടു.
സംപ്രാപ്തസ്തത്ക്ഷണാദേവ ലംകാഖ്യാം ച മഹാപുരീമ്
അവൻ അതേ സമയത്ത് തന്നെ ലങ്ക എന്ന മഹാനഗരിയിൽ എത്തി.
തതോ വിഭീഷണോ ദൃഷ്ട്വാ പ്രോദ്ദ്യോതം പുഷ്പകോദ്ഭവമ് മംത്രിഭിഃ സകലൈഃ സാര്ധം തഥാ ഭൃത്യൈഃ സുതൈരപി
പിന്നീട് വിഭീഷണൻ, പ്രകാശമുള്ള പുഷ്പകവിമാനം ഉയരുന്നത് കണ്ടു, മന്ത്രിമാരും ഭൃത്യന്മാരും പുത്രന്മാരും ഒക്കെയും കൂടെ നിന്നു.
അഥ ദൃഷ്ട്വാ സുദൂരാത്തം രാമദേവം വിഭീഷണഃ
അതിനുശേഷം ദൂരത്ത് രാമദേവനെ കണ്ടു, വിഭീഷണൻ സമീപിച്ചു.
തഥാഗതം പരിഷ്വജ്യ സാദരം സ വിഭീഷണമ്
അവിടെ എത്തിയപ്പോൾ, വിഭീഷണനെ ആദരപൂർവ്വം സ്നേഹത്തോടെ അണച്ചു പിടിച്ചു.
വിഭീഷണഗൃഹം പ്രാപ്യ തത്ര സിംഹാസനേ ശുഭേ ൬.൧൦൧.
വിഭീഷണന്റെ വീട്ടിൽ എത്തി, അവിടെ ശുഭമായ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു.
തതോ നിവേദയാമാസ തസ്മൈ സര്വം വിഭീഷണഃ
അതിനുശേഷം വിഭീഷണൻ അവനോട് എല്ലാം വിവരിച്ചു.
തതഃ പ്രോവാച വിനയാത്കൃതാംജലിപുടഃ സ്ഥിതഃ
കൈകൂപ്പി വിനയപൂർവ്വം നില്ക്കുമ്പോൾ, അവൻ നമ്രതയോടെ സംസാരിച്ചു.
വാഷ്പപൂരപ്രതിച്ഛന്നവക്ത്രോ ഭൂയോ വിനിഃശ്വസന്
കണ്ണീരാൽ മുഖം മറഞ്ഞ്, വീണ്ടും ആഴമായി ഉച്ചിരിച്ചു.
തതഃ പ്രോവാച സത്യാര്ഥം വിഭീഷണകൃതേ ഹിതമ്
അതിനുശേഷം, വിഭീഷണന്റെ ഭാവുകം കണക്കിലെടുത്ത് സത്യമായി പറഞ്ഞു.
അഹം രാജ്യം പരിത്യജ്യ സാംപ്രതം രാക്ഷസോത്തമ
ഞാൻ രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ചു, രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വിഭീഷണ.
ന തേന രഹിതോ മര്ത്യേ മുഹൂര്തമപി ചോത്സഹേ
അത് ഇല്ലാതെ, മനുഷ്യരിൽ ഞാൻ ഒരു നിമിഷം പോലും താങ്ങാനാവില്ല.
അഹം ശിക്ഷാപണാര്ഥായ തവ പ്രാപ്തോ വിഭീഷണ
വിഭീഷണ, ഉപദേശം തേടി പഠിക്കാൻ ഞാൻ നിന്നെ സമീപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഏഷാ രാജ്യോദ്ഭവാ ലക്ഷ്മീര്മദം സംജനയേന്നൃണാമ്
രാജ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള ഐശ്വര്യം മനുഷ്യർക്കു അഹങ്കാരം ഉണ്ടാക്കുന്നു.
ശക്രാദ്യാ അമരാഃ സര്വേ ത്വയാ പൂജ്യാഃ സദൈവ ഹി ॥ മാന്യാശ്ച യേന തേ രാജ്യം ജായതേ ശാശ്വതം സദാ । ൬.൧൦൧.
ഇന്ദ്രനു തുടങ്ങിയ എല്ലാ അമരന്മാരെയും നീ എപ്പോഴും ആദരിക്കണം; ആരെ ആദരിക്കുമ്പോഴാണ് രാജ്യം ശാശ്വതമായി നിലനിൽക്കുന്നത്.
മമ സത്യം ഭവേദ്വാക്യ മേതസ്മാദഹമാഗതഃ
എന്റെ വാക്കുകൾ സത്യമായിരിക്കട്ടെ; അതിനാലാണ് ഞാൻ ഇവിടെ വന്നത്.
വിനാശം സഹസാ പ്രാപ്തസ്തസ്മാന്മാന്യാഃ സുരാഃ സദാ മത്കായ ഏവ ദ്രഷ്ടവ്യഃ സര്വൈരേവ നിശാചരൈഃ
പെട്ടെന്നുള്ള നാശം സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ദേവന്മാരെ എപ്പോഴും ആദരിക്കണം. എന്റെ ശരീരമേയാണ് എല്ലാ നിശാചരന്മാരും കാണേണ്ടത്.