തഥാന്യാ കന്യകാ ചൈകാ ബഭൂവ വരവര്ണിനീ
അതു പോലെ തന്നെ, മറ്റൊരു കന്യയും അത്യന്തം സുന്ദരിയായവളായി അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആനൃണ്യം ഭൂപതിഃ പ്രാപ്യ ഏവം ദശരഥസ്തദാ
അങ്ങനെ, അന്നത്തെ രാജാവായ ദശരഥന് കടമകളിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിച്ചു.
അഥ രാജാഽഭവദ്രാമഃ സാര്വഭൌമസ്തതഃ പരമ്
അതിനുശേഷം, രാമൻ രാജാവായി, എല്ലായിടത്തും ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു.
യേന രാമേശ്വരശ്ചാത്ര നിര്മിതോ ലക്ഷ്മണേശ്വരഃ
അവിടെയെ, രാമേശ്വരം, ലക്ഷ്മണേശ്വരം എന്നിവ അവൻ സ്ഥാപിച്ചു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം ഷഷ്ഠേ നാഗരഖംഡേ ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേ രാജസ്വാമിരാജവാപീമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമാഷ്ടനവതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, അശീതിസാഹസ്ര്യമായ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ആറാം ഭാഗത്തിലെ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹാത്മ്യത്തിൽ, രാജസ്വാമി രാജവാപിയുടെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന എൺപത്തൊമ്പതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
രാമേശ്വരസ്തഥാ സീതാ തേന തത്ര വിനിര്മിതാ
അതു പോലെ തന്നെ, സീതയെയും അവിടെ രാമൻ സ്ഥാപിച്ചു.
തഥാ ച ലക്ഷ്മണാര്ഥായ നിര്മിതസ്തേന സംശ്രയഃ
അതു പോലെ തന്നെ, ലക്ഷ്മണനുവേണ്ടി അവിടെയൊരു ആശ്രയവും അവൻ നിർമ്മിച്ചു.
ത്വയാ സൂത പുരാ പ്രോക്തം രാമോ ലക്ഷ്മണസംയുതഃ
സൂതാ, നീ മുമ്പ് രാമനും ലക്ഷ്മണനും ചേർന്ന് ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറഞ്ഞിരുന്നു.
ശ്രാദ്ധം കൃത്വാ ഗയാശീര്ഷേ ലക്ഷ്മണേന വിരുദ്ധ്യ ച ॥ പുനഃ സംപ്രസ്ഥിതോഽരണ്യം ക്രോധാവിഷ്ടശ്ച തം പ്രതി
ഗയാശീർഷത്തിൽ ശ്രാദ്ധം നടത്തി, ലക്ഷ്മണനോടു വഴക്കിട്ടു, അവൻ വീണ്ടും കോപത്തോടെ വനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
യത്ത്വയോക്തം തദാ തേന നിര്മിതോഽത്ര മഹേശ്വരഃ
നീ അപ്പോൾ പറഞ്ഞത് പോലെ, അവൻ ഇവിടെ മഹേശ്വരനെയും സ്ഥാപിച്ചു.
തതോ വക്ഷ്യാമ്യശേഷേണ ശ്രൂയതാം ദ്വിജസത്തമാഃ
ഇനി ഞാൻ എല്ലാം വിശദമായി പറയും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
അന്യസ്മിന്ദിവസേ പ്രാപ്തേ സ തദാ രഘുനംദനഃ
മറ്റൊരു ദിവസം വന്നപ്പോൾ, അന്നവസരത്തിൽ രഘുനന്ദനൻ അങ്ങനെ ചെയ്തു.
ഏതത്പുനര്ദിനം ചാന്യദ്യത്ര തേന പ്രതിഷ്ഠിതഃ
അങ്ങനെ, മറ്റൊരു ദിവസവും അവൻ അവിടെ വീണ്ടും സ്ഥാപിതനായി.
സംപ്രാപ്തസ്തസ്യ കിം ദുഃഖം സംജാതം തത്പ്രകീര്തയ
അവൻ അവിടെ എത്തിയപ്പോൾ, അവനു സംഭവിച്ച ദുഃഖം എന്താണെന്ന് പറയൂ.
ലോകാപവാദസംത്രസ്തസ്തതോ രാജ്യം ചകാര സഃ ॥ ൬.൯൯.
ജനങ്ങളുടെ അപവാദം ഭയന്ന്, അവൻ പിന്നീട് രാജ്യം ഭരിച്ചു.
ദശവര്ഷസഹസ്രാണി ദശവര്ഷശതാനി ച
പതിനായിരം വർഷവും പത്ത് നൂറ് വർഷവും അവൻ ഭരിച്ചു.
തേനോക്തം ദേവരാജേന പ്രേഷിതോഽഹം തവാംതികമ്
ദേവരാജാവ് അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ നിന്നെ കാണാൻ അയക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു'.
തസ്യൈവമുപവിഷ്ടസ്യ മംത്രസ്ഥാനേ മഹാത്മനഃ
അവൻ അങ്ങനെ മന്ത്രസഭയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ആ മഹാത്മാവിന്...
തതഃ കോപപരീതാത്മാ ദൂതഃ പ്രോവാച സാദരമ്
അപ്പോള് കോപം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ദൂതന് ആദരപൂര്വം പറഞ്ഞു.
യഥാ ദംഷ്ട്രാച്യുതഃ സര്പോ നാഗോ വാ മദവര്ജിതഃ
വിഷം ഇല്ലാത്ത പാമ്പ് പോലെയും, ശക്തിയില്ലാത്ത നാഗന് പോലെയും തന്നെയാണ്.
സേയം തവ രഘുശ്രേഷ്ഠ നാജ്ഞാസ്തി പ്രതിവേദ്മ്യഹമ്
രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, എനിക്ക് ആജ്ഞയില്ല, പക്ഷേ ഞാന് നിന്നോട് വിവരം അറിയിക്കുന്നു.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ കോപസംരക്തലോചനഃ ൬.൯൯.
അവന്റെ ആ വാക്കുകള് കേട്ടപ്പോള് അവന്റെ കണ്ണുകള് കോപത്തില് ചുവപ്പായി.
മമാത്ര സംനിവിഷ്ടസ്യ സഹാനേന പ്രജല്പതഃ സ്വഹസ്തേന ന സംദേഹഃ സൂദയിഷ്യാമി തം ദ്രുതമ്
ഞാന് ഇവിടെ നിന്നു അവനോടൊപ്പം സംസാരിക്കുമ്പോള് തന്നെ, സംശയമില്ല, എന്റെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് ഞാന് അവനെ ഉടന് കൊല്ലും.
ന ഹന്മി യദി തം പ്രാപ്തമത്ര മേ ദൃഷ്ടിഗോചരമ്
അവന് എന്റെ കാഴ്ചയില് എത്തുമ്പോള് ഞാന് അവനെ കൊല്ലാതെ ഇരിക്കുമോ.
ഏവം ജ്ഞാത്വാ പ്രയത്നേന ത്വയാ ഭാവ്യമസംശയമ്
ഇത് മനസ്സിലാക്കി നീ പരിശ്രമത്തോടെ പ്രവര്ത്തിക്കണം, സംശയമില്ല.
തമോമിത്യേവ സംപ്രോച്യ ലക്ഷ്മണഃ ശുഭലക്ഷണഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള ലക്ഷ്മണന് 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്നു സമ്മതിച്ചു.
ദേവദൂതോഽപി രാമേണ സമം ചക്രേ തതഃ പരമ്
പിന്നീട് ദൈവദൂതനും രാമനോടൊപ്പം ചേര്ന്നു.
സ ച വ്യാപാദിതോ ദുഷ്ടഃ പാപസ്ത്രൈലോക്യകംടകഃ
ആ ദുഷ്ടനും, മൂന്നു ലോകത്തിന്റെയും കുരുക്കും, നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
കൃതം സര്വം മഹാഭാഗ ദേവ കൃത്യം ത്വയാഽധുനാ
മഹാഭാഗനേ ദേവനേ, നീ ഇപ്പോള് എല്ലാ കര്ത്തവ്യങ്ങളും പൂര്ത്തിയാക്കി.
യദി തേ രോചതേ ചിത്തേ നോപരോധേന സാംപ്രതമ് സ്വര്ഗലോകം പരിത്യജ്യ മര്ത്യലോകം സുനിംദിതമ്
നിന്റെ മനസ്സിന് ഇഷ്ടമെങ്കില് ഇനി തടസ്സമൊന്നുമില്ല; സ്വര്ഗലോകം വിട്ട് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്ന മനുഷ്യലോകത്തിലേക്ക് നീക്കാം.