തതശ്ച ശ്രപയാമാസ സുസമിദ്ധേ ഹുതാശനേ ൬.൯൦.
ശേഷം, നല്ലതുപോലെ കത്തുന്ന അഗ്നിയിൽ അതു വേവിക്കാൻ തുടങ്ങി.
സമാദായ പിതൄംസ്തര്പ്യ യാവദഗ്നൌ ജുഹോതി സഃ
അതു എടുത്ത്, അഗ്നിയിൽ അർപ്പിച്ച്, പിതൃകൾക്ക് തൃപ്തി നൽകാൻ ശ്രമിച്ചു.
ഗതശ്ചാദര്ശനം സദ്യഃ സര്വേഷാം ക്ഷിതിവാസിനാമ്
അവൻ ഉടൻ ഭൂമിയിലെ എല്ലാവർക്കും കാണാതായി മറഞ്ഞു.
ഏതസ്മിന്നംതരേ വഹ്നൌ മര്ത്യലോകാദ്വിനിര്ഗതേ
ഇതിനിടയിൽ, അഗ്നി മനുഷ്യലോകം വിട്ടുപോയി.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ദേവാ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുപുരഃ സരാഃ
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ദേവന്മാർ അവിടെ എത്തി.
അഥ തൈര്ഭ്രമമാണൈശ്ച പ്രദൃഷ്ടോഽഭൂദ്ഗജോ മഹാന്
അവർ അലയുമ്പോൾ, വലിയൊരു ആനയെ അവർ കണ്ടു.
അഥ ദേവാ ഗജം ദൃഷ്ട്വാ പപ്രച്ഛുസ്ത്വരയാഽന്വിതാഃ
ദേവന്മാർ ആ ആനയെ കണ്ടപ്പോൾ, അതിനെ ഉത്സുകതയോടെ ചോദ്യം ചെയ്തു.
വംശസ്തംബേഽത്ര സംകീര്ണേ സംപ്രവിഷ്ടോ ഹുതാശനഃ
അവിടെ അഗ്നി ഒരു കട്ടിയുള്ള മുളക്കാടിനകത്ത് കയറി.
അഥ തൈര്വേഷ്ടിതസ്തസ്മിന്വംശസ്തംബേ ഹുതാശനഃ
അവരെല്ലാവരും ചുറ്റി നിൽക്കുമ്പോൾ, അഗ്നി ആ മുളക്കാടിനകത്ത് തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
യസ്മാത്ത്വയാഹമാദിഷ്ടോ ദേവാനാം വാരണാധമ
ദേവന്മാരിലെ ആനകളിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനേ, നീ എന്നോട് ഇങ്ങനെ കല്പിച്ചതിനാലാണ് ഞാൻ ഇങ്ങനെ ചെയ്തത്.
ഏവം ശപ്ത്വാ ഗജം ശീഘ്രം നഷ്ടോ വൈശ്വാനരഃ പുനഃ ൬.൯൦.
ഇങ്ങനെ ആ ആനയെ ശപിച്ച്, അഗ്നി വീണ്ടും ഉടൻ അപ്രത്യക്ഷനായി.
അഥ ദൃഷ്ടഃ ശുകസ്തൈശ്ച ഭ്രമമാണൈര്മഹാവനേ
അവർ വലിയ കാടിൽ അലയുമ്പോൾ, അവർ ഒരു തത്തയെ കണ്ടു.
ശുക ഉവാച ഏതസ്മിംസ്തിഷ്ഠതേ വഹ്നിരശ്വത്ഥേ സുരസത്തമാഃ
തത്ത പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അഗ്നി ഇങ്ങ് അശ്വത്ത്മരത്തിൽ തന്നെ ഉണ്ട്.'
അത്രസ്ഥോ യഃ കുലായോ മ ആസീച്ഛിശുസമന്വിതഃ
ഇവിടെ കുഞ്ഞുങ്ങളോടൊപ്പം ഒരു കൂടുണ്ടായിരുന്നു.
തച്ഛ്രുത്വാ തൈഃ സുരൈഃ സര്വൈഃ ശമീഗര്ഭഃ സ തത്ക്ഷണാത്
ഇത് കേട്ട ദേവന്മാർ എല്ലാവരും ഉടൻ ശമീമരത്തിന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് കയറി.
അഹം യസ്മാത്ത്വയാ പാപ ദേവാനാം സംനിവേദിതഃ
പാപിയേ, നീ എന്നെ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞുകൊടുത്തതിനാലാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്.
ഏവമുക്ത്വാ ജാതവേദാ ദേവാദര്ശനവാംഛയാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ജാതവേദസ് ദേവന്മാർക്ക് കാണപ്പെടാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
ജലാശയം സുഗമ്ഭീരം പൂര്വോത്തരദിക്സംസ്ഥിതമ്
അവൻ വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള ആഴമുള്ള ഒരു തടാകത്തിലേക്ക് കയറി.
ഏതസ്മിന്നംതരേ തത്ര മത്സ്യകച്ഛപദര്ദുരാഃ
ഇതിനിടയിൽ, അവിടെ മീനുകളും ആമകളും തവളകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അഥ ചൈകോഽര്ധനിര്ദഗ്ധ ആയുഃശേഷേണ ദര്ദുരഃ
അപ്പോൾ, ജീവൻ കുറച്ച് മാത്രം ബാക്കി നിൽക്കുന്ന, പകുതിയായി കത്തിപ്പോയ ഒരു തവള അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പൃഷ്ടശ്ച ബ്രൂഹി ചേദ്ഭേക ത്വയാ ദൃഷ്ടോ ഹുതാശനഃ ൬.൯൦.
നീ ചോദിച്ചാൽ, കപ്പയെ, പറയൂ, നീ അഗ്നിദേവനെ കണ്ടിട്ടുണ്ടോ?
അസ്മിഞ്ജലാശയേ വഹ്നിഃ സാംപ്രതം പര്യവസ്ഥിതഃ
ഇപ്പോഴിതാ ഈ വെള്ളക്കുളം തന്നിലാണ് അഗ്നി ഇപ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നത്.
അസ്മാകം നിധനം പ്രാപ്തം കുടുമ്ബം സുരസത്തമാഃ
നമ്മളുടേയും നമ്മുടെ കുടുംബങ്ങളുടേയും നാശം എത്തി, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
തച്ഛ്രുത്വാ തേ സുരാഃ സര്വേ സര്വതസ്തം ജലാശയമ്
അത് കേട്ട ദേവന്മാർ എല്ലാവരും ആ വെള്ളക്കുളം ചുറ്റി നിന്നു.
യസ്മാദ്ഭേക ത്വയാ മൂഢ ദേവേഭ്യോഽഹം നിവേദിതഃ
കപ്പയെ, നീ മണ്ടനായതുകൊണ്ട് ദേവന്മാരെ എന്നെക്കുറിച്ച് അറിയിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഏവമുക്ത്വാ തതഃ സ്ഥാനാത്തതോ വഹ്നിര്വിനിര്ഗതഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അഗ്നി ആ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് പുറത്ത് പോയി.
ഭോഭോ വഹ്നേ കിമര്ഥം ത്വം ദേവാന്ദൃഷ്ട്വാ പ്രഗച്ഛസി
അഗ്നേ, ദേവന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ നീ എന്തുകൊണ്ട് പോകുന്നു?
ത്വയ്യാഹുതിര്ഹുതാ സമ്യഗാദിത്യമുപതിഷ്ഠതേ
നിനക്കായി യഥാസമയം ഹോമം ചെയ്താൽ, അതു സൂര്യനിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.
തസ്മാദ്ധാതാ വിധാതാ ച ത്വമേവ ജഗതഃ സ്ഥിതഃ
അതിനാൽ, നീയാണു സൃഷ്ടാവും നിയമാവുമാണ്, ഈ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നത്.
അഗ്നിഷ്ടോമാദികാ യജ്ഞാസ്ത്വയി സര്വേ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ
അഗ്നിഷ്ടോമം തുടങ്ങി എല്ലായാഗങ്ങളും നിനക്കിലാണ് ആധാരം.