ഏതസ്മിന്നംതരേ നഷ്ടാ അഗ്നിഷ്ടോമാദികാഃ ക്രിയാഃ ॥ തീര്ഥയാത്രാവ്രതാന്യേവ സംയമാ നിയമാശ്ച യേ
ഇതിനിടയില് അഗ്നിഷ്ടോമം മുതലായ യാഗങ്ങള് ഇല്ലാതായി; തീര്ത്ഥയാത്രകളും വ്രതങ്ങളും നിയന്ത്രണങ്ങളും മാത്രം ശേഷിച്ചു.
യേ ചാപി ബ്രാഹ്മണാഃ ശാംതാഃ സദാ മദ്യസ്യ ദൂഷണമ്
ശാന്തരായ ബ്രാഹ്മണന്മാര് എപ്പോഴും മദ്യം അകറ്റി ജീവിച്ചു.
തര്പയംതി തഥാ മാംസൈസ്ത്യക്താശേഷമഖക്രിയാഃ
അവര് എല്ലാ യാഗങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് മാംസം കൊണ്ടു തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ഭീതാഃ സര്വേ ദേവാഃ സവാസവാഃ ൬.൮൯.
ഇതിനിടയില് ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം എല്ലാ ദേവന്മാരും ഭയപ്പെട്ടു.
പ്രോചുര്മഹേശ്വരം ഗത്വാ വിനയാവനതാഃ സ്ഥിതാഃ
അവര് മഹേശ്വരന്റെ അടുക്കല് പോയി വിനയത്തോടെ നമിച്ചു സംസാരിച്ചു.
ദേവാ ഊചുഃ ഹാടകേശ്വരജേ ക്ഷേത്രേ പാദുകേ തത്ര സംസ്ഥിതേ
ദേവന്മാര് പറഞ്ഞു: ഹടകേശ്വരക്ഷേത്രത്തില് പാദുകകള് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ബ്രാഹ്മണാ അപിദേവേശ മദ്യമാംസേന ഭക്തിതഃ
ദേവാദിധേവാ, ബ്രാഹ്മണന്മാരും പോലും ഭക്തിയോടെ മദ്യം മാംസം കൊണ്ടാണ് പൂജ ചെയ്യുന്നത്.
നഷ്ടാ ധര്മക്രിയാ സര്വാ മര്ത്യലോകേത്ര സാംപ്രതമ്
മനുഷ്യലോകത്ത് എല്ലാം ധർമ്മകൃത്യങ്ങളും ഇപ്പോൾ ഇല്ലാതായി.
തസ്മാത്ത്വം കുരു ദേവേശ യഥാ സ്യാത്പാദുകാക്ഷയഃ
അതിനാല് ദേവാദിധേവാ, പാദുകകള് നശിക്കാതിരിക്കാന് വേണ്ടത് ചെയ്യണമേ.
ജഗന്മാതാഽക്ഷയാ സാക്ഷാന്മമാ പി ജനനീ ച സാ
ലോകമാതാവ് ശാശ്വതയാണു; അവള് എന്റെ മാതാവും തന്നെയാണ്.
തത്കഥം സംക്ഷയസ്തസ്യാഃ കര്തും കേനാപി ശക്യതേ
അവളെ ആര്ക്കും നശിപ്പിക്കാന് എങ്ങനെ കഴിയുമെന്നു പറയൂ.
പരം തത്ര കരിഷ്യാമി സുഖോപായം സുരേശ്വരാഃ
ദേവന്മാരേ, അവിടെ സന്തോഷം നല്കുന്ന ഒരു മാര്ഗം ഞാന് ഒരുക്കാം.
ഏവമുക്ത്വാ തതോ ധ്യാനം ചക്രേ ദേവോ മഹേശ്വരഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹേശ്വരന് ധ്യാനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
തസ്യാംതര്ഗതമാസീനമംഗുഷ്ഠാഗ്രമിതം ശുഭമ് ൬.൮൯.
അവളില് അംഗുഷ്ഠത്തിന്റെ അഗ്രം പോലെ ഒരു ശുഭമായത് ഉണ്ടായിരുന്നു.
തസ്യൈവം ധ്യായമാനസ്യ തൃതീയനയനാത്തതഃ
അവന് ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ചിരിക്കുമ്പോള് അവന്റെ മൂന്നാം കണ്ണില് നിന്ന്
അഥ സാ പ്രാഹ തം ദേവം പ്രണിപത്യ മഹേശ്വരമ്
പിന്നീട് അവള് മഹേശ്വരനെ സമീപിച്ച് നമസ്കരിച്ചു സംസാരിച്ചു.
ശ്രീമാതുര്ജഗതാം മുഖ്യേ താഭ്യാം പൂജാം ത്വമാചര
ലോകത്തിന്റെ പ്രധാനമായ അമ്മയായ ആ രണ്ടുപേരെയും നീ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.
കന്യകാം സംപരിത്യജ്യ തവാന്വയവിവര്ദ്ധിതാമ്
നിന്റെ വംശത്തിൽ വളർന്നു വന്ന കന്യകയെ നീ പൂർണ്ണമായും വിട്ടുവിടണം.
കൌമാരബ്രഹ്മചര്യ്യേണ ത്വയാപി ച സുഭക്തിതഃ
യൗവനകാലത്തെ ബ്രഹ്മചര്യവും നിന്റെ ആത്മഭക്തിയും കൊണ്ടു നീ ജീവിക്കണം.
തവ പൂജാ കരിഷ്യന്തി യേ നരാ ഭക്തിതത്പരാഃ
ഭക്തിയിൽ മനസ്സു നിക്ഷേപിച്ചിരിക്കുന്ന പുരുഷന്മാർ നിന്നെയും പൂജിക്കും.
ഏവമുക്ത്വാ തതസ്തസ്യാ മംത്രമാര്ഗം യഥോചിതമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം അവളോട് യുക്തമായ മന്ത്രപദ്ധതി അദ്ദേഹം വെളിപ്പെടുത്തി.
തതോ വിസര്ജയാമാസ ദത്ത്വാ ഛത്രാദിഭൂഷണമ്
പിന്നീട് ഛത്രം മുതലായ അലങ്കാരങ്ങൾ നൽകി അവളെ വിടവാങ്ങിച്ചു.
കന്യകാഃ പൂജയിഷ്യംതി പാദുകേ തേ സുശോഭനേ
കന്യകമാർ നിന്റെ മനോഹരമായ പാദുകകൾ പൂജിക്കും.
കൌമാരബ്രഹ്മചര്യ്യേണ ഭവിഷ്യത്യന്വയഃ കഥമ് ൬.൮൯.
യൗവനകാലത്തെ ബ്രഹ്മചര്യത്തിലൂടെ നിന്റെ വംശം എങ്ങനെ തുടരും?
ശ്രീഭഗവാനുവാച യസ്യായസ്യാഃ പ്രസന്നാ ത്വം കന്യകായാ വദിഷ്യസി
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: നീ സന്തോഷത്തോടെ ഏത് കന്യകയോടും സംസാരിച്ചാൽ—
ഏവം ചാന്യാ മഹാഭാഗേ പാരംപര്യേണ കന്യകാഃ ൪൨ തതഃ സാ താം സമാസാദ്യ പാദുകാസംഭവാം ഗുഹാമ്
അങ്ങനെ, മഹാഭാഗ്യശാലിയായവളേ, പാരമ്പര്യമായി മറ്റു കന്യകമാരും പിന്നെ അവൾ പാദുകയിൽ നിന്നുണ്ടായ ഗുഹയെ എത്തിച്ചേരും.
പാദുകാഭ്യാം നരഃ പൂജാം പ്രകരോതി സമാഹിതഃ
ഒരു പുരുഷൻ ഏകാഗ്രതയോടെ പാദുകകൾ കൊണ്ട് പൂജ നടത്തുന്നു.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന കന്യാഹസ്തേന പാദുകേ
അതിനാൽ, എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി കന്യകയുടെ കൈയിൽ നിന്നുള്ള പാദുകകൾ നേടണം.
വാംഛദ്ഭിഃ ശാശ്വതം സൌഖ്യമിഹ ലോകേ പരത്ര ച
ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും ശാശ്വതമായ സന്തോഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ—
ഏതദ്വഃ സര്വമാഖ്യാതം മാഹാത്മ്യം പാദുകോദ്ഭവമ്
പാദുകയിൽ നിന്നുള്ള മഹാത്മ്യം മുഴുവൻ ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.