തൈലാഭ്യംഗം നരഃ കൃത്വാ യശ്ച സ്നാനം കരോതി ന
എണ്ണയിട്ട് സ്നാനം ചെയ്യാതെ ഇരിക്കുന്ന പുരുഷനാണ് ഇവിടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.
ഉച്ഛിഷ്ടോ യഃ പുമാംസ്തിഷ്ഠേദ്യോ വാ ചത്വരമധ്യഗഃ
അശുദ്ധനായി തുടരുന്നവനോ, വഴിയുടെ നടുവിൽ നിൽക്കുന്നവനോ ഇതിൽപ്പെടുന്നു.
രജസ്വലാം വ്രജേദ്യോ വാ പുരുഷഃ കാമമോഹിതഃ
കാമം പിടിച്ചുപറ്റി രജസ്സ് ഉള്ള സ്ത്രീയോട് സമീപിക്കുന്ന പുരുഷനാണ് ഇവിടെ പറയുന്നത്.
ദക്ഷിണാഭിമുഖോ രാത്രൌ യശ്ച സ്നാതി വിമൂഢധീഃ
രാത്രിയിൽ തെക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യുന്ന, വിവേകശൂന്യനായവനാണ് ഇവിടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.
ഉദങ്മുഖശ്ച യോ രാത്രൌ ദിവാ വാ ദക്ഷിണാമുഖഃ
രാത്രിയിൽ വടക്കോട്ടോ, പകലിൽ തെക്കോട്ടോ മുഖം തിരിക്കുന്നവനും ഇതിൽപ്പെടുന്നു.
യഃ കുര്യാദ്രജനീവക്ത്രേ ദധിസക്തുപ്രഭക്ഷണമ്
രാത്രിയിൽ ഇരുട്ട് ഭാഗത്തേക്ക് മുഖം തിരിച്ച് തൈരും സക്തുവും കഴിക്കുന്നവനാണ് ഇവിടെ പറയുന്നത്.
പരിവാര്യ തദാ തസ്ഥുഃ സംപ്രഹൃഷ്ടേന ചേതസാ
അവർ സന്തോഷപൂർവ്വം അവനെ ചുറ്റി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
ഏതസ്മിന്നംതരേ രാജാ ചമത്കാരഃ പ്രതാപവാന്
അതിനിടെ മഹാശക്തിയുള്ള ചമത്കാരൻ എന്ന രാജാവാണ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്.
തതഃ പ്രഭൃതി തേ ഖ്യാതേ ക്ഷേത്രേ തത്ര മഹോദയേ ൬.൮൮.
അതിനുശേഷം ആ പ്രശസ്തമായ സമൃദ്ധമായ ദേശത്ത് അങ്ങനെയുള്ളത് പതിവായി.
യഃ പുമാന്പ്രാതരുത്ഥായ താഭ്യാം പശ്യതി ചാനനമ്
പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ആ രണ്ടുപേരുടെ മുഖം നോക്കുന്ന പുരുഷനാണ് ഇവിടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.
വൃദ്ധ്യാദൌ വാഥ ചാംതേ വാ താഭ്യാം പൂജാം കരോതി യഃ
വളർച്ചയുടെ ആരംഭത്തിലും അവസാനം കൊണ്ടും ആരെങ്കിലും അവർക്കായി പൂജ നടത്തുകയാണെങ്കിൽ,
യാത്രാകാലേ പുമാന്യശ്ച താഭ്യാം പൂജാം സമാചരേത്
യാത്രക്കാലത്തും, പുരുഷൻ അവർക്കായി പൂജ ചെയ്യണം.
സദാഷ്ടമ്യാം ചതുര്ദശ്യാം യസ്താഭ്യാം ബലിമാഹരേത്
എല്ലാ അഷ്ടമി, ചതുര്ദശി ദിവസങ്ങളിലും ആരെങ്കിലും അവർക്കായി ബലി അർപ്പിക്കുന്നവനാണെങ്കിൽ,
യോ മഹാനവമീസംജ്ഞേ ദിവസേ ശ്രദ്ധയാന്വിതഃ
മഹാനവമി എന്ന ദിവസത്തിൽ, വിശ്വാസപൂർവ്വം ആരെങ്കിലും പൂജ ചെയ്യുന്നവനാണെങ്കിൽ,
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം ഷഷ്ഠേ നാഗരഖണ്ഡേ ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേംഽബാവൃദ്ധാമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമാഷ്ടാശീതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിൽ, എൺപത്തിയെട്ടായിരം ശ്ലോകങ്ങളടങ്ങിയ സംഹിതയിൽ, ആറാം നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വത്തിൽ, അമ്പാവൃദ്ധയുടെ മഹത്വവിവരണം എന്ന അമ്പത്തിയെട്ടാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ബാലകാനാം ക്ഷയോ ജജ്ഞേ ബ്രാഹ്മണാനാം ഗൃഹേഗൃഹേ
ബ്രാഹ്മണരുടെ ഓരോ വീടുകളിലും കുട്ടികളുടെ നാശം സംഭവിച്ചു.
തരുണാനാം വിശേഷേണ ചമത്കാരപുരോത്തരേ
പ്രത്യേകിച്ച് യുവാക്കളിൽ, അത്ഭുതകരമായ സംഭവത്തിന് ശേഷം,
തതസ്തേ ബ്രാഹ്മണാഃ സര്വേ ജ്ഞാത്വാ ഛിദ്രസമുദ്ഭവമ്
അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ എല്ലാവരും ആ ദുരന്തത്തിന്റെ കാരണമറിഞ്ഞു.
അമ്ബാവൃദ്ധേ സമാസാദ്യ പൂജയിത്വാ പ്രയത്നതഃ
അവർ അമ്പാവൃദ്ധയെ സമീപിച്ചു, വളരെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു.
രക്ഷാര്ഥം സര്വവിപ്രാണാം ചമത്കാരേണ ഭൂഭുജാ
എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും രക്ഷയ്ക്കായി, രാജാവ് അത്ഭുതത്തോടെ പ്രവർത്തിച്ചു.
ഹ്രിയംതേ ബാലകാ രാത്രൌ ഛിദ്രം പ്രാപ്യ സഹസ്രശഃ
രാത്രിയിൽ, വഴിയൊന്നുകിട്ടുമ്പോൾ, ആയിരക്കണക്കിന് കുട്ടികളെ അകറ്റിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു.
പ്രസാദഃ ക്രിയതാം തസ്മാദ്ബ്രാഹ്മണാനാം മഹാത്മനാമ്
അതിനാൽ, ആ മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദയ കാണിക്കണം.
തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ തതോംഽബാ കൃപയാന്വിതാ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അമ്പാ കരുണയോടെ നിറഞ്ഞു.
ഇമേ മത്പാദുകേ ദിവ്യേ ഗുഹാമധ്യഗതേ സദാ ൬.൮൯.
ഇവയാണ് എന്റെ ദിവ്യമായ പാദുകകൾ, എപ്പോഴും ഗുഹയ്ക്കുള്ളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
യാ കാചില്ലൌല്യമാസ്ഥായ നിഷ്ക്രമിഷ്യതി മോഹതഃ
ആർക്കെങ്കിലും എങ്കിൽ അകമഴിഞ്ഞ്, മോഹത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകാൻ ശ്രമിച്ചാൽ,
പൂജാം കോ വാത്ര ചാഹാരസ്തസ്മാദ്ബ്രൂഹി സുരേശ്വരി
ഇവിടെ എന്താണ് പൂജയും അർപ്പണവും ചെയ്യേണ്ടത്, ദേവരാജ്ഞിയേ, ദയവായി പറയൂ.
പൂജാം സമ്യക്കരിഷ്യംതി സര്വാസാം ഭക്തിസംയുതാഃ
അവരൊക്കെയും ഭക്തിയോടെ ശരിയായി പൂജ നടത്തും.
പാദുകേ മേ പ്രപൂജ്യാദൌ മാംസ മദ്യാദിഭിഃ ക്രമാത്
ആദ്യം എന്റെ പാദുകകൾ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ച ശേഷം, ക്രമമായി മാംസം, മദ്യം തുടങ്ങിയവ അർപ്പിക്കണം.
തതസ്തഥേതി താഃ പ്രോച്യ ഗുഹാമധ്യേ വ്യവസ്ഥിതാഃ
അങ്ങനെ അവര് 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞ് ഗുഹയ്ക്കുള്ളില് തന്നെ താമസിച്ചു.
തതസ്തത്ര സമാഗത്യ പുരുഷാ അപി ദൂരതഃ പ്രയാംതി ച പരാം സിദ്ധിം ജന്മ മൃത്യുവിവര്ജിതാമ്
പിന്നീട്, ദൂരദൂരത്ത് നിന്ന് ആളുകളും അവിടെ എത്തി, ജനനമരണങ്ങളില്ലാത്ത പരമമായ സിദ്ധി നേടി.