ഗത്വാ വിഷ്ണുഃ സുരൈഃ സാര്ദ്ധം പ്രചക്രേ മംത്രനിശ്ചയമ്
വിഷ്ണു ദേവന്മാരോടൊപ്പം ചെന്നു, ആലോചന നടത്തി.
ഭാരാവതരണാര്ഥായ ദാനവാനാം വധായ ച
ഭൂഭാരം കുറയ്ക്കാനും ദാനവന്മാരെ സംഹരിക്കാനുമായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.
ദേവക്യാ ജഠരേ ദേവഃ സംജാതോ ദൈത്യദര്പഹാ
ദേവകിയുടെ ഗർഭത്തിൽ ദൈവം, ദൈത്യരുടെ അഹങ്കാരം തകർക്കുന്നവൻ, ജനിച്ചു.
തസ്യാം ജജ്ഞേ ഹലീനാമ ബലഭദ്രഃ പ്രതാപവാന്
അവളിൽ ബലഭദ്രൻ എന്ന ഹലിനാമൻ ശക്തിയോടെ ജനിച്ചു.
തസ്യാം സാ മാധവീ ജജ്ഞേ അശ്വവക്ത്രസ്വരൂപധൃക് വാസുദേവസമായുക്താ വിഷാദം പരമം ഗതാ
അവളിൽ തന്നെയാണ് അശ്വമുഖിയായ രൂപം ധരിച്ച്, വാസുദേവനോടൊപ്പം, മാതാവി ജനിച്ചു; അവൾ വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആകുകയായിരുന്നു.
അഥ തേ യാദവാഃ സര്വേ കൃതശാന്തികപൌഷ്ടികാഃ
അപ്പോൾ യാദവന്മാർ എല്ലാവരും ശാന്തിയും പോഷണവും ചെയ്യുന്ന കർമ്മങ്ങൾ നടത്തി.
ഏവം സാ യൌവനോപേതാ തഥാ ദുഃഖസമന്വിതാ
അവൾ യൗവനത്തിൽ ആയിരുന്നെങ്കിലും ദു:ഖത്തിൽ മുളച്ചിരുന്നതായിരുന്നു.
തതശ്ച ഭഗവാന്വിഷ്ണുര്ജ്ഞാത്വാ താം ഭഗിനീം തഥാ ൬.൮൪.
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു, തന്റെ സഹോദരിയെ അങ്ങനെയായ നിലയിൽ കണ്ടു.
താമാദായ ഗതസ്തൂര്ണം ബലദേവസമന്വിതഃ
അവളെ ബാലദേവനോടൊപ്പം ഉടൻ എടുത്തു കൊണ്ടുപോയി.
ബ്രഹ്മാണം തോഷയാമാസ സമ്യഗ്യജ്ഞപരായണഃ
യജ്ഞത്തിൽ അർപ്പിതനായ അവൻ ബ്രഹ്മാവിനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
തതസ്തുഷ്ടിം ഗതോ ബ്രഹ്മാ വര്ഷാംതേ തസ്യ ശാര്ങ്ഗിണഃ
ശാരംഗധനുസ് കൈവശമുള്ളവൻ ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
തവ പ്രസാദാത്സദ്വക്ത്രാ ഭൂയാദേതന്മമേപ്സിതമ്
നിന്റെ കൃപയാൽ, സദ്മുഖനായവാ, ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ലഭിക്കട്ടെ.
സുഭദ്രാ നാമ വിഖ്യാതാ വീരസൂഃ പതിവല്ലഭാ
സുബദ്ര എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയായ, വീരന്മാരെ ജനിപ്പിക്കുന്ന, ഭർത്താവിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളാണ്.
ഏതദ്രൂപാം പുമാന്യോഽത്ര പൂജയിഷ്യതി ഭക്തിതഃ
ഈ രൂപത്തിൽ അവളെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കുന്ന പുരുഷൻ,
ദ്വാദശ്യാം മാഘമാസസ്യ ഗംധപുഷ്പാനുലേപനൈഃ
മാഘമാസത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കളും ലേപനങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച്,
യാ നാരീ പതിനാ ത്യക്താ വംധ്യാ വാ ഭക്തിസംയുതാ
ഭർത്താവിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവളോ, വന്ധ്യയോ, ഭക്തിയുള്ള സ്ത്രീ,
ഭവിഷ്യതി സുപുത്രാഢ്യാ സുഭഗാ സാ സുഖാന്വിതാ
അവൾ നല്ല മക്കളും ഭാഗ്യവും സന്തോഷവും ലഭിച്ചവളായി മാറും.
ഏവമുക്ത്വാ ചതുര്വക്ത്രോ വിരരാമ തതഃ പരമ് ൬.൮൪.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ചതുര്മുഖനായ ബ്രഹ്മാവ് മൗനമായി.
താമാദായ വിശാലാക്ഷീം ചംദ്രബിംബസമാനനാമ്
ചന്ദ്രബിംബം പോലെ മുഖമുള്ള, വിശാലാക്ഷിയായ അവളെ എടുത്തു,
അവതീര്ണാ ധരാപൃഷ്ഠേ ലക്ഷ്മീശാപപ്രപീഡിതാ
ലക്ഷ്മിയുടെ ശാപം മൂലം ദു:ഖിതയായി ഭൂമിയിൽ അവൾ ഇറങ്ങി.
ഉപയേമേ സുതഃ പാംഡോര്യാം പാര്ഥശ്ചാരുഹാസിനീമ്
പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ, മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയുള്ള അവളെ വിവാഹം ചെയ്തു.
ഏതദ്വഃ സര്വമാഖ്യാതം മാധബീജന്മസമ്ഭവമ്
മാധവിയുടെ ജന്മത്തിന്റെ ഉത്ഭവം നിങ്ങൾക്കു മുഴുവൻ പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു.
യശ്ചൈതത്പഠതേ മര്ത്യോ ഭക്ത്യാ യുക്തഃ ശൃണോതി വാ
ഈ കഥ ഭക്തിയോടെ വായിക്കുന്നവനോ, കേൾക്കുന്നവനോ,
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം ഷഷ്ഠേ നാഗരഖണ്ഡേ ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേ സുപര്ണാഖ്യതീര്ഥമാഹാത്മ്യേ മാധവ്യാ അശ്വമുഖ്യാഃ ശ്രീകൃഷ്ണതപശ്ചര്യയാ പദ്മാദത്തശാപവിമുക്തിപൂര്വക സുഭദ്രാത്വപ്രാപ്തിവര്ണനംനാമ ചതുരശീതിതമോഽധ്യായഃ
പരിണാമോദ്ഭവം സര്വം ശ്രുതമസ്മാഭിരദ്യ തത്
ഇന്ന് ഞങ്ങൾ മാറ്റങ്ങളാൽ ഉദിച്ചതെല്ലാം കേട്ടു.
തേന യത്കമലാ ശപ്താ ബ്രാഹ്മണേന മഹാത്മനാ
അത് കൊണ്ടാണ് മഹാത്മാവായ ബ്രാഹ്മണൻ നിന്നെ, കമലേ, ശപിച്ചത്.
ഗജവക്ത്രാ സമുത്പന്നാ മഹാവിസ്മയകാരിണീ
അതിനാൽ നീ ആനമുഖമായി ജനിച്ചു, അത്ഭുതം സൃഷ്ടിച്ചു.
സാ പ്രോക്താ ഹരിണാ തിഷ്ഠ കിഞ്ചിത്കാലാംതരേ ശുഭേ
അവളോട് ഹരിച്ഛോദിച്ചു: 'ശുഭേ, കുറേ സമയം കാത്തിരിക്കൂ.'
തതോഽഹം മേദിനീപൃഷ്ഠേ ഹ്യവതീര്യ സമുദ്രജേ
അതിനുശേഷം ഞാൻ ഭൂമിയുടെ മേൽഭാഗത്ത്, സമുദ്രത്തരികിൽ ഇറങ്ങി.
അവജ്ഞായാഥ സാ തസ്യ തദ്വാക്യം ശാര്ങ്ഗധന്വിനഃ
ശാരംഗധന്വി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ അവൾ അവഗണിച്ചു.
ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ശ്രീസ്കാന്ദത്തിൽ, ആറാം നാഗരഖണ്ഡത്തിലെ ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രത്തിലെ സുപർണതീർത്ഥത്തിലെ മഹാത്മ്യത്തിൽ, മാധവിയുടെ അശ്വമുഖ്യ കഥയും, ശ്രീകൃഷ്ണൻ തപസ്സ് ചെയ്തതിലൂടെ പത്മയുടെ ശാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിച്ച് സുബദ്രയായതിന്റെ വിവരണവും ഉള്ള എൺപത്തിയൊന്നായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള എൺപത്തിയൊന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.