കിമര്ഥം സ്വാമിനാ തത്ര കിംപ്രഭാവാ വദ സ്വയമ്
സ്വാമി, അതു അവിടെ എന്തിനാണ്? അതിന് എങ്ങനെയുള്ള ശക്തിയുണ്ട്? ദയവായി നീയേ തന്നെ പറയൂ.
ഹിരണ്യാക്ഷസ്യ ദായാദസ്ത്രൈലോക്യസ്യ ഭയാവഹഃ
അവൻ ഹിരണ്യാക്ഷന്റെ മകനാണ്, മൂന്ന് ലോകങ്ങൾക്കും ഭയം പകരുന്നവൻ.
സ ജ്ഞാത്വാ ജനകം ധ്വസ്തം വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ
വിശ്ണു, മഹാശക്തനായ പ്രഭു, തന്റെ പിതാവിനെ സംഹരിച്ചതായി അവൻ അറിഞ്ഞു.
യാവദ്വര്ഷസഹസ്രാംതം ശീര്ണപര്ണാ ശനഃ സ്ഥിതഃ
അവൻ ആയിരം വർഷങ്ങൾ വരെ വീണ ഇലകൾ മാത്രം ഭക്ഷിച്ച്, ക്രമേണ അവിടെ തങ്ങിയിരുന്നു.
വരുപൂജോപഹാരൈശ്ച നൈവേദ്യൈര്വിവിധൈസ്തതഃ
വിവിധ ഭോജനങ്ങൾ, പൂജകളും, ഉപഹാരങ്ങളും കൊണ്ട് അവൻ ആരാധന നടത്തി.
ജ്ഞാത്വാ രുദ്രമസംതുഷ്ടം തതോ രൌദ്രം തപോഽകരോത്
രുദ്രൻ തൃപ്തനായെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവൻ അതിനുശേഷം കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
തതസ്തുഷ്ടോ മഹാദേവോ വൃഷാരൂഢ ഉമാപതിഃ
അപ്പോൾ ഉമാപതി, മഹാദേവൻ, കാളയിൽ കയറി, അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ അവനെ അനുഗ്രഹിച്ചു.
തത്ര പ്രോവാച സംഹൃഷ്ടസ്താരനാദേന നാദയന് ൬.൭൦.
അവിടെ, സന്തോഷത്തോടെ, താരകന്റെ ഗർജ്ജനപോലുള്ള ശബ്ദത്തിൽ മഹാദേവൻ പ്രസംഗിച്ചു.
ഭോഭോസ്താരക തുഷ്ടോഽസ്മി സാഹസം മേദൃശം കുരു
താരക, ഞാൻ നിന്നിൽ സന്തുഷ്ടനാണ്; നീ ഇങ്ങനെയൊരു വീര്യപ്രദർശനം കാണിക്കൂ.
അജേയഃ സര്വദേവാനാം ത്വത്പ്രസാദാദഹം വിഭോ
സ്വാമി, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ എല്ലാ ദേവന്മാരിലും ജയിക്കാനാവാത്തവനായി.
ത്വയാ യത്പ്രാര്ഥിതം ദൈത്യ ത്വമേകോ ബലവാനിഹ
ദൈത്യനേ, നീ എന്ത് അപേക്ഷിച്ചാലും, ഇവിടെ നീ മാത്രമാണ് ശക്തനായവൻ.
ഏവമുക്ത്വാ മഹാദേവഃ സ്വമേവ ഭവനം ഗതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം മഹാദേവൻ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
തതോ ദാനവസൈന്യേന മഹതാ പരിവാരിതഃ
അതിനുശേഷം, വലിയ ദാനവസൈന്യത്തോടെ അവൻ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
അഥാഭവന്മഹായുദ്ധം ദേവാനാം ദാനവൈഃ സഹ
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ദാനവരും തമ്മിൽ മഹായുദ്ധം ഉണ്ടായി.
തത്രാഭവത്ക്ഷയോ നിത്യം ദേവാനാം രണമൂര്ധനി
അവിടെ യുദ്ധത്തിന്റെ ഉച്ചത്തിൽ ദേവന്മാർക്ക് എപ്പോഴും നാശം സംഭവിച്ചു.
തതശ്ചക്രുരുപായാംസ്തേ വിജയായ ദിവൌകസഃ
അതിനുശേഷം, സ്വർഗ്ഗവാസികൾ വിജയത്തിനായി ഉപായങ്ങൾ ആലോചിച്ചു.
അന്യാന്യപി ശരീരസ്യ രക്ഷണാര്ഥം പ്രയത്നതഃ
ശരീരത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ മറ്റു പല മാർഗങ്ങളും അവർ ശ്രദ്ധയോടെ ഉപയോഗിച്ചു.
സസൃജുസ്തേ സുരാധീശാ ദാനവേഭ്യോ ദിവാനിശമ് ॥ ൬.൭൦.
ദേവന്മാരുടെ അധിപന്മാർ ദാനവന്മാരെ നേരിടാൻ പകലും രാത്രിയും ഇവയെ സൃഷ്ടിച്ചു.
മുദ്ഗരാ ഭിംഡിപാലാശ്ച ശതഘ്ന്യോഽഥ വരേഷവഃ വിശേഷാഹവസംബന്ധവ്യൂഹാനാം പ്രക്രിയാശ്ച യാഃ
മുസളുകൾ, കല്ലെറിയുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ, നൂറ് അസ്ത്രങ്ങൾ എറിയുന്ന യന്ത്രങ്ങൾ, ഉത്തമമായ അമ്പുകൾ, പ്രത്യേക യുദ്ധക്രമങ്ങളും നിരീക്ഷണങ്ങളും—
തഥാന്യാനി വിചിത്രാണി കൂടയുദ്ധാന്യനേകശഃ
അതുപോലെ തന്നെ, അനേകം വ്യത്യസ്തവും ചതിയുള്ള യുദ്ധരീതികളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ന ച തേ വിജയം പ്രാപുസ്തഥാപി ദ്വിജസത്തമാഃ
എന്നിരുന്നാലും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അവർ വിജയിക്കാനായില്ല.
അഥ പ്രാഹ സഹസ്രാക്ഷോ ഭയത്രസ്തോ ബൃഹസ്പതിമ്
അപ്പോൾ ആയിരം കണ്ണുള്ളവൻ ഭയത്തിൽ വിറച്ച് ബൃഹസ്പതിയെ സമീപിച്ചു.
യഥായഥാ രണാര്ഥായ സദുപായാന്കരോമ്യഹമ്
യുദ്ധത്തിനായി എത്രയോ നല്ല മാർഗങ്ങൾ ഞാൻ സ്വീകരിച്ചാലും—
തദുപായം സുരാചാര്യ സ്വബുദ്ധ്യാ ത്വം പ്രചിന്തയ ॥ യേന മേ സ്യാജ്ജയോ യുദ്ധേ തവ കീര്തിരനിന്ദിതാ
ദേവാചാര്യനേ, യുദ്ധത്തിൽ എനിക്ക് വിജയം ലഭിക്കാനും നിന്റെ കീർത്തി കളങ്കമില്ലാതിരിക്കാനും എന്ത് മാർഗം ഉണ്ട് എന്ന് നീ നിന്റെ ബുദ്ധിയാൽ ആലോചിക്കണം.
പ്രഹൃഷ്ടവദനോ ജ്ഞാത്വാ ജയോപായം മഹാഹവേ
മഹായുദ്ധത്തിൽ വിജയത്തിനുള്ള മാർഗം മനസ്സിലാക്കിയപ്പോൾ അവന്റെ മുഖം സന്തോഷത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു.
മയാ ശക്ര പരിജ്ഞാതഃ സ ഉപായോ മഹാഹവേ
ശക്രനേ, മഹായുദ്ധത്തിൽ വിജയത്തിനുള്ള മാർഗം ഞാൻ കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു.
യദാഭീഷ്ടം വരം തേന പ്രാര്ഥിതസ്ത്രിപുരാംതകഃ
ആശിച്ച വരം തേടി ത്രിപുരസംഹാരിയെ പ്രാർത്ഥിച്ചപ്പോൾ—
അജേയഃ സര്വദേവാനാം ത്വത്പ്രസാദാദഹം വിഭോ ൬.൭൦.൩൦ ന തം സ്വയം മഹാദേവഃ സ്വശിഷ്യം സൂദയിഷ്യതി
നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, മഹാപ്രഭോ, ഞാൻ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനാണ്; എങ്കിലും മഹാദേവൻ തന്റെ ശിഷ്യനെ നേരിട്ട് കൊല്ലില്ല.
യോ വൈ പിതാ സ പുത്രഃ സ്യാച്ഛ്രുതിവാക്യമിദം സ്മൃതമ്
പിതാവായവൻ പുത്രനാകാം—ഇത് ശ്രുതിവാക്യത്തിൽ പറയപ്പെട്ടതാണ്.
യേന സേനാധിപത്യേ തം വിനിയോജ്യ മഹാഹവമ്
അവനെ ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ സേനാധിപതിയായി നിയമിച്ച്—