സുരാം പീത്വാ ദ്വിജം ഹത്വാ ദ്വിജാനാം നിഷ്കൃതിഃ സ്മൃതാ
മദ്യം കുടിക്കുകയോ ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലുകയോ ചെയ്താൽ അതിന് പ്രായശ്ചിത്തം ഉണ്ട് എന്ന് പറയുന്നു.
ബലാദപി ഹരിഷ്യാമി തസ്മാത്സാമ്നാ പ്രദീയതാമ്
ഞാൻ ബലപ്രയോഗം ചെയ്തെങ്കിലും ഇവളെ എടുക്കും; അതിനാൽ സ്നേഹത്തോടെ തന്നെ ഇവളെ നൽകൂ.
അസ്ത്രമസ്ത്രമിതി പ്രോച്യ സമുത്തസ്ഥൌ സഭാതലാത്
‘അസ്ത്രത്തിന് അസ്ത്രം!’ എന്ന് പറഞ്ഞ് അവൻ സഭയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു.
തതസ്തേ സേവകാസ്തസ്യ നൃപതേശ്ചിത്തവേദിനഃ
അതിനുശേഷം രാജാവിന്റെ മനസ്സറിയുന്ന അവന്റെ സേവകർ മുന്നോട്ട് വന്നു.
തസ്യൈവം വധ്യമാനസ്യ ജമദഗ്നേര്മഹാത്മനഃ
അങ്ങനെ മഹാത്മാവായ ജമദഗ്നിയെ ആക്രമിക്കുമ്പോൾ,
സാഽപി നാനാവിധൈസ്തീക്ഷ്ണൈഃ ഖണ്ഡിതാ വരവര്ണിനീ ൬.൬൬.
ആ ഭംഗിയുള്ള പശുവും പലതരം മൂർച്ചയുള്ള ആയുധങ്ങൾകൊണ്ട് പരിക്കേറ്റു.
ഏവം ഹത്വാ സ വിപ്രേന്ദ്രം ജമദഗ്നിം മഹീപതിഃ
അങ്ങനെ രാജാവ് ജമദഗ്നി എന്ന മഹാനായ ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലുകയുണ്ടായി.
അഥ സാ കാല്യമാനാ ച ധേനുഃ കോപസമന്വിതാ
അപ്പോൾ അടിയേറ്റപ്പോൾ ആ പശു കോപത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
തസ്യാഃ സംരമ്ഭമാണായാ വക്ത്രമാര്ഗേണ നിര്ഗതാഃ
അവളെ ക്രോധംകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള് അവളുടെ വായിലൂടെ അവര് പുറത്ത് വന്നു.
നാനാശസ്ത്രധരാഃ സര്വേ യമദൂതാ ഇവാപരാഃ
അവര് എല്ലാവരും വിവിധ ആയുധങ്ങള് കൈവശം വെച്ചിരുന്നതായിരുന്നു, യമദൂതന്മാരെപ്പോലെ ഭയാനകരും.
സാഽബ്രവീദ്ധന്യതാമേതദ്ധൈഹയാധിപതേര്ബലമ് വിനാശയിതുമാരബ്ധം ശിതൈഃ ശസ്ത്രൈര്നിരര്ഗലമ്
അവള് പറഞ്ഞു: 'ഇതാണ് ഭാഗ്യം; ഹൈഹയാധിപതിയുടെ ശക്തി കൂരായുധങ്ങളാല് തടസ്സമില്ലാതെ നശിപ്പിക്കപ്പെടാന് തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.'
൧ ന കശ്ചിത്പുരുഷസ്തേഷാം സമ്മുഖോഽപ്യഭവദ്രണേ
അവരിലൊരുവനും നേരിട്ട് യുദ്ധം നേരിടാന് തയ്യാറായില്ല.
അഥ ഭഗ്നം ബലം ദൃഷ്ട്വാ വധ്യമാനം സമംതതഃ
പിന്നീട്, സൈന്യം തകര്ന്നതും എല്ലായിടത്തും കൊല്ലപ്പെടുന്നതും കണ്ടു.
തേജോഹാനിഃ പരാ തേഽദ്യ ജാതാ ബ്രഹ്മവധാദ്വിഭോ
ഇന്ന്, മഹാശക്തനേ, ബ്രാഹ്മണഹത്യ കാരണം വലിയ തേജോക്ഷയം സംഭവിച്ചു.
യാവന്നാഗച്ഛതേ തസ്യ രാമോനാമ സുതോ ബലീ
അവന്റെ ബലവാനായ രാമന് എന്ന മകന് എത്തുന്നതുവരെ,
നൈഷാ ശക്യാ ബലാന്നേതും കാമധേനുര്മഹോദയാ ൬.൬൬.
ഈ മഹത്തായ കാമധേനുവിനെ ബലപ്രയോഗംകൊണ്ട് കൊണ്ടുപോകാന് കഴിയില്ല.
തതഃ സ പാര്ഥിവോ ഭീതസ്തേഷാം വാക്യാദ്വിശേഷതഃ
അതിനുശേഷം രാജാവ്, അവരുടെ വാക്കുകള് കേട്ട് ഭയപ്പെട്ട്,
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം ഷഷ്ഠേ നാഗരഖണ്ഡേ ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേ ജമദഗ്നിവധവര്ണനംനാമ ഷട്ഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീസ്കാന്ദപുരാണത്തില്, എണ്പതിനൊന്ന് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സമാഹിതയിലെ ആറാം നാഗരഖണ്ഡത്തില്, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹാത്മ്യത്തില്, ജമദഗ്നി വധത്തിന്റെ വിവരണം എന്ന പേരിലുള്ള അറുപത്താറാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഫലാനി കന്ദമൂലാനി ഗൃഹീത്വാഽഽശ്രമസമ്മുഖഃ
ഫലങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും മൂലങ്ങളും എടുത്ത്, അവന് ആശ്രമത്തിന്റെ സമീപത്തേക്ക് എത്തി.
സ ദൃഷ്ട്വാ സ്വാശ്രമം ധ്വസ്തം പുലിന്ദൈര്ബഹുശോ വൃതമ്
അവന് തന്റെ തന്നെ ആശ്രമം പുളിന്ദന്മാര് ചുറ്റിപ്പറ്റി നശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതും കണ്ടു.
പപ്രച്ഛ കിമിദം സര്വം വ്യാകുലത്വമുപാഗതമ്
അവന് ചോദിച്ചു: 'ഇത് എല്ലാം എന്താണ്? ഈ ദുഃഖം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു?'
കേനൈഷാ മാമികാ ധേനുഃ പ്രഹാരൈര്ജര്ജരീകൃതാ
ആര് ആണ് എന്റെ പശുവിനെ ഇങ്ങനെ അടിച്ചുതകര്ത്തത്?
ക്വ സ മേഽദ്യ പിതാ വൃദ്ധോ മാതാ ച സുതവത്സലാ
എവിടെയാണ് എന്റെ വയസ്സായ അച്ഛനും മകനോടു സ്നേഹമുള്ള അമ്മയും ഇന്നെക്കാള്?
അഥ തസ്യ സമാചഖ്യുര്വൃത്താംതം സര്വതാപസാഃ
പിന്നീട്, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ തപസ്സികളും സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങള് മുഴുവന് അവനോട് പറഞ്ഞു.
തതസ്തേ ഭ്രാതരഃ സര്വേ വജ്രപാതോപമം വചഃ
അതിനുശേഷം സഹോദരന്മാര് എല്ലാവരും ഇടിമുഴക്കത്തോട് സമമായ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു.
മാതരം ക്ഷതസര്വാങ്ഗീം പ്രാണശേഷാം വ്യഥാന്വിതാമ്
അവര് അവരുടെ അമ്മയെ ശരീരമാകെ പരിക്കുകളോടെ, ജീവന് മാത്രം ശേഷിച്ച് വേദനയോടെ കിടക്കുന്നത് കണ്ടു.
രുദിത്വാഥ ചിരം കാലം വിപ്രലപ്യ മുഹുര്മുഹുഃ
അവൻ ദീർഘകാലം കരഞ്ഞു, വീണ്ടും വീണ്ടും ദുഃഖിച്ചു.
അഥ ദാഹാവസാനേ തേ കൃത്വാ ഗര്താം യഥോചിതാമ് ൬.൬൭.
ശവദാഹം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അവർ വേണ്ടത്ര ആഴമുള്ള ഒരു കുഴി ഒരുക്കി.
അഥാന്യൈസ്താപസൈഃ പ്രോക്തോ രാമഃ ശസ്ത്രഭൃതാം വരഃ
അപ്പോൾ മറ്റു തപസ്സുകാരൻമാർ ആയിരം ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള രാമനോട് സംസാരിച്ചു.
അഥാസൌ ബഹുധാ പ്രോ ക്തസ്താപസൈര്ജമദഗ്നിജഃ
തപസ്സുകാരൻമാർ ജമദഗ്നിയുടെ മകനോട് പലവിധത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു.