തതഃ ഖാദ്യം ച ചവ്യം ച ലേഹ്യം ചോഷ്യം തഥൈവ ച അമ്ലാനി മധുരാണ്യേവ തിക്താനി ഗുണവംതി ച
അതിനുശേഷം കഴിക്കാൻ, ചവയ്ക്കാൻ, നക്കാൻ, കുടിക്കാൻ ഉള്ള എല്ലാ വിഭവങ്ങളും, പുളിയുള്ളതും മധുരമുള്ളതും കയ്പുള്ളതും ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതുമായ പലതും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏവം പ്രാപ്യ പരാം തൃപ്തിം തയാ ധേന്വാ സ ഭൂപതിഃ
അങ്ങനെ ആ പശുവിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ട് രാജാവിന് പരമസന്തോഷം ലഭിച്ചു.
തതോ ഭുക്ത്യവസാനേ തു പ്രാര്ഥയാമാസ ഭൂപതിഃ
ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞ ശേഷം രാജാവ് ഒരു അപേക്ഷ നടത്തി.
കാമധേനുരിയം ബ്രഹ്മന്നാര്ഹാരണ്യനിവാസിനാമ്
ബ്രാഹ്മണനേ, ഈ കാമധേനു കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്നവർക്കു വേണ്ടിയുള്ളതല്ല.
യേനാഽകരാന്കരോമ്യദ്യ ലോകാംസ്തസ്യാഃ പ്രഭാവതഃ
ഇവളുടെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ ഇന്ന് ദേശങ്ങൾ സമൃദ്ധിയോടെ ആക്കും.
ഏവം കൃതേ തവ ശ്രേയോ ഭവിഷ്യതി ച സദ്യശഃ ൬.൬൬.
ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ നിനക്കു ക്ഷേമവും ഉടനടി പ്രശസ്തിയും ലഭിക്കും.
ജമദഗ്നിരുവാച ഹോമധേനുരിയം രാജന്മമൈകാ പ്രാണസംമതാ
ജമദഗ്നി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഈ ഹോമപശു എനിക്ക് ജീവനെക്കാൾ പ്രിയമായ ഏക പശുവാണ്.
അഹം ശതസഹസ്രം തേ യച്ഛാമ്യസ്യാഃ കൃതേ ദ്വിജ
ബ്രാഹ്മണനേ, ഇവളുടെ വേണ്ടി ഞാൻ നിനക്കു നൂറായിരം പശുക്കൾ നൽകാം.
കിം പുനര്ഹോമധേനുര്യാ പ്രഭാവൈരീദൃശൈര്യുതാ
ഇത്ര ശക്തിയുള്ള ഈ ഹോമപശുവിനെ കുറിച്ച് പിന്നെന്ത് പറയണം?
വിമോഹാദ്ബ്രാഹ്മണോ യോ ഗാം വിക്രീണാതി ധനേച്ഛയാ
സമ്പത്തിനായി മോഹത്തിൽപ്പെട്ട് പശുവിനെ വിറ്റ് വിടുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ വലിയ പാപം ചെയ്യുന്നു.
സുരാം പീത്വാ ദ്വിജം ഹത്വാ ദ്വിജാനാം നിഷ്കൃതിഃ സ്മൃതാ
മദ്യം കുടിക്കുകയോ ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലുകയോ ചെയ്താൽ അതിന് പ്രായശ്ചിത്തം ഉണ്ട് എന്ന് പറയുന്നു.
ബലാദപി ഹരിഷ്യാമി തസ്മാത്സാമ്നാ പ്രദീയതാമ്
ഞാൻ ബലപ്രയോഗം ചെയ്തെങ്കിലും ഇവളെ എടുക്കും; അതിനാൽ സ്നേഹത്തോടെ തന്നെ ഇവളെ നൽകൂ.
അസ്ത്രമസ്ത്രമിതി പ്രോച്യ സമുത്തസ്ഥൌ സഭാതലാത്
‘അസ്ത്രത്തിന് അസ്ത്രം!’ എന്ന് പറഞ്ഞ് അവൻ സഭയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു.
തതസ്തേ സേവകാസ്തസ്യ നൃപതേശ്ചിത്തവേദിനഃ
അതിനുശേഷം രാജാവിന്റെ മനസ്സറിയുന്ന അവന്റെ സേവകർ മുന്നോട്ട് വന്നു.
തസ്യൈവം വധ്യമാനസ്യ ജമദഗ്നേര്മഹാത്മനഃ
അങ്ങനെ മഹാത്മാവായ ജമദഗ്നിയെ ആക്രമിക്കുമ്പോൾ,
സാഽപി നാനാവിധൈസ്തീക്ഷ്ണൈഃ ഖണ്ഡിതാ വരവര്ണിനീ ൬.൬൬.
ആ ഭംഗിയുള്ള പശുവും പലതരം മൂർച്ചയുള്ള ആയുധങ്ങൾകൊണ്ട് പരിക്കേറ്റു.
ഏവം ഹത്വാ സ വിപ്രേന്ദ്രം ജമദഗ്നിം മഹീപതിഃ
അങ്ങനെ രാജാവ് ജമദഗ്നി എന്ന മഹാനായ ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലുകയുണ്ടായി.
അഥ സാ കാല്യമാനാ ച ധേനുഃ കോപസമന്വിതാ
അപ്പോൾ അടിയേറ്റപ്പോൾ ആ പശു കോപത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
തസ്യാഃ സംരമ്ഭമാണായാ വക്ത്രമാര്ഗേണ നിര്ഗതാഃ
അവളെ ക്രോധംകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള് അവളുടെ വായിലൂടെ അവര് പുറത്ത് വന്നു.
നാനാശസ്ത്രധരാഃ സര്വേ യമദൂതാ ഇവാപരാഃ
അവര് എല്ലാവരും വിവിധ ആയുധങ്ങള് കൈവശം വെച്ചിരുന്നതായിരുന്നു, യമദൂതന്മാരെപ്പോലെ ഭയാനകരും.
സാഽബ്രവീദ്ധന്യതാമേതദ്ധൈഹയാധിപതേര്ബലമ് വിനാശയിതുമാരബ്ധം ശിതൈഃ ശസ്ത്രൈര്നിരര്ഗലമ്
അവള് പറഞ്ഞു: 'ഇതാണ് ഭാഗ്യം; ഹൈഹയാധിപതിയുടെ ശക്തി കൂരായുധങ്ങളാല് തടസ്സമില്ലാതെ നശിപ്പിക്കപ്പെടാന് തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.'
൧ ന കശ്ചിത്പുരുഷസ്തേഷാം സമ്മുഖോഽപ്യഭവദ്രണേ
അവരിലൊരുവനും നേരിട്ട് യുദ്ധം നേരിടാന് തയ്യാറായില്ല.
അഥ ഭഗ്നം ബലം ദൃഷ്ട്വാ വധ്യമാനം സമംതതഃ
പിന്നീട്, സൈന്യം തകര്ന്നതും എല്ലായിടത്തും കൊല്ലപ്പെടുന്നതും കണ്ടു.
തേജോഹാനിഃ പരാ തേഽദ്യ ജാതാ ബ്രഹ്മവധാദ്വിഭോ
ഇന്ന്, മഹാശക്തനേ, ബ്രാഹ്മണഹത്യ കാരണം വലിയ തേജോക്ഷയം സംഭവിച്ചു.
യാവന്നാഗച്ഛതേ തസ്യ രാമോനാമ സുതോ ബലീ
അവന്റെ ബലവാനായ രാമന് എന്ന മകന് എത്തുന്നതുവരെ,
നൈഷാ ശക്യാ ബലാന്നേതും കാമധേനുര്മഹോദയാ ൬.൬൬.
ഈ മഹത്തായ കാമധേനുവിനെ ബലപ്രയോഗംകൊണ്ട് കൊണ്ടുപോകാന് കഴിയില്ല.
തതഃ സ പാര്ഥിവോ ഭീതസ്തേഷാം വാക്യാദ്വിശേഷതഃ
അതിനുശേഷം രാജാവ്, അവരുടെ വാക്കുകള് കേട്ട് ഭയപ്പെട്ട്,
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം ഷഷ്ഠേ നാഗരഖണ്ഡേ ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേ ജമദഗ്നിവധവര്ണനംനാമ ഷട്ഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീസ്കാന്ദപുരാണത്തില്, എണ്പതിനൊന്ന് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സമാഹിതയിലെ ആറാം നാഗരഖണ്ഡത്തില്, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹാത്മ്യത്തില്, ജമദഗ്നി വധത്തിന്റെ വിവരണം എന്ന പേരിലുള്ള അറുപത്താറാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഫലാനി കന്ദമൂലാനി ഗൃഹീത്വാഽഽശ്രമസമ്മുഖഃ
ഫലങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും മൂലങ്ങളും എടുത്ത്, അവന് ആശ്രമത്തിന്റെ സമീപത്തേക്ക് എത്തി.
സ ദൃഷ്ട്വാ സ്വാശ്രമം ധ്വസ്തം പുലിന്ദൈര്ബഹുശോ വൃതമ്
അവന് തന്റെ തന്നെ ആശ്രമം പുളിന്ദന്മാര് ചുറ്റിപ്പറ്റി നശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതും കണ്ടു.