യത്തേന പിതരസ്തത്ര രുധിരേണ പ്രതര്പിതാഃ
അവിടെ, ആ രക്തം കൊണ്ടാണ് പിതാക്കന്മാര് തൃപ്തരായത്.
പിതൃണാം തര്പണാര്ഥായ മേധ്യാഃ സംകീര്തിതാ ബുധൈഃ
പിതൃകര്മ്മങ്ങള്ക്കായി ശുദ്ധമായ അർപ്പണങ്ങള് ജ്ഞാനികള് നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ശ്രുതിസ്മൃതിവിരുദ്ധം ച കര്മ സദ്ഭിര്വിഗര്ഹിതമ്
വേദങ്ങളെയും ശാസ്ത്രങ്ങളെയും വിരുദ്ധമായ കര്മ്മം സദാചാരികള് അപലപിക്കുന്നു.
തത്കൃതം തര്പിതാ യേന പിതരോ രുധിരേണ തേ
ആ രക്തം കൊണ്ടു പിതാക്കന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയവന് ആരാണോ, അവന് ചെയ്തതാണത്.
പിതാ തസ്യ പുരാ വിപ്രാ ജമദഗ്നിര്നിപാതിതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, അവന്റെ പിതാവ് പുരാതനകാലത്ത് കൊല്ലപ്പെട്ട ജമദഗ്നിയായിരുന്നു.
തതഃ കോപപരീതേന തേന പ്രോക്തം മഹാത്മനാ
അതിനുശേഷം, കോപത്തോടെ ആ മഹാത്മാവ് അങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഏതസ്മാത്കാരണാത്തേന രുധിരേണ മഹാത്മനാ
ഇതുകൊണ്ടാണ് ആ മഹാത്മാവ് രക്തം കൊണ്ടു ചെയ്തത്.
കിംനാമാ സ ച ഭൂപാലോ വിസ്തരാദ്വദ സൂത തത് ॥ ൬.൬൬.
ആ രാജാവിന്റെ പേര് എന്തായിരുന്നു? അതു വിശദമായി പറയൂ, സൂതാ.
ഹാടകേശ്വരജേ ക്ഷേത്രേ തത്രാസീദ്ദഗ്ധകല്മഷഃ
ഹാടകേശ്വരനിൽ ജനിച്ച ക്ഷേത്രത്തിൽ പാപങ്ങൾ കെടുത്തപ്പെട്ട ഒരാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ചത്വാരസ്തസ്യ പുത്രാശ്ച ബഭൂവുര്ഗുണസംയുതാഃ
അവനു ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ നാല് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കദാചിദ്വസതസ്തസ്യ ജമദഗ്നേര്മഹാവനേ
ഒരു ദിവസം, ജമദഗ്നി മഹാവനത്തിൽ താമസിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ—
ഏതസ്മിന്നംതരേ പ്രാപ്തോ ഹൈഹയാധിപതിര്ബലീ
അവസരത്തിൽ, ശക്തിയുള്ള ഹേഹയാധിപതി അവിടെ എത്തി.
മൃഗലിപ്സുര്വനേ തസ്മിന്ഭ്രമമാണ ഇതസ്തതഃ
ആ കാടിൽ വേട്ടയാടാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ ഇവിടെ അവിടെ തിരിഞ്ഞു നടന്നു.
അഥ തം പാര്ഥിവം ദൃഷ്ട്വാ സ മുനിസ്തുഷ്ടിസംയുതഃ
അപ്പോൾ ആ രാജാവിനെ കണ്ടപ്പോൾ, ആ മുനിക്ക് മനസ്സിൽ വലിയ സന്തോഷം തോന്നി.
സോഽപി തം പ്രണിപത്യോച്ചൈര്വിനയേന സമന്വിതഃ
അവനും ആ മുനിയെ ആഴമായി വിനയത്തോടെ വന്ദിച്ചു.
സാഗ്നിഹോത്ര കലത്രസ്യ പരിവാരയുതസ്യ ച ॥ ൬.൬൬.
യാഗാഗ്നിയും ഭാര്യയും അനുയായികളും ചുറ്റിപ്പറ്റി നിന്നു.
അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ ജീവിതം സഫലം ച മേ
ഇന്ന് എന്റെ ജന്മവും ജീവിതവും ഫലപ്രദമായതായി ഞാൻ അനുഭവിക്കുന്നു.
ഏവമുക്ത്വാ സ രാജര്ഷിര്വിശ്രമ്യ സുചിരം തതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ രാജർഷി ദീർഘകാലം വിശ്രമിച്ചു.
അനുജ്ഞാം ദേഹി മേ ബ്രഹ്മന്പ്രയാസ്യാമി നിജം ഗൃഹമ്
ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ അനുമതി തരണമെന്നു ദയവായി പറയൂ.
മനോരഥ ഇവ ധ്യാതഃ സര്വദേവമയോഽതിഥിഃ
ആതിഥ്യം സ്വീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന പോലെ, എല്ലാ ദേവന്മാരുടേയും സാന്നിധ്യമായ അതിഥി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തസ്മാന്മേഽസ്തി പരാ പ്രീതിര്ഭക്തിശ്ച നൃപസത്തമ
അതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, എനിക്ക് പരമാനന്ദവും ഭക്തിയും ഉണ്ട്.
രാജാ വാ ബ്രാഹ്മണോ വാഥ ശൂദ്രോ വാപ്യംത്യജോഽപി വാ
രാജാവായാലും ബ്രാഹ്മണനായാലും ശൂദ്രനായാലും അതിലുമധികം താഴ്ന്ന ജന്മമായാലും,
തൈരഭുക്തൈഃ കഥം ഭോക്തും യുജ്യതേ മമ കീര്തയ
അവരാൽ സ്പർശിക്കാത്ത അഹാരം ഞാൻ എങ്ങനെ കഴിക്കാം? പറയൂ.
നാത്ര ചിംതാ ത്വയാ കാര്യാ മുനിര്നിഷ്കിംചനോ ഹ്യഹമ്
ഇവിടെ നീ ചിന്തിക്കേണ്ടതില്ല; ഞാൻ എല്ലാത്തിലും നിരാശ്രിതനായ ഒരു മുനിയാണ്.
യൈഷാ പശ്യതി രാജേംദ്ര ധേനുര്ബദ്ധാ മമാംതികേ
രാജേന്ദ്രാ, എന്റെ അടുത്ത് കെട്ടിയിരിക്കുന്ന ഈ പശുവിനെ നീ കാണുന്നു.
സൂത ഉവാച തതശ്ച കൌതുകാവിഷ്ടഃ സ നൃപോ ദ്വിജസത്തമാഃ ൬.൬൬.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം, കൗതുകം നിറഞ്ഞ് രാജാവ് പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് ചോദിച്ചു.
തതഃ സംതര്പ്യ ദേവാംശ്ച പിതൄംശ്ച തദനംതരമ്
അതിനുശേഷം ദേവന്മാരെയും പിതൃന്മാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി,
ഉപവിഷ്ടസ്തതഃ സാര്ധം സര്വൈര്ഭൃത്യൈര്ബുഭുക്ഷിതൈഃ
പിന്നീട് അവൻ തന്റെ വിശപ്പുള്ള എല്ലാ അനുയായികളോടൊപ്പം ഇരുന്നു.
തതഃ സ പ്രാര്ഥയാമാസ താം ധേനും മുനിസത്തമഃ
അതിനുശേഷം ആ മഹാമുനി ആ പശുവിനോട് അപേക്ഷിച്ചു.
തതഃ സാ സുഷുവേ ധേനുരന്നമുച്ചാവചം ശുഭമ്
അപ്പോൾ ആ പശു നല്ലതും ധാരാളവുമുള്ള അന്നം ഉല്പാദിപ്പിച്ചു.