യസ്തത്ര ത്യജതി പ്രാണാന്കൃത്വാ പ്രായോപവേശനമ് ॥ ന ച ഭൂയോഽത്ര സംസാരേ സ ജന്മാപ്നോതി । മാനവഃ
അവിടെ പ്രായോപവേശനമെന്ന ഉപവാസം നടത്തി ജീവൻ വിട്ടാൽ, ആ മനുഷ്യൻ ഈ ലോകത്തിൽ വീണ്ടും ജനിക്കില്ല.
ഗംഡൂഷമപി തോയസ്യ യസ്തസ്യ നിവസന്പിബേത്
അവിടെ താമസിക്കുന്നവൻ അവിടുത്തെ വെള്ളം ഒരു വായ് നിറയെ കുടിച്ചാലും,
യസ്തത്ര ബ്രാഹ്മണേംദ്രാണാം സംപ്രയച്ഛതി ഭോജനമ്
അവിടെ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നവൻ,
ത്രുടിമാത്രം ച യോ ദദ്യാത്തത്ര സ്വര്ണം സമാഹിതഃ
അവിടെ മനസ്സുകൊണ്ട് ശ്രദ്ധയോടെ സ്വർണം ഒരു ചെറിയ തുക പോലും സമർപ്പിക്കുന്നവൻ,
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന തത്തീര്ഥവരമാശ്രയേത്
അതിനാല് എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി ആ മഹത്തായ തീര്ഥസ്ഥലത്തില് അഭയം പ്രാപിക്കണം.
അത്ര ഗാഥാ പുരാ ഗീതാ ഗൌതമേന മഹര്ഷിണാ
ഇവിടെ, പുരാതനകാലത്ത് മഹർഷി ഗൗതമന് ഒരു ഗാഥ പാടി.
ഗംഗായമുനയോഃ സംഗേ നരഃ സ്നാത്വാ സമാഹിതഃ
ഗംഗയും യമുനയും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് ശ്രദ്ധയോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവന്—
ഏതദ്വഃ സര്വമാഖ്യാതം ഗംഗായമുനയോര്മയാ
ഗംഗയും യമുനയും സംബന്ധിച്ചുള്ള എല്ലാം ഞാന് നിങ്ങളോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
യത്ര തേ പിതരസ്തേന രുധിരേണ പ്രതര്പിതാഃ
അവിടെ, ആ രക്തം കൊണ്ടാണ് നിങ്ങളുടെ പിതാക്കന്മാര് തൃപ്തരായത്.
തത്ര ഭാദ്രപദേ മാസി യോഽമാവാസ്യാമവാപ്യ ച
ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ അമാവാസ്യ ദിവസം അവിടെ അതിനെ പ്രാപിക്കുന്നവന്—
യത്തേന പിതരസ്തത്ര രുധിരേണ പ്രതര്പിതാഃ
അവിടെ, ആ രക്തം കൊണ്ടാണ് പിതാക്കന്മാര് തൃപ്തരായത്.
പിതൃണാം തര്പണാര്ഥായ മേധ്യാഃ സംകീര്തിതാ ബുധൈഃ
പിതൃകര്മ്മങ്ങള്ക്കായി ശുദ്ധമായ അർപ്പണങ്ങള് ജ്ഞാനികള് നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ശ്രുതിസ്മൃതിവിരുദ്ധം ച കര്മ സദ്ഭിര്വിഗര്ഹിതമ്
വേദങ്ങളെയും ശാസ്ത്രങ്ങളെയും വിരുദ്ധമായ കര്മ്മം സദാചാരികള് അപലപിക്കുന്നു.
തത്കൃതം തര്പിതാ യേന പിതരോ രുധിരേണ തേ
ആ രക്തം കൊണ്ടു പിതാക്കന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയവന് ആരാണോ, അവന് ചെയ്തതാണത്.
പിതാ തസ്യ പുരാ വിപ്രാ ജമദഗ്നിര്നിപാതിതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, അവന്റെ പിതാവ് പുരാതനകാലത്ത് കൊല്ലപ്പെട്ട ജമദഗ്നിയായിരുന്നു.
തതഃ കോപപരീതേന തേന പ്രോക്തം മഹാത്മനാ
അതിനുശേഷം, കോപത്തോടെ ആ മഹാത്മാവ് അങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഏതസ്മാത്കാരണാത്തേന രുധിരേണ മഹാത്മനാ
ഇതുകൊണ്ടാണ് ആ മഹാത്മാവ് രക്തം കൊണ്ടു ചെയ്തത്.
കിംനാമാ സ ച ഭൂപാലോ വിസ്തരാദ്വദ സൂത തത് ॥ ൬.൬൬.
ആ രാജാവിന്റെ പേര് എന്തായിരുന്നു? അതു വിശദമായി പറയൂ, സൂതാ.
ഹാടകേശ്വരജേ ക്ഷേത്രേ തത്രാസീദ്ദഗ്ധകല്മഷഃ
ഹാടകേശ്വരനിൽ ജനിച്ച ക്ഷേത്രത്തിൽ പാപങ്ങൾ കെടുത്തപ്പെട്ട ഒരാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ചത്വാരസ്തസ്യ പുത്രാശ്ച ബഭൂവുര്ഗുണസംയുതാഃ
അവനു ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ നാല് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കദാചിദ്വസതസ്തസ്യ ജമദഗ്നേര്മഹാവനേ
ഒരു ദിവസം, ജമദഗ്നി മഹാവനത്തിൽ താമസിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ—
ഏതസ്മിന്നംതരേ പ്രാപ്തോ ഹൈഹയാധിപതിര്ബലീ
അവസരത്തിൽ, ശക്തിയുള്ള ഹേഹയാധിപതി അവിടെ എത്തി.
മൃഗലിപ്സുര്വനേ തസ്മിന്ഭ്രമമാണ ഇതസ്തതഃ
ആ കാടിൽ വേട്ടയാടാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ ഇവിടെ അവിടെ തിരിഞ്ഞു നടന്നു.
അഥ തം പാര്ഥിവം ദൃഷ്ട്വാ സ മുനിസ്തുഷ്ടിസംയുതഃ
അപ്പോൾ ആ രാജാവിനെ കണ്ടപ്പോൾ, ആ മുനിക്ക് മനസ്സിൽ വലിയ സന്തോഷം തോന്നി.
സോഽപി തം പ്രണിപത്യോച്ചൈര്വിനയേന സമന്വിതഃ
അവനും ആ മുനിയെ ആഴമായി വിനയത്തോടെ വന്ദിച്ചു.
സാഗ്നിഹോത്ര കലത്രസ്യ പരിവാരയുതസ്യ ച ॥ ൬.൬൬.
യാഗാഗ്നിയും ഭാര്യയും അനുയായികളും ചുറ്റിപ്പറ്റി നിന്നു.
അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ ജീവിതം സഫലം ച മേ
ഇന്ന് എന്റെ ജന്മവും ജീവിതവും ഫലപ്രദമായതായി ഞാൻ അനുഭവിക്കുന്നു.
ഏവമുക്ത്വാ സ രാജര്ഷിര്വിശ്രമ്യ സുചിരം തതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ രാജർഷി ദീർഘകാലം വിശ്രമിച്ചു.
അനുജ്ഞാം ദേഹി മേ ബ്രഹ്മന്പ്രയാസ്യാമി നിജം ഗൃഹമ്
ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ അനുമതി തരണമെന്നു ദയവായി പറയൂ.
മനോരഥ ഇവ ധ്യാതഃ സര്വദേവമയോഽതിഥിഃ
ആതിഥ്യം സ്വീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന പോലെ, എല്ലാ ദേവന്മാരുടേയും സാന്നിധ്യമായ അതിഥി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.