തതഃപ്രഭൃതി തത്തീര്ഥം ശര്മിഷ്ഠാതീര്ഥമുച്യതേ
അത് മുതല് ആ തീര്ത്ഥം ശര്മിഷ്ഠാ തീര്ത്ഥം എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന തത്ര സ്നാനം സമാചരേത്
അതിനാല് എല്ലാ ശ്രമവും ചെയ്ത് അവിടെ കുളിക്കണം.
ഏതത്പവിത്രമായുഷ്യം സര്വ പാതകനാശനമ്
ഇത് വിശുദ്ധവും ആയുസ്സിന് ഉത്തമവും എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
യശ്ചൈതത്പ്രാതരുത്ഥായ സദാ പഠതി മാനവഃ
ആരെങ്കിലും രാവിലെ എഴുന്നേറ്റു ഇതു എല്ലായ്പ്പോഴും വായിച്ചാൽ,
തഥാ പര്വണി സംപ്രാപ്തേ യശ്ചൈതത്പഠതേ നരഃ
അതു പോലെ ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും ഇതു വായിച്ചാൽ,
അസ്തി ഖ്യാതം ത്രിലോകേഽത്ര സ്വയം സോമേന നിര്മിതമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ, സ്വയം സോമൻ സൃഷ്ടിച്ച ഒരു സ്ഥലം ഇവിടെ ഉണ്ട്.
സോമവാരേണ യസ്തത്ര വത്സരം യാവദര്ചയേത്
അവിടെ തിങ്കളാഴ്ചകളിൽ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ ആരെങ്കിലും പൂജിച്ചാൽ,
യക്ഷ്മണാപി ന സംദേഹഃ കിം പുനഃ കുഷ്ഠപൂര്വകൈഃ
ക്ഷയം ബാധിച്ചവർക്കും സംശയമില്ല; പിന്നെ കുഷ്ഠം പോലുള്ള രോഗികൾക്ക് എത്രയോ കൂടുതൽ.
തദാരാധ്യ പുരാ സോമഃ ക്ഷയവ്യാധിസമന്വിതഃ
പഴയകാലത്ത് ക്ഷയരോഗം ബാധിച്ച സോമൻ അവിടെ ആരാധിച്ചു.
ക്ഷയവ്യാധിഃ പുരാ ജാതാ ഉപശാംതിം കഥം ഗതഃ
പഴയകാലത്ത് ക്ഷയരോഗം ഉണ്ടായി; അത് എങ്ങനെ ശമിച്ചു എന്ന് പറയൂ.
ഏതന്നഃ സര്വമാചക്ഷ്വ വിസ്തരേണ മഹാമതേ
ഇതെല്ലാം വിശദമായി ഞങ്ങൾക്കു പറയൂ, മഹാശയനേ.
ഉപയേമേ നിശാനാഥോ ദേവാഗ്നിഗുരുസംനിധൌ
ദേവന്മാരുടെയും അഗ്നിയുടെയും ഗുരുക്കന്മാരുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ രാത്രി നാഥൻ അവിടെ വിവാഹം കഴിച്ചു.
നക്ഷത്രസംജ്ഞിതാ ലോകേ കീര്ത്യംതേ യാ ദ്വിജോത്തമൈഃ
ലോകത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നവർ, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ വാഴ്ത്തുന്നു.
അഥ താസാം സമസ്താനാം മധ്യേ തസ്യ നിശാപതേഃ
അവരിൽ എല്ലാവരുടെയും ഇടയിൽ, രാത്രി നാഥന്റെ ഇടയിൽ,
തതഃ സമം പരിത്യജ്യ സര്വാസ്താ ദക്ഷകന്യകാഃ ൬.൬൩.
അതിനുശേഷം ദക്ഷന്റെ എല്ലാ പുത്രിമാരും ഒരുമിച്ച് അവനെ വിട്ടുപോയി.
തതസ്താഃ കാമ സംതപ്താ ദൌര്ഭാഗ്യേന സമന്വിതാഃ
പിന്നീട്, ആ സ്ത്രീകൾ ആഗ്രഹത്തിൽ കത്തിയും ദുർഭാഗ്യത്തിൽ പെടുകയും ചെയ്തു.
വയം യസ്മൈ ത്വയാ ദത്താഃ പത്ന്യര്ഥം താത പാപിനേ
അച്ഛാ, നീ ഞങ്ങളെ പാപിയ്ക്ക് ഭാര്യയായി കൊടുത്തതല്ലേ,
സര്വാസ്താഃ സ്വയമാദായ ജഗാമ ശശിസംനിധൌ
അവളെല്ലാവരെയും കൂട്ടി ശശിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിലേക്ക് പോയി.
തതഃ പ്രോവാച സോഽന്വക്ഷം താസാം ദക്ഷഃ പ്രജാപതിഃ
അതിനുശേഷം ദക്ഷൻ, പ്രജാപതി, അവരെ ഓരോരുത്തരോടും പറഞ്ഞു.
കിമിദം യുജ്യതേ കര്തും ത്വയാ രാത്രിപതേഽധമ
രാത്രി നാഥാ, നീ ചെയ്യുന്നത് എന്താണ്? ഇതു ശരിയാണോ?
ഋതുകാലേഽപി സംപ്രാപ്തേ സുതാ മമ സമുദ്ഭവാഃ
സമയമെത്തിയപ്പോഴും എനിക്ക് പെൺമക്കളാണ് ജനിച്ചത്.
ഋതു സ്നാതാം തു യോ ഭാര്യാം സംനിധൌ നോപഗച്ഛതി
ആർതവം കഴിഞ്ഞ് കുളിച്ച ഭാര്യ സമീപത്തുണ്ടായിരിക്കുമ്പോൾ ഭർത്താവ് അവളോട് അടുക്കാതെ ഇരിക്കുകയാണെങ്കിൽ,
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സലജ്ജോ രാത്രിനായകഃ പ്രോവാചാധോമുഖോ ദക്ഷം പ്രകരിഷ്യേ വചസ്തവ
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, രാത്രിയുടെ നാഥൻ ലജ്ജിച്ചു തലകുനിഞ്ഞ് ദക്ഷനോട് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ നിന്റെ കല്പന അനുസരിക്കും.'
തതോ ഹൃഷ്ടമനാ ദക്ഷഃ സുതാഃ സര്വാ ഹിമദ്യുതേ ൬.൬൩.
അതിനുശേഷം സന്തോഷത്തോടെ ദക്ഷൻ തന്റെ എല്ലാ പുത്രിമാരെയും ഹിമദ്യുതിക്ക് നൽകി.
൩ ചന്ദ്രോഽപി പൂര്വവത്സര്വാസ്താഃ പരിത്യജ്യ ദക്ഷജാഃ
പക്ഷേ, ചന്ദ്രൻ മുമ്പുപോലെ തന്നെ ദക്ഷന്റെ എല്ലാ പുത്രിമാരെയും ഉപേക്ഷിച്ചു.
അഥ താ ദുഃഖിതാ ഭൂയോ ജഗ്മുര്യത്ര പിതാ സ്ഥിതഃ
അപ്പോൾ ആ പെൺമക്കൾ ദുഃഖിതരായി വീണ്ടും അച്ഛൻ ഇരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
ഏതത്താത മഹദ്ദുഃഖമസ്മാകം വര്തതേ ഹൃദി
'അച്ഛാ, ഈ വലിയ ദുഃഖം ഞങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ തുടരുന്നു,'
യത്പുനസ്ത്വം കൃതസ്തേന കാമുകേന ദുരാത്മനാ
'നീ ആ കാമാസക്തനും ദുഷ്ടനും ചെയ്തതുകൊണ്ടാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്.'
തദ്ദുഃഖം ന വയം ശക്താ ഹൃദി ധര്തും കഥംചന
'ഈ ദുഃഖം ഞങ്ങൾ ഒരു വിധത്തിലും മനസ്സിൽ സഹിക്കാനാവുന്നില്ല.'
വിശേഷാത്തവ വാക്യേന നിഷിദ്ധോ രാത്രിനായകഃ ദൌര്ഭാഗ്യദുഃഖസംതപ്താസ്ത്യജാമോ യേന ജീവിതമ്
'നിന്റെ വാക്കുകൊണ്ട് രാത്രി നാഥൻ നമ്മെ ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ, ദുർഭാഗ്യത്തിന്റെ വേദനയിൽ ഞങ്ങൾ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'