ഏകാദശ്യാം നരസ്തത്ര യഃ ശ്രാദ്ധം കുരുതേ നൃപ സ്നാനേനവ വിപാപത്വം തത്ക്ഷണാദേവ ജായതേ
രാജാവേ, അങ്ങോട്ട് ഒരുവൻ അങ്ങ് ഏകാദശി ദിവസത്തിൽ ശ്രാദ്ധം നടത്തുമ്പോൾ, കുളിച്ചുമാത്രം തന്നെ, അവൻ ഉടൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം സപ്തമേ പ്രഭാസഖംഡേ തൃതീയേഽര്ബുദഖംഡേ ശുക്ലതീര്ഥമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമ ത്രയോവിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ എൺപതിനൊന്ന് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏഴാമത്തെ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ അർബുദഖണ്ഡത്തിലെ ശുക്ലതീർത്ഥമാഹാത്മ്യവിവരണമായ ഇരുപത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ദേവീ കാത്യായനീ യത്ര ശുംഭദാനവനാശിനീ
അവിടെയാണ് ദേവി കാത്യായനിയും, ശുംഭനാമക ദാനവനെ സംഹരിച്ചവളും വസിക്കുന്നത്.
ശുംഭോനാമ മഹാദൈത്യഃ പുരാഽഽസീത്പൃഥിവീതലേ
പണ്ടൊരിക്കൽ ഭൂമിയിൽ ശുംഭൻ എന്ന മഹാദാനവൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ ശംകരവരാദ്ദൈത്യോ ദേവദാനവരക്ഷസാമ്
ശംകരന്റെ അനുഗ്രഹംകൊണ്ട് ആ ദാനവൻ ദേവന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും അധിപനായി.
തതോ ദേവഗണാഃ സര്വേ ഗത്വാഽര്ബുദമഥാചലമ് ദേവീമാരാധയാമാസുര്വ്യക്തരൂപാം സുരേശ്വരീമ്
അതിനുശേഷം എല്ലാ ദേവതകളും അർബുദപർവതത്തിലേക്ക് ചെന്നു, വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷമായിരുന്ന ദേവിയെ, ദേവതകളുടെ രാജ്ഞിയെ, ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.
അഥ തേഷാം പ്രസന്നാ സാ ദൃഷ്ടിഗോചരമാഗതാ
അപ്പോൾ അവർക്ക് സന്തോഷംകൊണ്ടു ദേവി നേരിട്ട് പ്രത്യക്ഷമായി.
തം നിഷൂദയ കല്യാണി സോവധ്യോന്യൈഃ സദാ രണേ
ശുഭേ, അവനെ നീ സംഹരിക്കണം; യുദ്ധത്തിൽ മറ്റൊരാളാൽ എപ്പോഴും അവൻ കൊല്ലപ്പെടേണ്ടവനാണ്.
ത്വയാ സംരക്ഷിതാ ദേവി പുരാ ബാഷ്കലിതോ വയമ്
ദേവിയേ, മുമ്പ് ബാഷ്കലൻ നമ്മെ കീഴടക്കുമ്പോൾ നീ ഞങ്ങളെ രക്ഷിച്ചിരുന്നു.
സ തയാ യാചിതേ യുദ്ധേ ജ്ഞാത്വാ താം യോഷിതം നൃപ
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിന് ദേവി അവനെ വിളിച്ചപ്പോൾ, അവളൊരു സ്ത്രീയാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്—
ജീവഗ്രാഹേണ ദുഷ്ടേയം ഗൃഹ്യതാം പരുഷസ്വനാ 7.3.24.
‘ഈ ദുഷ്ടയും കഠിനമായ ശബ്ദമുള്ളവളും ജീവനോടെ പിടിക്കപ്പെടണം!’
അഥ തസ്യ സമാദേശാദ്ദാനവാസ്താം തതോ ദ്രുതമ്
അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ദാനവന്മാർ ഉടൻ ദേവിയുടെ അടുക്കൽ ഓടി.
തതോഽവലോകനാദ്ദൈത്യാസ്തയാ തേ ഭസ്മസാത്കൃതാഃ
അവളെ ഒരു നോക്കിൽ കണ്ടതുമാത്രം കൊണ്ട് ആ ദാനവന്മാർ എല്ലാം ചാരമായ് തീർന്നു.
അബ്രവീത്തിഷ്ഠതിഷ്ഠേതി ഖങ്ഗമുദ്യമ്യ ഭീഷണഃ
ഭയങ്കരമായ വാൾ ഉയർത്തി, അവൻ ‘നിൽക്കൂ! നിൽക്കൂ!’ എന്ന് വിളിച്ചു.
അഭവദ്ഭസ്മസാത്സദ്യഃ പതംഗ ഇവ പാവകമ് ഭിത്ത്വാ രസാതലം ജഗ്മുഃ പാതാലം ഭയസംയുതാഃ
അവൻ ഉടനെ അഗ്നിയിൽ ചിറകു കത്തുന്ന പുഴുവിനെപ്പോലെ ചാരമായി; ഭയത്തോടെ അവിടെയുള്ളവർ പാതാളത്തിലേക്ക് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
തതോ ദേവഗണാഃ സര്വേ തുഷ്ടുവുസ്താം സുരേശ്വരീമ്
അതിനുശേഷം എല്ലാ ദേവതകളും ആ ദേവരാജ്ഞിയെ സ്തുതിച്ചു.
ദേവ്യുവാച തത്രൈവ പര്വതേ സ്ഥാസ്യേ ഹ്യര്ബുദേഽഹം സുരോത്തമാഃ
ദേവി പറഞ്ഞു: ‘സുരേശ്വരന്മാരേ, ഞാൻ ഇവിടം അർബുദപർവതത്തിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളും.’
വിനാ യജ്ഞൈസ്തഥാ ദാനൈഃ സ്വര്ഗഃ സംകീര്ണതാം ഗതഃ
യജ്ഞങ്ങളോ ദാനങ്ങളോ ഇല്ലാതെ സ്വർഗം അശുദ്ധമായിരിക്കുന്നു.
വയം ത്വാം തത്ര ദ്രക്ഷ്യാമഃ ശുക്ലാഷ്ടമ്യാം സദാ ശുചേഃ
ശുദ്ധയായവളേ, ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും അവിടെ നിന്നെ കാണും, വെളുത്ത പക്വക്ഷണത്തിന്റെ അഷ്ടമിയിലാണ്.
സാപി ദേവീ ഗിരൌ തത്ര ഗത്വാ ചൈവാര്ബുദേ നൃപ ॥ 7.3.24.
അവ ദേവി അർബുദപർവതത്തിലേക്ക് പോയി, രാജാവേ.
ഗുഹാമധ്യം സമാസാദ്യ നിത്യം ജഗദ്ധിതായ വൈ
അവൾ ഗുഹയുടെ നടുവിൽ എത്തി, ലോകത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി എപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
യസ്താം പശ്യതി രാജേന്ദ്ര ശുക്ലാഷ്ടമ്യാം സമാഹിതഃ
രാജാധിരാജാവേ, വെളുത്ത പക്വക്ഷണത്തിന്റെ അഷ്ടമിയ ദിവസം ഒരാഗ്രഹത്തോടെ അവളെ കാണുന്നവൻ—
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം സപ്തമേ പ്രഭാസഖണ്ഡേ തൃതീയേഽര്ബുദഖണ്ഡേ കാത്യായനീമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമ ചതുര്വിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ അയ്യായിരത്തി എൺപതിനൊന്ന് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ ഏഴാമത്തെ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ അർബുദഖണ്ഡത്തിലെ കാത്യായനീമാഹാത്മ്യവിവരണം എന്ന ഇരുപത്തുനാലാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
യത്ര പൂര്വം തപസ്തപ്തം മംകിനാ ബ്രാഹ്മണേന ച
അവിടെ മുൻകാലത്ത് മങ്കിയും ഒരു ബ്രാഹ്മണനും തപസ്സു ചെയ്തിരുന്നു.
പുരാ മംകിരഭൂദ്വിപ്രോ നാമമാത്രേണ ഭൂപതേ
പഴയകാലത്ത് മങ്കി എന്നവൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണനായിരുന്നു, രാജാവേ, പേരിൽ മാത്രം.
അഥാസൌ പര്വതേ രമ്യേ ലോകാനാം നൃപസത്തമ
പിന്നീട്, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവൻ മനോഹരമായ ഒരു പർവതത്തിൽ താമസിച്ചു.
കസ്യചിത്ത്വഥ കാലസ്യ തേന വിത്തമുപാര്ജിതമ്
അവിടെ കുറേകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ ധനം സമ്പാദിച്ചു.
തതസ്തദ്ദമയാമാസ ഗോയുഗം നൃപസത്തമ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, അവൻ ഒരു കാളയുഗം കീഴടക്കി.
നിബദ്ധമുഷ്ട്രമാസാദ്യ ഗ്രീവാദേശേ ബലാത്സ്ഥിതമ്
കെട്ടിയിട്ടുള്ള ഒരു ഒട്ടകത്തെ കഴുത്തിൽ പിടിച്ച് ബലമായി അവൻ അവിടെ നിർത്തി.
ഗോയുഗേന ഹി ഗ്രീവായാം ലമ്ബമാനേന ഭൂപതേ
രാജാവേ, ആ കാളയുഗം കഴുത്തിൽ തൂങ്ങി നിന്നു.