ദുഃശീലോഽപി ബഹിശ്ചക്രേ ഗൃഹം തസ്യ പുരസ്യ ച
ദുഷ്ശീലൻ തന്റെ വീടും നഗരവും പുറത്താക്കി.
തസ്യാന്വയേഽപി യേ ജാതാസ്തേ ബാഹ്യാഃ സംപ്രകീര്തിതാഃ
അവന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരും പുറത്താക്കപ്പെട്ടവരായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ദുര്വാസാഃ പ്രാഹ ദുഃശീലം കോപസംരക്തലോ ചനഃ
ദുര്വാസസ് കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്നവനായി ദുഷ്ശീലനോട് പറഞ്ഞു.
മമ സിദ്ധിം ഗതാ മംത്രാഃ സമര്ഥാഃ ശത്രുസംക്ഷയേ
എന്റെ മന്ത്രങ്ങൾ വിജയിച്ചിരിക്കുന്നു; ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കാൻ അവയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്.
തസ്മാദേതത്പുരം കൃത്സ്നം പശുപക്ഷി സമന്വിതമ്
അതുകൊണ്ട് ഈ നഗരം മുഴുവൻ, അതിലെ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ഉൾപ്പെടെ,
ബ്രാഹ്മണാനാം കൃതേ കര്മ ബ്രാഹ്മണസ്യ വിശേഷതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കായി, പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു ബ്രാഹ്മണനുവേണ്ടി,
നിഘ്നംതോ വാ ശപംതോ വാ വദംതോ വാപി നിഷ്ഠുരമ് ൬.൩൭.
കൊന്നാലും, ശപിച്ചാലും, കഠിനമായി സംസാരിച്ചാലും,
ബ്രാഹ്മണൈര്നിര്ജിതൈര്മേനേ യ ആത്മാനം ജയാന്വിതമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് കീഴടക്കപ്പെട്ടിട്ടും താൻ ജയിച്ചവനെന്ന് കരുതുന്നവൻ,
ആത്മനശ്ച പരാഭൂതിം തസ്മാദ്വിപ്രാത്സഹേത വൈ
ബ്രാഹ്മണന്റെ കൈയിൽ തോൽവിയെ സഹിക്കണം.
ഏതേഷാം ബ്രാഹ്മണേംദ്രാണാം ക്ഷേത്രേ സിദ്ധിം സമാഗതാഃ
ഈ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരുടെ സ്ഥലത്ത് വിജയം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മഘ്നേ ച സുരാപേ ച ചൌരേ ഭഗ്നവതേ തഥാ
ബ്രാഹ്മണഹത്യ, മദ്യം കുടിയ്ക്കല്, കള്ളന്, വാഗ്ദാനം ലംഘിയ്ക്കുന്നവന്— ഇവരെയൊക്കെയും കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്.
തസ്മാത്കോപോ ന കര്തവ്യഃ ക്ഷേത്രേ ചാത്ര വ്യവസ്ഥിതൈഃ
അതിനാല്, ഈ പുണ്യസ്ഥലത്ത് സ്ഥിരമായി കഴിയുന്നവര്ക്ക് കോപം പുലര്ത്തരുത്.
പ്രാപ്തശ്ച പരമാം സിദ്ധിം ദുര്ലഭാം ത്രിദശൈരപി
അവന് ദേവന്മാര്ക്കും പ്രാപ്തിയില്ലാത്ത പരമസിദ്ധി നേടിയെടുത്തു.
ദുഃശീലാഖ്യഃ ക്ഷിതൌ സോഽപി പ്രാസാദഃ ഖ്യാതി മാഗതഃ
ഭൂമിയില് ദുഷ്പ്രവര്ത്തകനെന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നവനും പ്രസാദ എന്ന പേരില് പ്രശസ്തനായി.
തസ്യ മധ്യഗതം ലിംഗം ശുക്ലാഷ്ടമ്യാം സദാ നരഃ
അതു നടുവിലുള്ള ലിംഗത്തെ ശുദ്ധമായ അഷ്ടമിയ്ക്കു ആരാധിക്കുന്നവന്—
സര്വരത്നമയം കൃത്വാ പ്രാസാദം സുമനോഹരമ്
അവന് എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച അത്യന്തം മനോഹരമായ ഒരു ക്ഷേത്രം നിര്മ്മിച്ചു.
തത്ര കൃത്വാഽഽശ്രമം ശ്രേഷ്ഠം തപസ്തേപേ സുദാരുണമ്
അവിടെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ച്, അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചു.
തസ്യ സംനിഹിതാ വാപീ കൃതാ തേന മഹാത്മനാ
അവിടെയ്ക്ക് സമീപം ആ മഹാത്മാവ് ഒരു കുളം നിര്മ്മിച്ചു.
ധുന്ധുമാരേശ്വരം പശ്യേത്തത്ര സ്നാത്വാ നരോത്തമഃ
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം, ഉത്തമപുരുഷന് ധുന്ധുമാരേശ്വരനെ ദര്ശിക്കണം.
കസ്മിന്കാലേ തപസ്തപ്തം തേനാത്ര സുമഹാത്മനാ
ആ മഹാത്മാവ് ഇവിടെ എപ്പോഴാണ് തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചത്?
ഖ്യാതഃ കുവലയാശ്വേതി ധംധുമാരസ്തഥൈവ സഃ
അവന് കുവലയാശ്വനും ധുന്ധുമാരനും എന്ന പേരില് പ്രശസ്തനായി.
തേന ധുന്ധുര്മഹാദൈത്യോ നിഹതോ മരുജാംഗലേ
അവന് മരുജാംഗലത്തില് ധുന്ധു എന്ന മഹാദാനവനെ സംഹരിച്ചു.
ചമത്കാരപുരം ക്ഷേത്രം സ ഗത്വാ പാവനം മഹത്
അവന് വലിയ പവിത്രമായ ചമത്കാരപുരം എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
സംസ്ഥാപ്യ സുമഹല്ലിംഗം പ്രാസാദേ രത്നമംഡിതേ
അവിടെ രത്നങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ച ക്ഷേത്രത്തില് മഹാലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു.
തതസ്തസ്യ മഹാദേവഃ സ്വയമേവ മഹേശ്വരഃ ൬.൩൮.
അതിനുശേഷം മഹാദേവന് സ്വയം അവിടെ പ്രത്യക്ഷനായി.
ഉവാച വരദോഽസ്മീതി പ്രാര്ഥയസ്വ യഥേപ്സിതമ്
അവന് പറഞ്ഞു: 'ഞാന് വരദാനദായകന്; നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതൊന്നും ചോദിക്കൂ.'
സംനിധാനം പ്രകര്തവ്യം ലിംഗേഽസ്മിന്വൃഷഭധ്വജ
'വൃഷഭധ്വജന്, ഈ ലിംഗത്തില് സ്ഥിരമായ സാന്നിധ്യം സ്ഥാപിക്കണം.'
അഹം സദാ കരിഷ്യാമി ഗൌര്യാ സാര്ധം ന സംശയഃ
'ഞാനും ഗൗരിയും ഒരുമിച്ച് എപ്പോഴും അങ്ങനെ ചെയ്യും; ഇതില് സംശയമില്ല.'
തത്ര വാപ്യാം നരഃ സ്നാത്വാ യോ മാം സംപൂജയിഷ്യതി
അവിടെ ആ കുളത്തിൽ ആരെങ്കിലും കുളിച്ച് എന്നെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചാൽ,
സോഽപി രാജാ പ്രഹൃഷ്ടാ ത്മാ സ്ഥിതസ്തത്രൈവ മുക്തിഭാക്
അവനും രാജാവിനെപോലെ സന്തോഷപൂർവ്വം അവിടെ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു, മോക്ഷം പ്രാപിച്ച്.