അന്യേ ബ്രാഹ്മണശാര്ദൂലാ വേദാംഗേഷു വിചക്ഷണാഃ
മറ്റുചിലർ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, വേദങ്ങളുടെ ഉപവിഭാഗങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും ആയിരുന്നു.
വേദാഭ്യാസപരാശ്ചാന്യേ താരനാദേന സര്വശഃ
മറ്റുചിലർ വേദപഠനത്തിൽ മുഴുകിയവരും, മുഴുവൻ വേദങ്ങളും ഉച്ചസ്വരത്തിൽ ജപിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു.
അന്യേ കൌതൂഹലാവിഷ്ടാഃ സംചരാന്വിഷമാന്മിഥഃ
മറ്റുചിലർ കൗതുകത്തിൽ നിറഞ്ഞവരും, തമ്മിൽ പലവിധത്തിലായി സഞ്ചരിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു.
സ്മൃതിവാദപരാശ്ചാന്യേ തഥാന്യേ ശ്രുതിപാഠകാഃ
ചിലർ സ്മൃതിവാദങ്ങളിൽ താല്പര്യമുള്ളവരും, മറ്റുചിലർ ശ്രുതികൾ വായിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു.
കീര്തയംതി തഥാ ചാന്യേ പുരാണം ബ്രാഹ്മണോത്തമാഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, മറ്റുള്ള ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്മാരും പുരാണം പാരായണം ചെയ്യുന്നു.
അഥ താന്സ മുനിര്ദൃഷ്ട്വാ ബ്രാഹ്മണാന്സംശിതവ്രതാന്
അതിനുശേഷം, ആ ദൃഢവ്രതമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കണ്ടു കൊണ്ട് ആ മുനി
മമ ബുദ്ധിഃ സമുത്പന്നാ ശമ്ഭോരായതനം പ്രതി ൬.൩൭.
എന്റെ മനസ്സിൽ ശംഭുവിന്റെ ക്ഷേത്രത്തെ കുറിച്ച് ഒരു ചിന്ത ഉണർന്നു.
തവാഹം ദേവദേവസ്യ ശമ്ഭോഃ പ്രാസാദമുത്തമമ്
നിനക്കായി, ദേവദേവനായ ശംഭുവിന്റെ ഉത്തമമായ ക്ഷേത്രം ഞാൻ നിർമ്മിക്കും.
സ ഏവം ജല്പമാനോഽപി മുഹുര്മുഹുരതംദ്രിതഃ
അവൻ ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോഴും, വീണ്ടും വീണ്ടും ജാഗ്രതയോടെ, ക്ഷമയോടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
തതഃ കോപപരീതാത്മാ സമുനിസ്താന്ദ്വിജോത്തമാന്
അതിനുശേഷം, കോപം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ആ മുനി, ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
ഏതേ മദാവലിപ്താനാമേത ഏവ സതാം ദമാഃ
ഇവരാണ് അഭിമാനത്തിൽ മദം പിടിച്ചവർക്കുള്ള സത്പുരുഷന്മാരുടെ ശമം.
തത്ര യേഽപി ഹി യുഷ്മാകം മദാ ഏവ വ്യവസ്ഥിതാഃ
നിങ്ങളിൽ, ആരെങ്കിലും മദത്തിൽ ഉറച്ചവരാണ്.
സദാ സൌഹൃദനിര്മുക്താഃ പിതരോഽപി സുതൈഃ സഹ
അവരുടെ പിതാക്കന്മാർക്കും, മക്കളോടൊപ്പം, എപ്പോഴും സൗഹൃദം ഇല്ലാതെയാണ്.
ഏവമുക്ത്വാ സ വിപ്രേന്ദ്രോ നിവൃത്തസ്തദനന്തരമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണൻ പിന്നെ പിന്മാറി.
അഥ തന്മധ്യഗോ വിപ്ര ആസീദ്വൃദ്ധതമഃ സുധീഃ
അതിനുശേഷം, അവരിൽ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ, ബുദ്ധിമാനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ ദൃഷ്ട്വാ തം മുനിം ക്രുദ്ധം ഗച്ഛംതമപമാനിതമ്
അവൻ, കോപവും അപമാനവും നിറഞ്ഞ് പോകുന്ന ആ മുനിയെ കണ്ടു.
അഥാസാദ്യ ഗതം ദൂരം പ്രണിപത്യ മുനിം ച സഃ ൬.൩൭.
അവൻ ദൂരത്ത് പോയ മുനിയെ സമീപിച്ചു, വണങ്ങി, സംസാരിച്ചു.
ഏതൈഃ സ്വാധ്യായസംപന്നൈര്ന ശ്രുതം വചനം തവ
ഈ സ്വാധ്യായത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, നിന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.
തസ്മാദ്ഭൂമിര്മയാ ദത്താ ശംഭുഹര്മ്യകൃതേ തവ
അതിനാൽ, ശംഭുവിന്റെ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കാൻ ഞാൻ ഭൂമി നൽകിയിരിക്കുന്നു.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ദുര്വാസാ ഹര്ഷസംയുതഃ പ്രാസാദം നിര്മമേ പശ്ചാത്തസ്യ വാക്യേ വ്യവസ്ഥിതഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ദുർവാസസ് സന്തോഷത്തോടെ, അതിനുശേഷം ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചു, അവന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു.
അഥ തേ ബ്രാഹ്മണാ ജ്ഞാത്വാ സുശീലേന വസുന്ധരാ
അതിനുശേഷം, ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ഭൂമി സുശീലൻ നൽകിയെന്ന് അറിഞ്ഞു.
സര്വേ കോപസമായുക്താഃ സുശീലം പ്രതി തേ ദ്വിജാഃ
അവരൊക്കെ, കോപം നിറച്ച്, സുശീലന്റെ നേരെ തിരിഞ്ഞു.
തതഃ പ്രോചുഃ സമാസാദ്യ യേന ശപ്താ ദുരാത്മനാ
അവരെ ശപിച്ച ദുഷ്ടനെ സമീപിച്ച്, അവർ സംസാരിച്ചു.
തസ്മാത്ത്വമപി ചാസ്മാകം ബാഹ്യ ഏവ ഭവിഷ്യസി
അതുകൊണ്ട് നീയും ഞങ്ങളുടെ കൂട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താവും.
ഏഷോഽപി താപസോ ദുഷ്ടോ യഃ കരോതി ശിവാലയമ് ॥। നൈവ തസ്യ ഭവേത്സിദ്ധിശ്ചാപി വര്ഷശതൈരപി
ഈ തപസ്സുകാരൻ ദുഷ്ടനാണ്; ശിവക്ഷേത്രം പണിയുന്നവൻ. അവൻ നൂറു വർഷം ശ്രമിച്ചാലും വിജയിക്കില്ല.
തഥാ കീര്തികൃതാം ലോകേ കീര്തനം ക്രിയതേ നരൈഃ
ലോകത്തിൽ, പ്രശസ്തി നേടുന്നവരുടെ പ്രവർത്തികൾ മനുഷ്യർ ആഘോഷിക്കുന്നു.
ഏഷ ദുഃശീലസംജ്ഞോ വൈ തവ നാമ്നാ ഭവിഷ്യതി ൬.൩൭.
നിന്റെ പേരിൽ 'ദുഷ്ശീലൻ' എന്നറിയപ്പെടും; ദുഷ്ചാരിയുള്ളവൻ.
യസ്മാത്സൌഹൃദനിര്മുക്താഃ കൃതാസ്തേന വയം ദ്വിജാഃ
അവൻ കാരണം ഞങ്ങൾ സൗഹൃദം നഷ്ടപ്പെട്ടു, ദ്വിജന്മാരേ.
തസ്മാദേഷോഽപി പാപാത്മാ ഭവിഷ്യതി സ കോപഭാക്
അതുകൊണ്ട് ഈ പാപാത്മാവും കോപത്തിന് അടിമയാകും.
ഏവമുക്ത്വാഥ തേ വിപ്രാഃ കോപസംരക്തലോചനാഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്നവരായി നിന്നു.