സ്പര്ദ്ധയാ ഗിരിമുഖ്യസ്യ സുമേരോര്മുനിസതമ
മഹാമുനിയേ, സുമേരു എന്ന പർവതാധിപതിയോടുള്ള മത്സരത്തിൽ,
സാമാദ്യൈര്വിവിധോപായൈസ്തസ്മാദേനം നിവാരയ
സമാധാനമുൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ മാർഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അവനെ തടയണം.
അഗസ്ത്യ ഉവാച അഹം തേ വാരയിഷ്യാമി വര്ധമാനം കുലാചലമ്
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ നിനക്കായി വളരുന്ന പർവതത്തെ തടയും.
തതഃ സ പ്രേഷിതസ്തേ ന ഭാസ്കരസ്തീക്ഷ്ണദീധിതിഃ
അതിനുശേഷം, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, കനത്ത കിരണങ്ങളോടെ സൂര്യൻ മുന്നോട്ട് പോയില്ല.
അഗസ്ത്യോഽപി ദ്രുതം ഗത്വാ വിംധ്യം പ്രോവാച സാദരമ്
അഗസ്ത്യനും അതിവേഗം പോയി വിന്ധ്യനോട് ആദരപൂർവ്വം പറഞ്ഞു.
ദാക്ഷിണാത്യേഷു തീര്ഥേഷു സ്നാനേ ജാതാദ്യ മേ മതിഃ
ഇപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് ദക്ഷിണഭാഗത്തെ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
സ തസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ വിംധ്യഃ പര്വതസത്തമഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പർവതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വിന്ധ്യൻ,
അഗസ്ത്യോഽപി സമാസാദ്യ തസ്യാംതം ദക്ഷിണം ദ്വിജാഃ ൬.൩൩.
അഗസ്ത്യനും അതിന്റെ ദക്ഷിണ അറ്റത്ത് എത്തിച്ചേർന്നു, ദ്വിജന്മാരേ,
സ തഥേതി പ്രതിജ്ഞായ ശാപാദ്ഭീതോ നഗോത്തമഃ
ശാപഭയത്താൽ, പർവതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ അങ്ങനെ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
സോഽപി തേനൈവമാര്ഗേണ നിവൃത്തിം ന കരോതി ച
എന്നാൽ, അതേ വഴിയിലൂടെയും അവൻ പിന്നോട്ട് തിരിയുന്നില്ല.
അഥ തത്രൈവ ചാനീയ ലോപാമുദ്രാം മുനീശ്വരഃ
അപ്പോൾ അവിടെയേയ്ക്ക് തന്നെ, മഹാമുനി ലോപാമുദ്രയെ കൊണ്ടുവന്നു.
തവ വാക്യാന്മയാ ത്യക്തഃ സ്വാശ്രമസ്തീക്ഷ്ണദീ ധിതേ
നിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കനത്ത പ്രകാശമേറിയവനേ, ഞാൻ എന്റെ ആശ്രമം ഉപേക്ഷിച്ചു.
തസ്മാന്മദ്വചനാദ്ഭാനോ ചതുര്ദശ്യാം മധൌ സിതേ
അതിനാല്, എന്റെ വാക്കനുസരിച്ച്, ഭാനു, മധുമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം തീയതിയില്
പൂജയിഷ്യാമി തല്ലിംഗം വര്ഷാംതേ സ്വയമേവ ഹി
ആ വര്ഷാവസാനത്തില് ഞാന് തന്നെ ആ ലിംഗത്തെ ആരാധിക്കും.
യോഽന്യോ ഹി തദ്ദിനേ ലിംഗം പൂജയിഷ്യതി മാനവഃ
ആ ദിവസം ആര് മനുഷ്യന് ആ ലിംഗത്തെ ആരാധിച്ചാലും,
ചൈത്രശുക്ലചതുര്ദശ്യാം സാംനിധ്യം കുരുതേ സദാ
ചൈത്രമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം തീയതിയില് അവന് എപ്പോഴും സമീപത്വം നേടും.
ഏതദ്വഃ സര്വമാഖ്യാതം യത്പൃഷ്ടോസ്മി ദ്വിജോത്തമാഃ ൬.൩൩.
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, നിങ്ങള് ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാന് നിങ്ങള്ക്ക് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ത്വയാ പുരാ സുരാര്ഥായ പ്രപീതഃ പയസാംനിധിഃ
ദേവന്മാരുടെ ഭാവിക്ക് വേണ്ടി നീ ഒരിക്കല് പാലസമുദ്രം കുടിച്ചു.
തത്ത്വം സൂതജ നോ ബ്രൂഹി വിസ്തരേണ മഹാമതേ
മഹാമതിയായ സൂത, അതിന്റെ സത്യസ്വഭാവം ഞങ്ങള്ക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
സംഭൂതാഃ സര്വദേവാനാം വീര്യോത്സാഹപ്രണാശകാഃ
അത് മൂലം ദേവന്മാരുടെ ശക്തിയും ഉത്സാഹവും നശിപ്പിച്ച ജീവികള് ഉദിച്ചുവന്നു.
തതസ്തൈഃ പീഡിതം ദൃഷ്ട്വാ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ
അവരാല് ദേവന്മാര് പീഡിതരായിരിക്കുന്നതു കണ്ടശേഷം, മഹാശക്തനായ വിഷ്ണു,
ഏതദീശാന ദൈതേയൈസ്ത്രൈലോക്യം പരിപീഡിതമ് അദ്യൈവ തൈഃ സമം ദേവ സമാസാദ്യ ധരാതലമ്
ഈശാനേ, ദൈത്യന്മാര് മൂലം മൂന്നു ലോകങ്ങളും പീഡിതമാണ്; ഇന്ന് തന്നെ അവരോടൊപ്പം ഭൂമിയില് എത്തുക.
തതോ വിഷ്ണുശ്ച രുദ്രശ്ച സഹസ്രാക്ഷഃ സുരൈഃ സഹ
അതിനുശേഷം വിഷ്ണുവും രുദ്രനും ആയിരം കണ്ണുള്ളവനും ദേവന്മാരോടൊപ്പം ചേര്ന്നു.
അഥ തേ ദാനവാഃ സര്വേ ശ്രുത്വാ ദേവാന്സ- മാഗതാന്
അപ്പോള് ദേവന്മാര് എത്തിയെന്നു കേട്ട ദാനവന്മാര് എല്ലാവരും
തതോഽഭവന്മഹായുദ്ധം ദേവാനാം ദാനവൈഃ സഹ
അതിനുശേഷം ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും തമ്മില് മഹായുദ്ധം ഉണ്ടായി.
അഥ കാലപ്രഭോനാമ ദാനവോ ബലഗര്വിതഃ പ്രോവാച പ്രഹസന്വാക്യം മേഘഗമ്ഭീരനിഃസ്വനഃ
ശക്തിയില് അഭിമാനിച്ച കാലപ്രഭു എന്ന ദാനവന് ഇടിയുപമമായ ശബ്ദത്തോടെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു:
മുംച വജ്ര സഹസ്രാക്ഷ പശ്യാമി തവ പൌരുഷമ് ൬.൩൪.
ആയിരം കണ്ണുള്ളവനേ, വജ്രായുധം എറിയൂ; നിന്റെ വീര്യം കാണട്ടെ.
തതശ്ചിക്ഷേപ സംക്രുദ്ധസ്തസ്യ വജ്രം ശതക്രതുഃ
അതിനുശേഷം കോപത്തോടെ ശതക്രതു അവന്റെ മേല് വജ്രം എറിഞ്ഞു.
തതഃ ശക്രം സമുദ്ദിശ്യ ഗദാം ഗുര്വീം മുമോച സഃ
അതിനുശേഷം ശക്രനെ ലക്ഷ്യമാക്കി അവന് ഭാരം കൂടിയ ഗദ എറിഞ്ഞു.
തയാ ഹതഃ സഹസ്രാക്ഷോ വിസംജ്ഞോ രുധിരപ്ലുതഃ
അത് കൊണ്ട് അടിയേറ്റ് ആയിരം കണ്ണുള്ളവന് രക്തത്തില് കുളിച്ച് ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു വീണു.