ഇതശ്ചേതശ്ച ഗച്ഛദ്ഭിര്നിര്ഝരാംഭോഭിരാവൃതഃ
ഇവിടെയും അവിടെയും ഒഴുകുന്ന നീരുറവുകൾ കൊണ്ട് ആ മല മുഴുവൻ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
യസ്യ സ്പര്ദ്ധാ സമുത്പന്നാ പൂര്വം സഹ സുമേരുണാ
പുരാതനകാലത്ത് സുമേരു പർവതത്തോടൊപ്പം മത്സരിച്ചവൻ ഇവൻ തന്നെയാണ്.
കസ്മാദ്ഭാസ്കര മേരോസ്ത്വം പ്രകരോഷി പ്രദക്ഷിണാമ്
ഭാസ്കരാ, നീ സുമേരു പർവതത്തെ ചുറ്റി നടക്കുമ്പോൾ ഈ മലയെ എന്തുകൊണ്ട് ചുറ്റുന്നില്ല?
ഏഷ മേ വിഹിതഃ പന്ഥാ യേനേദം വിഹിതം ജഗത്
എനിക്ക് ഈ വഴിയാണ് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്; അതിലൂടെ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നു.
തസ്യ തുംഗാനി ശൃംഗാണി വ്യാപ്യ ഖം സംശ്രിതാനി ച
അവന്റെ ഉയർന്ന കൊമ്പുകൾ ആകാശം വരെ വ്യാപിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ വിശേഷേണ സംക്രുദ്ധോ വിംധ്യപര്വതഃ രുരോധാഥ നഭോമാര്ഗം യേന ഗച്ഛതി ഭാസ്കരഃ
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, വിന്ധ്യപർവതം അത്യന്തം കോപിച്ചു, ഭാസ്കരൻ പോകുന്ന ആകാശമാർഗം തടഞ്ഞു.
അഥ രുദ്ധം സമാലോക്യ മാര്ഗം വാസരനായകഃ
അപ്പോൾ വഴിയടഞ്ഞിരിക്കുന്നതും കണ്ടു, പകലിന്റെ അധിപൻ,
കരോമി യദ്യഹം ചാസ്യ പര്വതസ്യ പ്രദക്ഷിണാമ് ൬.൩൩.
ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഈ മലയെ ചുറ്റി നടക്കുകയാണെങ്കിൽ,
മാസര്തുഭുവനാനാം ച തഥാ ഭാവീ വിപര്യയഃ നഷ്ടയജ്ഞോത്സവേ ലോകേ ദേവാനാം സ്യാന്മഹാവ്യഥാ
അപ്പോൾ മാസങ്ങൾക്കും ഋതുക്കൾക്കും ലോകത്തിനും ക്രമം നഷ്ടപ്പെടും; യജ്ഞോത്സവങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ ദേവന്മാർക്ക് വലിയ ദുഃഖം വരും.
ഏവം സംചിന്ത്യ ചിത്തേന ബഹുധാ തീക്ഷ്ണദീധിതിഃ
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളവൻ,
നാന്യോസ്തി വാരണേ ശക്തോ വിംധസ്യാസ്യ ഹി തം വിനാ
വിന്ധ്യപർവതത്തെ തടയാൻ അഗസ്ത്യൻ ഒഴികെ മറ്റാരും കഴിയില്ല.
തതോ ദ്വിജമയം രൂപം സ കൃത്വാ തീക്ഷ്ണദീധിതിഃ
അതിനുശേഷം, അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളവൻ ബ്രാഹ്മണരൂപം സ്വീകരിച്ചു.
തതസ്തു വൈശ്വദേവാംതേ വേദോച്ചാരപരായണഃ
അതിനുശേഷം, വൈശ്വദേവസമയത്ത്, വേദങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കാൻ സമർപ്പിച്ചു.
തതോഽഗസ്ത്യഃ കൃതാനന്ദഃ സ്വാഗതം തേ മഹാമുനേ
അപ്പോൾ അഗസ്ത്യൻ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'മഹാമുനീ, നിനക്ക് സ്വാഗതം!'
തത്ത്വം ബ്രൂഹി മുനിശ്രേഷ്ഠ യദ്ദദാമി തവേപ്സിതമ്
മഹാമുനിയേ, സത്യം പറയൂ, നീ എനിക്ക് എന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ഞാൻ നിനക്ക് നൽകണമെന്ന്?
സര്വകാര്യക്ഷമം മത്വാ ത്വാമേകം ഭുവനത്രയേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും നീ മാത്രം യോഗ്യനാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
ത്വയാ പൂര്വം സുരാര്ഥായ പ്രപീതഃ പയസാംനിധിഃ
ദേവന്മാരുടെ ഭാവി خاطرത്തിൽ, നീ മുമ്പ് പാലക്കടൽ കുടിച്ചുവല്ലോ.
തസ്മാദ്ഗതിര്ഭവാസ്മാകം സാംപ്രതം മുനിസത്തമ ൬.൩൩.
അതിനാൽ, മഹാമുനിയേ, ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് നീയാണ് ആശ്രയം.
അര്ഘ്യം ദത്ത്വാ ദിനേശായ തതഃ പ്രോവാച സാദരമ്
സൂര്യനു അർഘ്യം സമർപ്പിച്ച ശേഷം, അവൻ ആദരപൂർവ്വം പറഞ്ഞു.
ധന്യോഽസ്മ്യനുഗൃഹീതോസ്മി യന്മേ ത്വം ഗൃഹമാഗതഃ
നീ എന്റെ വീട്ടിൽ വന്നതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഭാഗ്യവാനും അനുഗ്രഹിതനും ആകുന്നു.
സ്പര്ദ്ധയാ ഗിരിമുഖ്യസ്യ സുമേരോര്മുനിസതമ
മഹാമുനിയേ, സുമേരു എന്ന പർവതാധിപതിയോടുള്ള മത്സരത്തിൽ,
സാമാദ്യൈര്വിവിധോപായൈസ്തസ്മാദേനം നിവാരയ
സമാധാനമുൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ മാർഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അവനെ തടയണം.
അഗസ്ത്യ ഉവാച അഹം തേ വാരയിഷ്യാമി വര്ധമാനം കുലാചലമ്
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ നിനക്കായി വളരുന്ന പർവതത്തെ തടയും.
തതഃ സ പ്രേഷിതസ്തേ ന ഭാസ്കരസ്തീക്ഷ്ണദീധിതിഃ
അതിനുശേഷം, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, കനത്ത കിരണങ്ങളോടെ സൂര്യൻ മുന്നോട്ട് പോയില്ല.
അഗസ്ത്യോഽപി ദ്രുതം ഗത്വാ വിംധ്യം പ്രോവാച സാദരമ്
അഗസ്ത്യനും അതിവേഗം പോയി വിന്ധ്യനോട് ആദരപൂർവ്വം പറഞ്ഞു.
ദാക്ഷിണാത്യേഷു തീര്ഥേഷു സ്നാനേ ജാതാദ്യ മേ മതിഃ
ഇപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് ദക്ഷിണഭാഗത്തെ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
സ തസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ വിംധ്യഃ പര്വതസത്തമഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പർവതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വിന്ധ്യൻ,
അഗസ്ത്യോഽപി സമാസാദ്യ തസ്യാംതം ദക്ഷിണം ദ്വിജാഃ ൬.൩൩.
അഗസ്ത്യനും അതിന്റെ ദക്ഷിണ അറ്റത്ത് എത്തിച്ചേർന്നു, ദ്വിജന്മാരേ,
സ തഥേതി പ്രതിജ്ഞായ ശാപാദ്ഭീതോ നഗോത്തമഃ
ശാപഭയത്താൽ, പർവതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ അങ്ങനെ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
സോഽപി തേനൈവമാര്ഗേണ നിവൃത്തിം ന കരോതി ച
എന്നാൽ, അതേ വഴിയിലൂടെയും അവൻ പിന്നോട്ട് തിരിയുന്നില്ല.