തസ്മാദന്യോഽപി യസ്തസ്യാം ഭക്ത്യാ ചാഗത്യ ശംകരമ്
അതിനാൽ, ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ശങ്കരനെ ആരാധിക്കാൻ അവിടെ എത്തിച്ചേരുന്നുവെങ്കിൽ,
യസ്തത്ര കുരുതേ ശ്രാദ്ധം സമ്യക്ഛ്രദ്ധാസമന്വിതഃ
അവിടെ ആരെങ്കിലും പൂര്ണ വിശ്വാസത്തോടെ ശ്രാദ്ധം നടത്തുകയാണെങ്കിൽ,
പ്രദക്ഷിണാം പ്രകുരുതേ വദൈതന്മേ സുവിസ്തരമ്
അല്ലെങ്കിൽ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ—ഇതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ എനിക്ക് പറയൂ.
അസ്തി വിംധ്യ ഇതി ഖ്യാതഃ പര്വതഃ പൃഥിവീതലേ
ഭൂമിയിൽ വിംധ്യ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ ഒരു പർവതമുണ്ട്.
യസ്യ വൃക്ഷാഗ്രശാഖായാം സംലഗ്നാസ്തരണേഃ കരാഃ
അവിടെയുള്ള വൃക്ഷങ്ങളുടെ മുകളിലത്തെ ശാഖകളിൽ കാറ്റിന്റെ കൈകൾพันഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അനഭിജ്ഞാസ്തമിസ്രസ്യ യസ്യ സാനുനിവാസിനഃ
അവിടെയുള്ള മലകളിൽ താമസിക്കുന്നവർ ഇരുട്ടിനെ അറിയാത്തവരാണ്.
യസ്യ സാനുഷു മുംചംതോ ഭാംതി പുഷ്പാണി പാദപാഃ
അവന്റെ ചരിവുകളിൽ വീണു കിടക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ പൂക്കളാൽ തിളങ്ങുന്നു.
യസ്മിന്നാനാമൃഗാ ഭാംതി ധാവമാനാ ഇതസ്തതഃ ॥ ൬.൩൩.
അവിടെ അനേകം മാൻമരങ്ങൾ ഇവിടെ അവിടെ ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
നിര്യാസച്ഛദ്മനാ ബാഷ്പം വാസിതാശേഷദിങ്മുഖമ്
അവിടെയുള്ള മരങ്ങളുടെ കൂറ്റൻ പിണ്ഡം സുഖവാസനയോടെ എല്ലാ ദിക്കുകളും നിറയ്ക്കുന്നു.
ചീരികാവിരുതൈര്ദീര്ഘൈ രുദംത ഇവ ചാപരേ
ചീരികകളുടെ നീണ്ട വിളികൾ മറ്റൊരുവൻ കരയുന്നതുപോലെ അവിടെയൊക്കെ കേൾക്കുന്നു.
ഇതശ്ചേതശ്ച ഗച്ഛദ്ഭിര്നിര്ഝരാംഭോഭിരാവൃതഃ
ഇവിടെയും അവിടെയും ഒഴുകുന്ന നീരുറവുകൾ കൊണ്ട് ആ മല മുഴുവൻ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
യസ്യ സ്പര്ദ്ധാ സമുത്പന്നാ പൂര്വം സഹ സുമേരുണാ
പുരാതനകാലത്ത് സുമേരു പർവതത്തോടൊപ്പം മത്സരിച്ചവൻ ഇവൻ തന്നെയാണ്.
കസ്മാദ്ഭാസ്കര മേരോസ്ത്വം പ്രകരോഷി പ്രദക്ഷിണാമ്
ഭാസ്കരാ, നീ സുമേരു പർവതത്തെ ചുറ്റി നടക്കുമ്പോൾ ഈ മലയെ എന്തുകൊണ്ട് ചുറ്റുന്നില്ല?
ഏഷ മേ വിഹിതഃ പന്ഥാ യേനേദം വിഹിതം ജഗത്
എനിക്ക് ഈ വഴിയാണ് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്; അതിലൂടെ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നു.
തസ്യ തുംഗാനി ശൃംഗാണി വ്യാപ്യ ഖം സംശ്രിതാനി ച
അവന്റെ ഉയർന്ന കൊമ്പുകൾ ആകാശം വരെ വ്യാപിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ വിശേഷേണ സംക്രുദ്ധോ വിംധ്യപര്വതഃ രുരോധാഥ നഭോമാര്ഗം യേന ഗച്ഛതി ഭാസ്കരഃ
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, വിന്ധ്യപർവതം അത്യന്തം കോപിച്ചു, ഭാസ്കരൻ പോകുന്ന ആകാശമാർഗം തടഞ്ഞു.
അഥ രുദ്ധം സമാലോക്യ മാര്ഗം വാസരനായകഃ
അപ്പോൾ വഴിയടഞ്ഞിരിക്കുന്നതും കണ്ടു, പകലിന്റെ അധിപൻ,
കരോമി യദ്യഹം ചാസ്യ പര്വതസ്യ പ്രദക്ഷിണാമ് ൬.൩൩.
ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഈ മലയെ ചുറ്റി നടക്കുകയാണെങ്കിൽ,
മാസര്തുഭുവനാനാം ച തഥാ ഭാവീ വിപര്യയഃ നഷ്ടയജ്ഞോത്സവേ ലോകേ ദേവാനാം സ്യാന്മഹാവ്യഥാ
അപ്പോൾ മാസങ്ങൾക്കും ഋതുക്കൾക്കും ലോകത്തിനും ക്രമം നഷ്ടപ്പെടും; യജ്ഞോത്സവങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ ദേവന്മാർക്ക് വലിയ ദുഃഖം വരും.
ഏവം സംചിന്ത്യ ചിത്തേന ബഹുധാ തീക്ഷ്ണദീധിതിഃ
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളവൻ,
നാന്യോസ്തി വാരണേ ശക്തോ വിംധസ്യാസ്യ ഹി തം വിനാ
വിന്ധ്യപർവതത്തെ തടയാൻ അഗസ്ത്യൻ ഒഴികെ മറ്റാരും കഴിയില്ല.
തതോ ദ്വിജമയം രൂപം സ കൃത്വാ തീക്ഷ്ണദീധിതിഃ
അതിനുശേഷം, അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളവൻ ബ്രാഹ്മണരൂപം സ്വീകരിച്ചു.
തതസ്തു വൈശ്വദേവാംതേ വേദോച്ചാരപരായണഃ
അതിനുശേഷം, വൈശ്വദേവസമയത്ത്, വേദങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കാൻ സമർപ്പിച്ചു.
തതോഽഗസ്ത്യഃ കൃതാനന്ദഃ സ്വാഗതം തേ മഹാമുനേ
അപ്പോൾ അഗസ്ത്യൻ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'മഹാമുനീ, നിനക്ക് സ്വാഗതം!'
തത്ത്വം ബ്രൂഹി മുനിശ്രേഷ്ഠ യദ്ദദാമി തവേപ്സിതമ്
മഹാമുനിയേ, സത്യം പറയൂ, നീ എനിക്ക് എന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ഞാൻ നിനക്ക് നൽകണമെന്ന്?
സര്വകാര്യക്ഷമം മത്വാ ത്വാമേകം ഭുവനത്രയേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും നീ മാത്രം യോഗ്യനാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
ത്വയാ പൂര്വം സുരാര്ഥായ പ്രപീതഃ പയസാംനിധിഃ
ദേവന്മാരുടെ ഭാവി خاطرത്തിൽ, നീ മുമ്പ് പാലക്കടൽ കുടിച്ചുവല്ലോ.
തസ്മാദ്ഗതിര്ഭവാസ്മാകം സാംപ്രതം മുനിസത്തമ ൬.൩൩.
അതിനാൽ, മഹാമുനിയേ, ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് നീയാണ് ആശ്രയം.
അര്ഘ്യം ദത്ത്വാ ദിനേശായ തതഃ പ്രോവാച സാദരമ്
സൂര്യനു അർഘ്യം സമർപ്പിച്ച ശേഷം, അവൻ ആദരപൂർവ്വം പറഞ്ഞു.
ധന്യോഽസ്മ്യനുഗൃഹീതോസ്മി യന്മേ ത്വം ഗൃഹമാഗതഃ
നീ എന്റെ വീട്ടിൽ വന്നതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഭാഗ്യവാനും അനുഗ്രഹിതനും ആകുന്നു.