ധിഗ്ധിക്പാപസമാചാര ക്ഷത്രിയാപസദാത്മക
പാപമാർഗ്ഗത്തിൽ നടക്കുന്ന, ക്ഷത്രിയരിൽ നിന്ന് വീണവരുടെ പെരുമാറ്റം ലജ്ജാജനകമാണ്.
തസ്മാദ്ഗച്ഛ ദ്രുതം യാവന്ന കശ്ചിച്ഛപതേ ദ്വിജഃ
അതിനാൽ, ആരെങ്കിലും ബ്രാഹ്മണനെ ദോഷപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുമ്പ് നീ വേഗം പോകുക.
ചമത്കാരപുരാത്തസ്മാദ്വൈലക്ഷ്യം പരമം ഗതഃ
ഈ അതിശയകരമായ സംഭവത്തെ തുടർന്ന് അവൻ വളരെ ലജ്ജിതനായി.
ചിന്തയാമാസ രാജേംദ്ര സ്മൃത്വാവസ്ഥാം പിതുശ്ച താമ്
രാജാവ് തന്റെ പിതാവിന്റെ അവസ്ഥ ഓർത്ത് ആലോചിച്ചു.
തതഃ സ സചിവാന്സര്വാന്പ്രേഷയിത്വാ ഗൃഹം പ്രതി ൬.൩൧.
അതിനുശേഷം അവൻ എല്ലാ മന്ത്രിമാരെയും അവരുടെ വീടുകളിലേക്ക് അയച്ചു.
സ ജ്ഞാത്വാ നഗരേ തത്ര ബ്രാഹ്മണം ശംസിതവ്രതമ്
അവൻ ആ നഗരത്തിൽ പ്രശസ്ത വ്രതമുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടെന്ന് അറിഞ്ഞു.
ദേവശര്മാഭിധാനം തു ശരണാഗതവത്സലമ്
ദേവശർമൻ എന്ന പേരിൽ, അഭയം തേടുന്നവരെ സ്നേഹിക്കുന്നവൻ.
തതസ്തു പ്രാതരുത്ഥായ കൃത്വാംത്യജമയം വപുഃ
അതിനുശേഷം, രാവിലെ നേരത്തെ എഴുന്നേറ്റ്, അവൻ ചണ്ഡാളന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
അഥ യഃ കുരുതേ കര്മ തത്ര വിഷ്ഠാപ്രശോധനമ്
അവിടെ മലശുദ്ധി ചെയ്യുന്നവൻ ആരായാലും,
കുതസ്ത്വമിഹ സംപ്രാപ്തോ മദ്വൃത്തേരുപഘാതകൃത്
നീ എന്റെ ജീവിതശൈലിക്ക് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ; എങ്ങനെ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു?
തസ്യൈവം വദതോഽപ്യാശു ബലാത്സ പൃഥിവീപതിഃ
അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ തന്നെ, രാജാവ് ബലപ്രയോഗം കൊണ്ട് ഉടൻ പിടിക്കപ്പെട്ടു.
തതഃ സംവത്സരസ്യാംതേ ചംഡാലേന ദ്വിജോത്തമാഃ
അതിനുശേഷം, ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഉത്തമബ്രാഹ്മണേ, ചണ്ഡാളൻ...
സ്വാമിംസ്തവ കുലേപ്യേവം ഗൂഥാശോധനകര്മകൃത്
സ്വാമി, നിങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിൽ നിങ്ങൾ ഇങ്ങനെ മലശുദ്ധീകരണ ജോലി ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
അഥ ശ്രുത്വാ ച തദ്വാക്യം സ പ്രാഹ ദ്വിജസത്തമഃ അധികാരസ്ത്വയാത്മീയസ്തഥാ കാര്യോ യഥാ പുരാ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളുടെ അധികാരം നിങ്ങളുടെതായിരിക്കും, നിങ്ങളുടെ ജോലി മുമ്പ് ചെയ്തതുപോലെ തന്നെ ചെയ്യണം.'
തദാന്യദിവസേ പ്രാപ്തേ സോംഽത്യജഃ കോപസംയുതഃ ൬.൩൧.
അടുത്ത ദിവസം വന്നപ്പോൾ, ആ ചണ്ഡാളൻ കോപത്തോടെ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ശസ്ത്രോദ്യതകരം ദൃഷ്ട്വാ പ്രഹാരേകൃതനിശ്ചയമ്
അവൻ കൈയിൽ ആയുധം ഉയർത്തി, അടിക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തോടെ നിന്നത് കണ്ടു.
തതസ്തസ്യ വിനിഷ്ക്രാംതേ ലോചനേ തത്ക്ഷണാദ്ദ്വിജാഃ
അവന്റെ കണ്ണ് പുറത്തു വന്നപ്പോൾ, അതേ നിമിഷം, ദ്വിജന്മാർ കണ്ടു.
തം ശ്രുത്വാ നിഹതം തേന ചംഡാലം നിജകിംകരമ്
അവൻ തന്റെ ചണ്ഡാള സേവകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കേട്ടു.
തതഃ പുത്രൈശ്ച പൌത്രൈശ്ച സഹിതോഽന്യൈശ്ച ബന്ധുഭിഃ
അവൻ തന്റെ പുത്രന്മാരും, പൗത്രന്മാരും, മറ്റു ബന്ധുക്കളും കൂടെ ചേർന്നു.
സോഽപി സംതാഡ്യമാനസ്തു പ്രഹാരൈര്ജര്ജരീകൃതഃ
അവനും അടികൾ കൊണ്ട് മർദിക്കപ്പെട്ടു, ശരീരം തകർന്നുപോയി.
അഥ തേ വിസ്മിതാഃ സര്വേ ദേവശര്മപുരഃസരാഃ
അപ്പോൾ ദേവശർമൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന എല്ലാവരും അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
പൃഷ്ടശ്ച കിമിദം കര്മ തവാംത്യജജനോചിതമ് തത്കിം ശാപപരിഭ്രഷ്ടസ്ത്വം കശ്ചിദ്ബ്രാഹ്മണോത്തമഃ
അവർ ചോദിച്ചു: 'ഇത് എന്താണ്, ചണ്ഡാളന്മാർക്ക് യോജിച്ച പ്രവർത്തി? നിങ്ങൾ ശാപം കൊണ്ടു വീണ ഒരു ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനാണോ?'
യേനൈവം കുരുഷേ കര്മ ഗര്ഹിതം ചാംത്യജൈരപി വിഷ്ണുസേന ഇതി ഖ്യാതോ ഹൈഹയാന്വയസംഭവഃ
ഇങ്ങനെ ചണ്ഡാളന്മാരിലും നിന്ദിക്കപ്പെടുന്ന പ്രവൃത്തിയാണോ നിങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത്? നിങ്ങൾ ഹൈഹയ വംശത്തിൽ ജനിച്ച വിഷ്ണുസേന എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവനാണ്.
സോഹമാരാധനാര്ഥായ ത്വസ്മിന്സ്ഥാന ഉപാഗതഃ
ഞാൻ ആരാധനയ്ക്കായി ഈ സ്ഥലത്ത് എത്തിയതാണ്.
കൃതാംജലിപുടോ ഭൂത്വാ തമുവാച മഹീപതിമ്॥൬.൩൧.
അഞ്ചലികൾ ചേർത്തു, അവൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
നാസ്തി മേ കിഞ്ചിദപ്രാപ്തം തഥാഽസാധ്യം മഹീപതേ
രാജാവേ, എനിക്ക് ലഭിക്കാത്തതൊന്നുമില്ല, സാധ്യമല്ലാത്തതൊന്നുമില്ല.
സോഽത്ര നാഗഹ്രദേ ശ്രാദ്ധേ കൃതേ മുക്തിമവാപ്നുയാത്
ഇവിടെ നാഗസരസ്സിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും.
തസ്മാത്തത്താരണാര്ഥായ വിപ്രകൃത്യം സമാചര
അതിനാൽ അവനെ രക്ഷിക്കാൻ, ബ്രാഹ്മണനു വേണ്ടി ആ പ്രവർത്തി ചെയ്യണം.
ദേവശര്മോവാച ഏവം കുരു നൃപശ്രേഷ്ഠ ശ്രാദ്ധേഽഹം തേ പിതുഃ സ്വയമ്
ദേവശർമൻ പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയാകട്ടെ, രാജാവേ, ഞാൻ തന്നെ നിങ്ങളുടെ പിതാവിനു വേണ്ടി ശ്രാദ്ധം ചെയ്യും.'
പ്രോചുര്നൈതത്പ്രയുക്തം തേ ശ്രാദ്ധം ഭോക്തും വിഗര്ഹിതമ്
അവർ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ ചെയ്ത ഈ ശ്രാദ്ധം സ്വീകരിക്കാൻ യോഗ്യമല്ല; ഇത് നിന്ദിക്കപ്പെടുന്ന പ്രവൃത്തിയാണ്.'