ക്ഷേത്രേഽപി ഗര്ഹിതാഃ ശ്രാദ്ധേ യേഽന്യത്ര വ്യംഗകാദയഃ
ഈ സ്ഥലത്തും, മറ്റിടങ്ങളിൽ അപമാനിക്കപ്പെടുന്ന വംശകാടികൾ പോലുള്ളവർക്ക് ശ്രാദ്ധത്തിൽ അവിടെപ്പോലെ തന്നെ അപമാനം ഉണ്ടാകും.
തഥാന്യദപി വിപ്രാര്ഹം കര്മ യജ്ഞസമുദ്ഭവമ് പരോക്ഷേ വാപി സംപൂര്ണം വൃഥാ സംജായതേ സ്ഫുടമ്
അതു പോലെ, യജ്ഞത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ച മറ്റേതെങ്കിലും ബ്രാഹ്മണർക്ക് യോജിച്ച കര്മ്മം രഹസ്യമായി അല്ലെങ്കിൽ അപൂർണ്ണമായി ചെയ്താൽ അതിന് ഫലം ഉണ്ടാകില്ല.
തസ്മാദസ്മാത്പുരാദ്വിപ്രാന്സമാനീയ തതഃ പരമ്
അതിനാൽ, ഈ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, പിന്നെ—
അഥാസൌ പ്രാതരുത്ഥായ സ്മരമാണഃ പിതുര്വചഃ
ശേഷം, രാവിലെ എഴുന്നേറ്റ്, അച്ഛന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്ത്—
തതശ്ചാന്വേഷയാമാസ ശ്രാദ്ധാര്ഹാന്ബ്രാഹ്മണാന്നൃപഃ ൬.൩൧.
അതിനുശേഷം രാജാവ് ശ്രാദ്ധത്തിന് അർഹമായ ബ്രാഹ്മണരെ അന്വേഷിച്ചു.
ന തത്ര ദുഃഖിതഃ കശ്ചിദ്ദരിദ്രോഽപി ന ദുഃഖിതഃ
അവിടെ ആരും ദുഃഖിതനല്ല; ദരിദ്രനും ദുഃഖം അനുഭവിച്ചില്ല.
സ്ഥാനേസ്ഥാനേ മഹാനാദാ ഉത്സവാശ്ച ഗൃഹേഗൃഹേ
ഓരോ സ്ഥലത്തും വലിയ ശബ്ദങ്ങൾ ഉയർന്നു; ഓരോ വീട്ടിലും ഉത്സവങ്ങൾ നടന്നു.
ശ്രൂയംതേ യാജ്ഞികാനാം ച യജ്ഞകര്മസമുദ്ഭവാഃ ന മൃത്യുഃ കസ്യചിത്തത്ര പുരേ ബ്രാഹ്മണ സേവിതേ
യജ്ഞം ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണരുടെ യജ്ഞശബ്ദങ്ങൾ കേൾക്കപ്പെട്ടു; ബ്രാഹ്മണർ സേവിച്ച ആ നഗരത്തിൽ ആരെയും മരണമെത്തിയില്ല.
യഥര്തുവര്ഷീ പര്ജന്യഃ സസ്യാനി ഗുണവന്തി ച
മഴ ശരിയായ കാലത്ത് പെയ്യുന്നതുപോലെ, വിളകൾ നല്ലതും സമൃദ്ധവുമായിരുന്നു.
യംയം പ്രാര്ഥയതേ വിപ്രം സ ശ്രാദ്ധാര്ഥം മഹീപതിഃ
രാജാവ് ശ്രാദ്ധം ചെയ്യാൻ ഏത് ബ്രാഹ്മണനെ അഭ്യർത്ഥിച്ചാലും,
ധിഗ്ധിക്പാപസമാചാര ക്ഷത്രിയാപസദാത്മക
പാപമാർഗ്ഗത്തിൽ നടക്കുന്ന, ക്ഷത്രിയരിൽ നിന്ന് വീണവരുടെ പെരുമാറ്റം ലജ്ജാജനകമാണ്.
തസ്മാദ്ഗച്ഛ ദ്രുതം യാവന്ന കശ്ചിച്ഛപതേ ദ്വിജഃ
അതിനാൽ, ആരെങ്കിലും ബ്രാഹ്മണനെ ദോഷപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുമ്പ് നീ വേഗം പോകുക.
ചമത്കാരപുരാത്തസ്മാദ്വൈലക്ഷ്യം പരമം ഗതഃ
ഈ അതിശയകരമായ സംഭവത്തെ തുടർന്ന് അവൻ വളരെ ലജ്ജിതനായി.
ചിന്തയാമാസ രാജേംദ്ര സ്മൃത്വാവസ്ഥാം പിതുശ്ച താമ്
രാജാവ് തന്റെ പിതാവിന്റെ അവസ്ഥ ഓർത്ത് ആലോചിച്ചു.
തതഃ സ സചിവാന്സര്വാന്പ്രേഷയിത്വാ ഗൃഹം പ്രതി ൬.൩൧.
അതിനുശേഷം അവൻ എല്ലാ മന്ത്രിമാരെയും അവരുടെ വീടുകളിലേക്ക് അയച്ചു.
സ ജ്ഞാത്വാ നഗരേ തത്ര ബ്രാഹ്മണം ശംസിതവ്രതമ്
അവൻ ആ നഗരത്തിൽ പ്രശസ്ത വ്രതമുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടെന്ന് അറിഞ്ഞു.
ദേവശര്മാഭിധാനം തു ശരണാഗതവത്സലമ്
ദേവശർമൻ എന്ന പേരിൽ, അഭയം തേടുന്നവരെ സ്നേഹിക്കുന്നവൻ.
തതസ്തു പ്രാതരുത്ഥായ കൃത്വാംത്യജമയം വപുഃ
അതിനുശേഷം, രാവിലെ നേരത്തെ എഴുന്നേറ്റ്, അവൻ ചണ്ഡാളന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
അഥ യഃ കുരുതേ കര്മ തത്ര വിഷ്ഠാപ്രശോധനമ്
അവിടെ മലശുദ്ധി ചെയ്യുന്നവൻ ആരായാലും,
കുതസ്ത്വമിഹ സംപ്രാപ്തോ മദ്വൃത്തേരുപഘാതകൃത്
നീ എന്റെ ജീവിതശൈലിക്ക് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ; എങ്ങനെ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു?
തസ്യൈവം വദതോഽപ്യാശു ബലാത്സ പൃഥിവീപതിഃ
അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ തന്നെ, രാജാവ് ബലപ്രയോഗം കൊണ്ട് ഉടൻ പിടിക്കപ്പെട്ടു.
തതഃ സംവത്സരസ്യാംതേ ചംഡാലേന ദ്വിജോത്തമാഃ
അതിനുശേഷം, ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഉത്തമബ്രാഹ്മണേ, ചണ്ഡാളൻ...
സ്വാമിംസ്തവ കുലേപ്യേവം ഗൂഥാശോധനകര്മകൃത്
സ്വാമി, നിങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിൽ നിങ്ങൾ ഇങ്ങനെ മലശുദ്ധീകരണ ജോലി ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
അഥ ശ്രുത്വാ ച തദ്വാക്യം സ പ്രാഹ ദ്വിജസത്തമഃ അധികാരസ്ത്വയാത്മീയസ്തഥാ കാര്യോ യഥാ പുരാ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളുടെ അധികാരം നിങ്ങളുടെതായിരിക്കും, നിങ്ങളുടെ ജോലി മുമ്പ് ചെയ്തതുപോലെ തന്നെ ചെയ്യണം.'
തദാന്യദിവസേ പ്രാപ്തേ സോംഽത്യജഃ കോപസംയുതഃ ൬.൩൧.
അടുത്ത ദിവസം വന്നപ്പോൾ, ആ ചണ്ഡാളൻ കോപത്തോടെ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ശസ്ത്രോദ്യതകരം ദൃഷ്ട്വാ പ്രഹാരേകൃതനിശ്ചയമ്
അവൻ കൈയിൽ ആയുധം ഉയർത്തി, അടിക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തോടെ നിന്നത് കണ്ടു.
തതസ്തസ്യ വിനിഷ്ക്രാംതേ ലോചനേ തത്ക്ഷണാദ്ദ്വിജാഃ
അവന്റെ കണ്ണ് പുറത്തു വന്നപ്പോൾ, അതേ നിമിഷം, ദ്വിജന്മാർ കണ്ടു.
തം ശ്രുത്വാ നിഹതം തേന ചംഡാലം നിജകിംകരമ്
അവൻ തന്റെ ചണ്ഡാള സേവകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കേട്ടു.
തതഃ പുത്രൈശ്ച പൌത്രൈശ്ച സഹിതോഽന്യൈശ്ച ബന്ധുഭിഃ
അവൻ തന്റെ പുത്രന്മാരും, പൗത്രന്മാരും, മറ്റു ബന്ധുക്കളും കൂടെ ചേർന്നു.
സോഽപി സംതാഡ്യമാനസ്തു പ്രഹാരൈര്ജര്ജരീകൃതഃ
അവനും അടികൾ കൊണ്ട് മർദിക്കപ്പെട്ടു, ശരീരം തകർന്നുപോയി.